Meleane Pau'uvale
|
| |
| Rayuwa | |
| Haihuwa | 1949 (76/77 shekaru) |
| ƙasa | Tonga |
| Mazauni | Auckland |
| Sana'a | |
| Sana'a |
community leader (en) |
| Kyaututtuka |
gani
|
Meleane Lolohea Pau'uvale ONZM (an haife ta a shekara 1948 ko 1949 ) malama ce na Tongan, 'yar gwagwarmayar harshe/yare, kuma shugabar al'umma a New Zealand.
Bayan ta isa New Zealand daga Tonga a cikin shekarar 1990s, Pau'uvale ta gano rashin wadatattun albarkatu don ilimin al'adu da yare na Tongan tsakanin al'ummar da ke can. An gane kokarinta na cike wannan gibin a cikin shekarar 2023 lokacin da aka naɗa ta Jami'ar Daraja ta New Zealand Order of Merit.
Tarihin Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Meleane Pau'uvale a Ha'akio Tukulalo Olo'ua a gundumar Tongan ta Vava'u a kusan shekara ta 1949. [1] [2] Ta auri Siosifa Pau'uvale, abokiyar tarbiyya, wacce ta haifi 'ya'ya huɗu tare da su. [1] [3] Shekaru talatin, ta koyar a manyan makarantu da Cocin Free Wesleyan na Tonga ke gudanarwa. [1]
A cikin shekarar 1990s, ta ƙaura zuwa New Zealand, inda ta fahimci cewa akwai buƙatar ilimi da aka mayar da hankali kan harshen Tongan da al'ada ga al'ummar Tongan a can. [1] Ta shahara da aikinta a kan ilimin yara da koyar da harshe/yare. [1] [4]
A cikin shekarar 1999, Pau'uvale ta kafa Cibiyar Ilimi ta Farko ta Akoteu Kato Kakala a garejin ta a Māngere, wajen Auckland, New Zealand. [1] [2] [5] Daga karshe ta samu amincewar hukuma da kuɗaɗe ga cibiyar, wacce a yanzu ta ke a garin Ōtara. [1] Ta ci gaba da jagorantar makarantar kuma tana aiki a matsayin babban malaminta [5] [6]
Har ila yau, Pau'uvale ta kasance jagora a ƙoƙarin tallafawa al'ummar Tongan a duk faɗin New Zealand, ciki har da ta hanyar kafa sabis na ilimi na Alaha Manongi, shirya Makon Harshen Tongan, da kuma tsara tsarin kiwon lafiya na Kato Kakala ga iyalan Tongan. [5] Ta taimaka wajen buga litattafai na waƙoƙi da gajerun shaguna na harshen Tongan guda uku, kuma cibiyar ta samar da kayan aikin dijital don ilimin al'adun Tongan. [1] [5]
A cikin Ranar Haihuwar Sarki na 2023 da Girmamawa, Pau'uvale an naɗa ta Babbar Jami'in Daraja na New Zealand Order of Merit, don ayyuka ga al'ummar Tongan da ilimi. [4] [5] [7] [8]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Unwavering vision for young Tongan learners". Ministry for Pacific Peoples. 6 September 2021. Archived from the original on 16 November 2023. Retrieved 16 November 2023.
- 1 2 McCulloch, Gabrielle (21 August 2022). "How a Tongan language preschool is keeping its community afloat". Stuff (in Turanci). Retrieved 16 November 2023.
- ↑ "Past Pacific Grant recipients". Tātai Aho Rau Core Education (in Turanci). Archived from the original on 16 November 2023. Retrieved 16 November 2023.
- 1 2 "Early childhood education important, says Meleane Pau'uvale ONZM". Matangi Tonga (in Turanci). 13 June 2023. Retrieved 16 November 2023.
- 1 2 3 4 5 "The King's Birthday and Coronation Honours List 2023". Department of the Prime Minister and Cabinet (in Turanci). 27 July 2023. Retrieved 16 November 2023.
- ↑ "Fakakoloa Aotearoa: enriching New Zealand". Education Gazette (in Turanci). 24 September 2015. Archived from the original on 16 November 2023. Retrieved 16 November 2023.
- ↑ "Fifteen Pasifika people on NZ King's Birthday Honours List". Kaniva Tonga News (in Turanci). 6 June 2023. Retrieved 16 November 2023.
- ↑ "The King's Birthday and Coronation honours list 2023". Department of the Prime Minister and Cabinet. 5 June 2023. Retrieved 17 November 2023.