Jump to content

Matsayi na siyasa na Mahathir Mohamad

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Matsayi na siyasa na Mahathir Mohamad
Bayanai
Ƙasar asali Maleziya

Mahathir Mohamad, Firayim Minista na 4 da na 7 na ra'ayoyin siyasa na Malaysia sun canza yayin aikinsa na dogon lokaci. Goyon bayan "Ka'idodin Asiya," Musulunci mai sassaucin ra'ayi da kishin ƙasa na Malay sun kasance wani ɓangare na manufofin siyasa na Mahathir. Ya daɗe yana sukar Manufofin kasashen waje na Amurka da sauran kasashen Yamma. Mahathirism ya yi tasiri a kan gwamnatocin Malaysia na gaba.[1]

Bayani na gaba ɗaya

[gyara sashe | gyara masomin]

A cikin shekarun 1980s, ya kasance mai goyon bayan Third-Worldism, yayin da a wasu lokuta ya kasance mai ba da goyon baya ga "Asian values" da kuma duniya.

Mahathir mai sukar murya ne game da Neoliberalism da kuma kasashen Yamma. [2] A cikin 2011, Mahathir ya ba da shawarar cewa gwamnatin Amurka ce ta shirya hare-haren 11 ga Satumba. [3] Mahathir ya yi Allah wadai da Universal Declaration of Human Rights a shekarar 1997, yana ba da shawarar a sake duba shi don sanya muhimmancin gaske ga ci gaban tattalin arziki a kan 'Yancin jama'a.

Mai tunani Musulmi, yana da Ra'ayoyin siyasa na Islama. A shekara ta 2002, ya bayyana kansa a matsayin Mai tsatstsauran ra'ayi na Islama. Mahathir ana girmama shi gabaɗaya a ƙasashe masu tasowa da na Islama, musamman saboda kulawarsa da ci gaban tattalin arzikin Malaysia da goyon bayansa ga dabi'un Musulmai masu sassaucin ra'ayi.

Libération ta bayyana shi a matsayin [./<i id=]'Yanci'-royalism" id="mwqw" rel="mw:WikiLink" title="Anti-royalism">masu adawa da sarauta, saboda kokarin da ya yi na tsayayya da kariya ga mambobin mulkin mallaka na Malaysia.

Ƙaunar Ƙasar Malay

[gyara sashe | gyara masomin]

An bayyana Mahathir a matsayin mai goyon bayan kishin kasa na Malay. A cikin Malay Dilemma, ya yi jayayya cewa an ware Tseren Malay, kuma ya nuna goyon bayansa ga manufofin aiki masu tabbatar da su. Bayan murabus dinsa na farko, ya nuna takaici game da ci gaban da ya samu game da "aikinsa na farko" na tallafawa tseren Malay.[4] A cikin 2021, Mahathir ya ce bai yi imani da "Ketuanan Melayu" ba, yana kiransa "fantasy", kuma ya ce a maimakon haka ya yi imani da"Bangsa Malaysia".[5]

Mahathir ya ba da shawarar daidaitawa tsakanin Kare muhalli da Amfani da albarkatun halitta don ci gaban tattalin arziki.[6] Ya ambaci sakamakon taron koli na duniya a matsayin "masu mulkin mallaka na muhalli", yana jayayya cewa ƙasashen Arewacin Duniya sun sanya nauyin da ba a dace ba ga ƙasashen Kudu na Duniya don lalacewar muhalli.[7] A mayar da martani ga binciken kasa da kasa, ya ce a cikin 2019 cewa danganta samar da Man dabino da sare daji "ba shi da tushe, rashin adalci kuma ba shi da adalci" kuma cewa bangaren man dabino na Malaysia ya ci gaba sosai.[8]

Rashin jinin Yahudawa

[gyara sashe | gyara masomin]

Wani mai sukar Isra'ila, an zargi Mahathir da adawa da Yahudawa a duk rayuwarsa ta siyasa.[9][2] A cikin The Malay Dilemma, ya rubuta cewa "Yahudawa ba kawai ƙugiya ba ne, amma suna fahimtar kuɗi ta hanyar halitta". [10] A watan Agustan 1983, Mahathir ya yi iƙirarin a cikin jawabin cewa Yahudawa suna sarrafa kafofin watsa labarai na duniya.[11] A watan Maris na shekara ta 1994, ya haramta nuna jerin sunayen Schindler bisa la'akari da cewa ya kalli shi a matsayin mai adawa da Jamusanci, farfaganda mai goyon bayan Yahudawa.[11] A lokacin rushewar ringgit da Rikicin tattalin arziki a shekarar 1997, ya yi jerin maganganu da ke zargin Yahudawa, musamman George Soros, "ajenda" na Yahudawa, da kuma "maƙarƙashiya ta Yahudawa ta duniya" da ke ƙoƙarin lalata tattalin arzikin ƙasashen Musulmai.[11]

A lokacin taron koli na Ƙungiyar hadin kan Musulunci da aka gudanar a Kuala Lumpur a shekara ta 2003, ya zargi Yahudawa da "mulkin duniya ta hanyar wakili" da kuma samun "wasu su yi yaƙi kuma su mutu saboda su". [undefined] [undefined] Shugaba George W. Bush ya yi tir da jawabinsa.[undefined] A shekara ta 2012, ya yi iƙirarin cewa "yana farin ciki da a lakafta shi mai adawa da Yahudawa".[3] A cikin wata hira da BBC ta 2018 ya sake maimaita irin wannan maganganun, da kuma jayayya da yawan Yahudawa da aka kashe a cikin Holocaust.[undefined] A cikin 2019, lokacin da aka tambaye shi dalilin da ya sa a baya ya yi iƙirarin cewa Yahudawa suna da "sha'awar kudi", ya amsa cewa yana da abokai Yahudawa, kuma "ba su kamar sauran Yahudawa ba, wannan shine dalilin da ya ya sa su abokaina ne. " Mahathir ya kare maganganunsa game da Yahudawa a matsayin nuna 'yancin magana, kuma ta hanyar da'awar cewa "Yahudawa suna yin abubuwa da yawa da ba daidai ba wanda ke tilasta mana yin tsokaci. "[undefined][undefined][2][1]

Hakkin LGBT

[gyara sashe | gyara masomin]

Mahathir yana adawa da fadada Hakkin LGBT a Malaysia.[12][13] A shekara ta 2001, Mahathir ya ce duk wani ministan ɗan luwaɗi daga Ƙasar Ingila za a hana shi shiga Malaysia. A lokacin lacca na Oktoba 2018 ga daliban jami'a a Bangkok, Mahathir ya bambanta dabi'un Malaysia da na kasashen Yamma kuma ya ambaci "tsarin aure iyali" a cikin adawarsa da haƙƙin LGBT.[and][12]

Harkokin kasashen waje

[gyara sashe | gyara masomin]

A cikin 2020, Mahathir ya nuna goyon baya ga Joe Biden a zaben shugaban Amurka na 2020, yana mai cewa sake zaben Donald Trump zai zama " bala'i".[14]

A wata hira da Al Jazeera ta yi a watan Yulin 2025, Mahathir ya ce za a tuna da kisan Isra'ila da aka yi wa Mutanen Palasdinawa a lokacin Yaƙin Gaza na "karni", kuma ya bayyana shi a matsayin kisan kare dangi wanda ya yi daidai da Holocaust da kisan Musulmai a lokacin Yaƙin Bosnia. Ya kuma nuna goyon baya ga mafita tsakanin jihohi biyu a Rikicin Isra'ila da Falasdinu.[15]

  1. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  2. 2.0 2.1 "Malaysia's Mahathir says US seeking to provoke war in Taiwan". Associated Press. 19 August 2022. Archived from the original on 29 August 2022. Retrieved 29 August 2022.
  3. AR, Zurairi (9 March 2015). "In Dr M's 'New World Order' meet, academics claim war on terror 'big US lie'". Malay Mail (in Turanci). Archived from the original on 24 September 2021. Retrieved 24 September 2021.
  4. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :6
  5. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  6. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  7. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  8. AR, Zurairi (9 March 2015). "In Dr M's 'New World Order' meet, academics claim war on terror 'big US lie'". Malay Mail (in Turanci). Archived from the original on 24 September 2021. Retrieved 24 September 2021.
  9. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  10. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  11. 11.0 11.1 11.2 Yegar, Moshe (2006). "Malaysia: Anti-Semitism Without Jews". Jewish Political Studies Review. 18 (3/4): 81–97. ISSN 0792-335X. JSTOR 25834698. Archived from the original on 4 December 2021. Retrieved 4 December 2021.
  12. 12.0 12.1 "Mahathir claims LGBT rights are 'Western values' not fit for Malaysia". South China Morning Post (in Turanci). 26 October 2018. Archived from the original on 6 June 2019. Retrieved 29 May 2019.
  13. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  14. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.
  15. Dosch, Jörn (2014). "Mahathirism and Its Legacy in Malaysia's Foreign Policy". European Journal of East Asian Studies. 13 (1): 5–32. doi:10.1163/15700615-01301003. ISSN 1568-0584. JSTOR 44162324.