Matsanancin yanayi bayan tashin hankali
Matsanancin yanayi na iya haifar da tasiri mai mahimmanci akan lafiyar kwakwalwa, musamman a cikin nau'i na cututtukan cututtuka (PTSD).[1] Matsanancin yanayi bayan tashin hankali na damuwa yana faruwa ne lokacin da wani ya sami alamun PTSD saboda matsanancin yanayin yanayi, kamar guguwa, ambaliya, da gobarar daji.[2]
Fage
[gyara sashe | gyara masomin]Rashin damuwa bayan tashin hankali (PTSD)
Rashin damuwa bayan tashin hankali (PTSD) wani yanayi ne da ya faru a baya, abubuwan da suka canza rayuwa wanda mutane suka fuskanta ko shaida. Abubuwan da zasu iya haɗawa da haɗari mai tsanani, tashin hankali na jiki ko jima'i, yaƙi, ko bala'o'i. Kwanan nan, binciken ya gano cewa matsanancin yanayi kuma yana haifar da PTSD. Alamun PTSD da ke da alaƙa da matsanancin yanayi na yanayi na iya haɗawa da sake kunna walƙiya na wani taron, samun ƙarin damuwa, da/ko rabuwa lokacin tunanin wani lamari. Alamun kuma na iya tasowa watanni ko shekaru bayan faruwar matsanancin yanayi.[3]
Matsalolin yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]Misalan abubuwan da suka faru na matsanancin yanayi sun haɗa da guguwa na wurare masu zafi, guguwa, raƙuman zafi, fari, da ambaliya. Wadannan al'amuran sun kasance suna karuwa a cikin 'yan shekarun da suka gabata saboda sauyin yanayi. Tare da wannan girma mai girma, zai ƙara tasirin waɗannan abubuwan a kan mutane da al'umma a nan gaba. Mutanen da ke fuskantar yanayi masu barazanar rai, gami da matsanancin yanayi, suna cikin haɗarin fuskantar alamun PTSD ko haɓaka cutar. Fuskantar ko sanin wanda ya sami rauni daga bala'in yanayi ya ƙaru da yuwuwar da yawan alamun alamun PTSD. Hakanan, fuskantar mutuwar ɗan dangi dangane da bala'i ko yanayin yanayi yakan haifar da yuwuwar PTSD.[4]
Alamun
[gyara sashe | gyara masomin]Yanayin yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]Damuwa ta muhalli kalma ce da ke bayyana yadda mutum zai yi ga sauyi da tabarbarewar yanayin muhalli. Mutum yana damuwa ko da yaushe yana jin tsoron halakar Duniya da al'ummarmu. Akwai tasiri mai dorewa akan tasirin daidaikun mutane, da kuma haɓakar yanayin yanayi a matsayin yanayin lafiya. Wannan ya haifar da karuwar al'amurran da suka shafi lafiyar kwakwalwa don mayar da martani ga sauyin yanayi, don haka ya ba da damar ƙarin bincike don bunkasa kan batun.[5]
Kashe kansa
[gyara sashe | gyara masomin]Daga cikin wasu batutuwa, illar sauyin yanayi da matsanancin yanayi na iya haifar da karuwar adadin kashe kansa. Ana iya samun wannan duka yayin da mutum ya fuskanci wani yanayi mai tsauri, amma kuma saboda rashin tabbas na gaba, dangane da sauyin yanayi.
Bincike ya nuna cewa akwai alaka tsakanin yawan kashe kashe manoma da kuma afkuwar fari. Fari na iya haifar da gazawar amfanin gona, hauhawar farashin kaya/wahalhalun tattalin arziki, daɗaɗɗen yanayin zafi, da ƙaura wanda gaba ɗaya zai iya tara matakan damuwa wanda ke haifar da ƙarin ƙoƙarin kashe kansa a tsakanin manoma.
Haka kuma an sami alaƙa da yawa tsakanin kashe kansa, musamman tashin hankali, da ƙaruwar zafin jiki saboda ɗumamar yanayi.
Tashin hankali
[gyara sashe | gyara masomin]An nuna cewa akwai dangantaka tsakanin zafi da tashin hankali, musamman bayan zafin rana. Sabili da haka, ana iya ɗauka cewa karuwar zafin jiki na duniya zai iya haifar da karuwa a lokuta na tashin hankali. Mutane suna fuskantar haɓakar ɗabi'a na tashin hankali saboda karuwar zafin jiki, wanda zai iya haifar da tashin hankali ko wasu matsalolin tabin hankali.[6]
Ci gaban bayan rauni
[gyara sashe | gyara masomin]Ci gaban bayan tashin hankali kalma ce da ake amfani da ita don bayyana canjin da zai iya faruwa bayan wani lamari mai ban tsoro, wanda mutum ya sami karbuwa, girma, da sabon yanayin rayuwa. Yana da kyakkyawar amsawa ga kwarewar mutum na wani mummunan al'amari, wanda mutum zai so ya canza rayuwarsu, ko wasu suna rayuwa don mafi kyau. Ci gaban da ya biyo baya zai iya faruwa bayan wani abu mai ban tsoro, ciki har da matsanancin yanayi. Lokacin da aka bai wa wani goyon bayan zamantakewa bayan wani lamari, yana iya yiwuwa su fuskanci ci gaban bayan rauni.[7]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ https://www-voahausa-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.voahausa.com/amp/yanayi-da-muhalli-yanayi-na-matsanancin-zafi-a-yankin-arewacin-najeriya-cikin-watan-ramadana-afrilu-22-2022/6540322.html?amp_gsa=1&_js_v=a9&usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM%3D#amp_ct=1753634378444&_tf=From%20%251%24s&aoh=17536343550823&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&share=https%3A%2F%2Fwww.voahausa.com%2Fa%2Fyanayi-da-muhalli-yanayi-na-matsanancin-zafi-a-yankin-arewacin-najeriya-cikin-watan-ramadana-afrilu-22-2022%2F6540322.html
- ↑ Vergin, Julia (2023-08-26). "Extreme weather is a cause of post-traumatic stress". Deutsche Welle
- ↑ Padhy, SusantaKumar; Sarkar, Sidharth; Panigrahi, Mahima; Paul, Surender (2015). "Mental health effects of climate change". Indian Journal of Occupational and Environmental Medicine. 19 (1): 3–7. doi:10.4103/0019-5278.156997. PMC 4446935. PMID 26023264.
- ↑ Valladares-Garrido, Mario J.; Zapata-Castro, Luis E.; Peralta, C. Ichiro; García-Vicente, Abigaíl; Astudillo-Rueda, David; León-Figueroa, Darwin A.; Díaz-Vélez, Cristian (3 September 2022). "Post-Traumatic Stress Disorder after the 6.1 Magnitude Earthquake in Piura, Peru: A Cross-Sectional Study". International Journal of Environmental Research and Public Health. 19 (17): 11035. doi:10.3390/ijerph191711035. PMC 9518033. PMID 36078753.
- ↑ Arcanjo, Marcus (September 2019). Eco-Anxiety: Mental Health Impacts of Environmental Disasters and Climate Change (PDF) (Report)
- ↑ Shukla, Jyotsana (18 July 2013). "Extreme Weather Events and Mental Health: Tackling the Psychosocial Challenge". ISRN Public Health. 2013: 1–7. doi:10.1155/2013/127365.
- ↑ N. Sattler, David; Claramita, Mora; Muskavage, Brett (4 July 2018). "Natural Disasters in Indonesia: Relationships Among Posttraumatic Stress, Resource Loss, Depression, Social Support, and Posttraumatic Growth". Journal of Loss and Trauma. 23 (5): 351–365. doi:10.1080/15325024.2017.1415740.