Mary Malahlela
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa |
Polokwane (en) |
| ƙasa | Afirka ta kudu |
| Mutuwa |
Sandton (en) |
| Karatu | |
| Makaranta |
Jami'ar Fort Hare Jami'ar Witwatersrand |
| Harsuna | Turanci |
| Sana'a | |
| Sana'a | likita |
| Kyaututtuka |
gani
|
Mary Malahela-Xakana (2 Mayu 1916 – 8 ga Mayu 1981) ita ce Bakar fata ta farko da ta yi rajista a matsayin likita a Afirka ta Kudu (a cikin shekarar 1947). Ta kasance memba ta kafa kungiyar Kiristocin Matasa Mata. [1] [2]
Rayuwar farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Mary Susan Makobatjatji Malahela a Pietersburg. Mahaifinta shi ne Thadius Chweu Malahela, sabon tuba Kirista. An kori mahaifinta daga gidansa saboda ya ƙi kashe ’ya’yansa tagwaye, tunda tagwaye an ɗauke su a matsayin tsinuwa. Tun tana yarinya ɗaliba ce a Makarantar Firamare ta Methodist a Juliwe, kusa da Johannesburg. Ta halarci Jami'ar Fort Hare a matsayin digiri na farko, kuma a cikin shekarar 1941 ta sami tallafi daga Asusun Amincewa na Native na nazarin likitanci a Jami'ar Witwatersrand. Lokacin da ta kammala karatu a shekarar 1947, ita ce Bakar fata ta farko da ta kammala digiri daga Wits. A cikin shekarar 2015 Jami'ar Witwatersrand ta kafa wani plaque a kan filayenta a matsayin abin tunawa ga Dr Malahela da kuma a matsayin hanyar da za ta gyara taɓarɓarewar tarihi na tsofaffin ɗalibai baƙar fata. [3]
Aiki
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin shekarar 1947, Malahela ta kammala karatun likitanci kuma ta yi rajista a matsayin likita, mace baƙar fata ta farko a Afirka ta Kudu da ta yi hakan. Ta buɗe aikin likita mai zaman kansa a Kliptown, da na biyu a Mofolo South. Bayan Dokar Yankunan Rukuni, ta yi aiki a asibitin a Dobsonville.
Malahlele ta kasance memba na YWCA a Afirka ta Kudu, kuma tana aiki a cikin zaman lafiya da ƙungiyoyi masu adawa da wariyar launin fata. Ta kasance memba a ƙungiyar Mata ta Zaman Lafiya, mamba a Majalisar Jami'ar Fort Hare, kuma shugabar Hukumar Makarantar Roodepoort.
Rayuwa ta sirri
[gyara sashe | gyara masomin]Mary Malahela ta yi aure kuma ta haifi 'ya'ya mata biyu. Ta mutu a cikin shekarar 1981, tana da shekaru 65, bayan bugun zuciya, yayin da take aikin sa kai tare da Nthato Motlana a asibitin Witkoppen na karkara a Sandton, Johannesburg. [4]
Ana kiran makarantar firamare a Dobsonville bayan Malahela-Xakana. A cikin shekarar 2015, Malahela-Xakana an ba ta lambar yabo ta Baobab bayan mutuwarta saboda aikinta na majagaba.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Mary Susan Malahele-Xakana | South African History Online". Sahistory.org.za. Retrieved 22 March 2015.
- ↑ "The heroes of the South African women's struggle-Top Women". Businesswomen.co.za. Archived from the original on 3 August 2012. Retrieved 22 March 2015.
- ↑ "Wits Med School honours first black woman graduate from 1947". News24. Retrieved 19 January 2016.
- ↑ "Mary Susan Malahlela-Xakana", in Women Marching Into the 21st Century: Wathint' Abafazi, Wathint' Imbokodo (HSRC Press, 2000): 2022–03. ISBN 9780796919663.