Matsalar tarin kuɗi

Matsalar tarin kuɗi
Description (en)
Iri	obsessive-compulsive disorder (en) Ajiye kudi
Field of study (en)	psychiatry (en) Ilimin halin dan Adam
Identifier (en)
MeSH	D000067836

Rashin adana kaya ( HD ) wata cuta ce ta kwakwalwa wadda ke da alaƙa da wahala mai ɗorewa wajen rabuwa da kadarori da kuma shiga cikin yawan mallakar kayayyaki da ba a buƙata ko kuma waɗanda babu sarari a kansu. Wannan yana haifar da cunkoson wurare na zama, damuwa, da kuma rauni a cikin mutane, iyali, zamantakewa, ilimi, sana'a, ko wasu muhimman fannoni na aiki. Samun kaya fiye da kima yana da alaƙa da sha'awa ko halaye masu maimaitawa da suka shafi tara ko siyan kadarori. Wahalar zubar da kaya tana da alaƙa da buƙatar adana kayayyaki da damuwa da ke tattare da zubar da su. Tarin dukiya yana haifar da cunkoson wurare har zuwa lokacin da amfaninsu ko amincinsu ya lalace. An gane shi ta hanyar bita na sha ɗaya na Tsarin Cututtuka na Duniya (ICD-11) da <i id="mwSA">Littafin Bincike da Ƙididdiga na Cututtukan Hankali, Bugu na Biyar</i> (DSM-5).

An kiyasta yawan kamuwa da cutar a tsakanin kashi 2% zuwa 5% a cikin manya, kodayake wannan cuta yawanci tana bayyana a lokacin ƙuruciya tare da alamun da ke ƙara ta'azzara a lokacin tsufa, wanda a lokacin ne kayan da aka tattara suka yi yawa kuma 'yan uwa waɗanda za su taimaka wajen kiyayewa da kuma sarrafa matakan da ke cikin cunkoso suka mutu ko kuma suka ƙaura.

Mutane masu fama da matsalar tattarawa galibi suna rayuwa da wasu matsaloli masu rikitarwa ko na tunani kamar baƙin ciki, damuwa, rashin lafiyar obsessive-compulsive (OCD), rashin lafiyar autism (ASD), ko rashin lafiyar hankali (ADHD). Wasu abubuwan da galibi ke da alaƙa da tattarawa sun haɗa da dogaro da barasa da halayen paranoid, schizotypal da gujewa.

Ganewar Ganewa

Bambancin tarawa daga halaye masu kyau

Tarawa da tattarawa na iya kama da juna, amma akwai halaye daban-daban da suka bambanta halayen. Tarawa wani abin sha'awa ne wanda galibi ke haɗa da bincike da kuma siyan takamaiman abubuwa waɗanda ke samar da - aƙalla daga mahangar mai tara - ƙarin godiya, zurfafa fahimta, ko ƙara ƙimar haɗin gwiwa idan aka haɗa shi da wasu abubuwa makamantan haka. A akasin haka, tattarawa yawanci yana kama da ba bisa ƙa'ida ba kuma ya ƙunshi siyan abubuwa gama gari waɗanda ba za su yi ma'ana ga mutumin da ke tara irin waɗannan abubuwa da yawa ba. Mutanen da ke tara abubuwa gama gari suna ajiye abubuwa gama gari waɗanda ba su da ma'ana ko ƙima ga wasu, ba kamar wasu masu tara kaya ba, waɗanda kayansu na iya zama da matuƙar amfani don zaɓar mutane. Yawancin masu tara kaya ba su da tsari, kuma wuraren zamansu cike suke kuma suna cikin rudani. Yawancin masu tara kaya za su iya adana kayansu cikin tsari ko kuma su sami isasshen sarari don nuna tarin kayansu. Shekaru, yanayin tunani, ko kuɗi sun sa wasu masu tara kaya suka faɗa cikin yanayin tarawa.

Rarraba asibiti da kayan aikin bincike

A cikin DSM-IV, an jera tarin kayan aiki na tilastawa a matsayin ma'aunin ganewar cutar rashin lafiyar halayen obsessive-compulsive (OCPD), yayin da wasu kayan aikin asibiti kamar Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale suka ɗauke shi a matsayin alamar rashin lafiyar obsessive-compulsive (OCD). Duk da haka, a cikin binciken da aka yi kwanan nan, an gano cewa tarin kayan aiki ba shi da takamaiman ga OCPD fiye da sauran cututtukan halayen da DSM-IV ta bayyana; ban da haka, a cikin dukkan sharuɗɗan bincike guda takwas na OCPD, tarin kayan aiki ya ba da mafi ƙarancin ƙimar hasashen kasancewar wannan cuta. Tarin kayan aiki kuma ya bayyana ya bambanta da OCD: Duk da yake yana da matuƙar haɗari kuma ana iya raba abubuwan haɗarin iyali, ana iya bambance su ta hanyar sigogin asibiti, neurocognitive, da neurobiological. Saboda wannan shaidar, an kafa matsalar tarin kayan aiki a matsayin ganewar kansa a cikin sabon nau'in Cututtukan Obsessive-Compulsive da Related a cikin DSM-5 . Masu binciken da suka shiga cikin wannan rarrabuwa sun nuna cewa sanyawa akan bakan obsessive-compulsive na iya canzawa yayin da ake buƙatar ƙarin bincike kan asalin matsalar tarin kayan aiki.

DSM-5 ya bayyana sharuɗɗa shida na wajibi, A–F, don gano matsalar tara dukiya. Yana buƙatar wahala mai ɗorewa wajen barin kaya, koda kuwa ba su da ƙima ko kuma babu ainihin ƙima (A). Matsalar da aka ambata dole ne ta faru ne sakamakon buƙatar adana kayayyaki, da kuma damuwa game da tunanin zubar da su (B). Bayan lokaci, dukiya tana buƙatar tarawa har ta kai ga toshe ko iyakance amfani da wuraren zama na yau da kullun, sai dai idan wasu sun shiga don share su (C). Dole ne halayyar ta haifar da matsala mai yawa a rayuwar yau da kullun (D), kuma ba za a iya bayyana ta da kyau ta wata matsalar lafiya (E) ko matsalar kwakwalwa (F) ba. Baya ga sharuɗɗan A–F, ganewar DSM-5 yana ba da damar ƙayyade ko mutumin da abin ya shafa ya nuna halayen mallaka fiye da kima. Bayani na biyu ya shafi matakin fahimtar da mutum yake da shi game da matsalarsa, tun daga "kyakkyawan fahimta ko adalci" zuwa "rashin fahimta/imani na ruɗani".

Masu ajiyar kaya na iya tara kayansu a gidajensu, farfajiyarsu, ko garejinsu. An mayar da wannan garejin zuwa wani ɗaki, kuma yana nuna tarin abubuwa, tare da adadi mai yawa na abubuwa masu girma dabam-dabam da aka bazu a cikin sararin samaniya ba zato ba tsammani. Daidai abin da ya ƙunshi ɗaki ko sarari a matsayin cike yake ya bambanta daga mutum zuwa mutum.

Kimanta tsananin matsalar tarin abubuwa na iya zama ƙalubale domin rashin fahimta zai iya sa mutumin da abin ya shafa ya kasa bayar da rahoto game da yawan tarin abubuwa a wuraren zamansa. Akasin haka, wasu mutanen da ke cikin yanayin damuwa na iya ɗaukar ƙaramin zubar da abubuwa a matsayin wani abu mai matuƙar wahala, da kuma bayar da rahoto a matsayin masu tarawa duk da cewa ba su cika sharuɗɗan ganewar asali ba. Don ba da damar yin kimantawa mai ma'ana, Frost et al. sun haɓaka kuma sun tabbatar da Ƙimar Hoton Clutter a matsayin ma'auni na gani, wanda ke ba marasa lafiya damar zaɓar hotunan da suka yi kama da ɗakunansu sosai. Cibiyoyi kamar ƙungiyar agaji ta Hoarding UK sun yi amfani da wannan kayan aikin. [1] [2]