Martha Ngano
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Rhodesia, |
| ƙasa | Afirka ta kudu |
| Karatu | |
| Harsuna | Turanci |
| Sana'a | |
| Sana'a | gwagwarmaya |
Martha Ngano 'yar gwagwarmayar 'yancin kai ta ƙasar Rhodesia ce 'yar asalin Afirka ta Kudu, tana aiki tsakanin shekarun 1890 zuwa 1920.
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Ngano ’yar Fingo ce, kuma an santa da iyawarta a matsayin mai magana da mai shiryawa.[1] Tana da ilimi sosai, ta zo Rhodesia daga Afirka ta Kudu a cikin shekarar 1897 kuma ba da daɗewa ba ta zama mai himma a cikin al'amuran gida. Ta yi aiki don faɗaɗa zaɓe ga ’yan Afirka, inda ta yi suka game da rashin ilimi a cikin harshen Ingilishi a lokacin da ilimin harshe ya zama sharaɗi don samun damar yin zaɓe.[2][3] Ta zama mai ƙwazo a ƙungiyar masu jefa ƙuri'a ta Bantu ta Rhodesian, ta faɗaɗa isa zuwa yankunan karkara tare da magance matsalolin ƙauyuka iri-iri baya ga waɗanda mazauna birni ke yi. Haka kuma, ta kafa asusun kare doka ga manoma tare da ƙalubalantar jagorancin sarakuna masu shaye-shaye da jahilai waɗanda ta ke ganin ba sa sha’awar jin daɗin al’ummarsu. Daga ƙarshe ta zama babbar sakatariya na RBVA.[4]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Assa Okoth (2006). A History of Africa: African nationalism and the de-colonisation process. East African Publishers. pp. 125–. ISBN 978-9966-25-358-3.
- ↑ Kathleen E. Sheldon (2005). Historical Dictionary of Women in Sub-Saharan Africa. Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-5331-7.
- ↑ Sabelo J. Ndlovu-Gatsheni (2009). The Ndebele Nation: Reflections on Hegemony, Memory and Historiography. Rozenberg Publishers. pp. 176–. ISBN 978-90-361-0136-3.
- ↑ Michael O. West (19 August 2002). The Rise of an African Middle Class: Colonial Zimbabwe, 1898-1965. Indiana University Press. pp. 128–. ISBN 0-253-10933-7.