Mette Frederiksen
Mette Frederiksen K.1 (; an haife shi a ranar 19 ga watan Nuwamba 1977) ɗan siyasan Denmark ne wanda ya yi aiki a matsayin Firayim Minista na Denmark tun daga shekarar 2019 kuma Shugaban jam'iyyar Social Democrats tun daga shekarar 2015. Matar ta biyu da ta rike kowanne mukamin, ita ce kuma Firayim Minista mafi ƙanƙanta a tarihin Denmark, ta farko da aka haifa bayan da Margrethe II ta hau gadon sarauta, kuma ta farko da ta yi aiki a ƙarƙashin Frederik X.[1]dadada
Frederiksen ya yi aiki a takaice a matsayin mai sana'a (2000-2001) kafin ya fara aikin siyasa. An fara zabar ta a Folketing a babban zaben 2001, tana wakiltar Gundumar Copenhagen . Bayan jam'iyyar Social Democrats ta lashe Babban zaben 2011, Firayim Minista Helle Thorning-Schmidt ta nada ta Ministan Ayyuka. An ɗaukaka ta zuwa Ministan Shari'a a shekarar 2014. Bayan da aka ci Social Democrats a Babban zaben 2015, Thorning-Schmidt ya sauka, kuma Frederiksen ya lashe Zaben shugabanci na gaba don maye gurbin ta, ya zama Shugaban Jam'iyyar adawa.[1][2] Frederiksen ta jagoranci jam'iyyarta zuwa Babban zaben 2019, wanda ya haifar da rukunin jam'iyyun hagu da na tsakiya na hagu (Social Democrats, Social Liberals, Socialist People's Party, Red-Green Alliance, Faroese Social Democratic Party, da Greenland's Siumut da Inuit Ataqatigiit) sun lashe rinjaye a cikin Folketing. Sarauniya Margrethe II ta ba da izinin Frederiksen don jagorantar Tattaunawa don kafa sabuwar gwamnati, kuma an rantsar da shi a matsayin Firayim Minista a ranar 27 ga Yuni. A watan Disamba na shekara ta 2021, ta zama shugaban gwamnati mafi tsawo a Tarayyar Turai.
Ma'aikatarta ta farko ta jagoranci Denmark ta hanyar annobar COVID-19. A watan Yulin 2022, Hukumar Mink ta soki gwamnatin Frederiksen saboda yadda take kula da barkewar Cutar COVID-19, kodayake an wanke ta da gangan ta yaudari jama'a.[2] A karkashin matsin lamba daga Social Liberals, ta kira zaben gaggawa a ranar 1 ga Nuwamba 2022 inda Social Democrats suka lashe mafi kyawun sakamako a cikin shekaru ashirin, yayin da Frederiksen ya sami mafi girman kuri'un sirri; daga baya ta kafa gwamnatin hadin gwiwa tare da Venstre da Moderates, wanda ya kasance Firayim Minista.[3][4][5][6][7]
A cikin siyasar cikin gida, Frederiksen ta bi manufofin 'yan gudun hijira da shige da fice, wanda ya sami zargi da yabo.[1] Ta jagoranci 'yan jam'iyyar Social Democrats zuwa Cibiyar siyasa, ta haɗu da ƙaura mai tsauri da manufofi na doka da tsari tare da goyon baya ga jihar jin dadin jama'a da tsaron da ya fi karfi, hanyar da aka ba da izini tare da ƙunshe da dama mai nisa kuma an nuna shi a matsayin nasara mai ban sha'awa a cikin Jam'iyyar Socialists ta Turai, amma kuma ana ganin shi a matsayin nisantar da matasa masu jefa kuri'a a birane, musamman a Copenhagen.[2][3][4] A cikin 2020, gwamnatinta ta kafa Dokar Yanayi wanda ke ba da umarnin rage kashi 70% a cikin hayakin gas din da za a yi a shekara ta 2030, amma an soki ta saboda jinkirin aiwatarwa, duk da yarjejeniyar 2024 da ta gabatar da haraji kan hayakin noma, gami da naman dabbobi, na farko na irin sa a duniya.[5][6][7] A cikin Manufofin zamantakewa, ta ba da ritaya a baya ga wasu Ma'aikatan hannu, ta ƙarfafa ilimin sana'a kuma ta rage Shirye-shiryen masters.[8][9][10]
A cikin Manufofin kasashen waje, Frederiksen da farko ya nuna shakku game da EU, musamman game da shige da fice da tattalin arziki, har ma an dauke shi daya daga cikin Firayim Ministocin EU masu shakku a tarihin Denmark.[8] Koyaya, wannan ya canza sosai, musamman sakamakon mamayar Rasha a Ukraine.[9] A cikin hasken wannan, daga baya ta watsar da ra'ayin mazan jiya na kasafin kudi, yanzu tana tallafawa bashin Turai, kuma a hukumance ta janye daga Frugal Four.[10][11] A cikin manufofin tsaro da tsaro, Frederiksen ya karɓi layin hawkish, yana jaddada muhimmancin NATO, kuma musamman Amurka.[12] An dauke ta a matsayin daya daga cikin magoya bayan Ukraine, kuma a karkashin mulkinta Denmark ta zama babbar mai ba da gudummawa ga tattalin arziki da soja dangane da GDP.[13][14] Denmark kuma ta kara kashe kudi a tsaro zuwa sama da 2% na GDP a 2024 kuma ta wuce 3% a 2025-26.[15] A shekara ta 2022, ta lashe zaben raba gardama kan soke tsaron Tarayyar Turai na Denmark, kuma ta tsawaita aikin soja kuma ta fadada shi don hada mata.[16][17] Politico ta kira ta mutum na biyu mafi iko a Turai a shekarar 2025, wanda ya bayyana ta a matsayin daya daga cikin "mafi yawan ma'aikata" a Turai kuma ya lura da tasirin da take da shi kan jagorantar manufofin EU kan ƙaura, tsaro da kuma dabarun cin gashin kai.[18]
Rayuwa ta farko
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Mette Frederiksen a ranar 19 ga Nuwamba 1977 a garin Aalborg a Yankin Arewacin Jutland a arewacin Denmark . Mahaifin Frederiksen mai buga takardu ne kuma mahaifiyarta malami ce. Yayinda take matashiya, ta yi kamfen don adana gandun daji, kare whales, da kuma kawo karshen wariyar launin fata.
Frederiksen ya halarci Aalborghus Gymnasium . Tana da digiri na farko a fannin Gudanarwa da Kimiyya ta Jama'a daga Jami'ar Aalborg, da kuma digiri na biyu a Nazarin Afirka daga Jami'an Copenhagen . [19]
Ayyukan siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]memba na Folketing
[gyara sashe | gyara masomin]
Frederiksen ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara ga matasa ga LO, The Danish Confederation of Trade Unions . An zabe ta a matsayin memba na majalisa na Copenhagen County a cikin babban zaben 2001 wanda ya ga Social Democrats sun rasa matsayi na farko kuma sun kasance na biyu a karo na farko tun daga 1920. [20] Bayan zaben ta, an kira Frederiksen a matsayin mai magana da yawun jam'iyyarta game da al'adu, kafofin watsa labarai da daidaiton jinsi.[20] A shekara ta 2002, ta sami lambar yabo ta Nina Bang don "nuna ƙarfin hali na siyasa, ƙwazo da tasiri tare da jin dadin jama'a".[21] Frederiksen ya sami lambar yabo ta Ting a shekarar 2012. Ta wallafa littattafan Epostler (2003) da From Fight to Culture (2004).
Bayan asarar Babban zaben shekara ta 2005, Frederiksen ta zama mai magana da yawun jam'iyyarta kan Harkokin zamantakewa. Bayan zaben, ta kuma yi aiki a matsayin mataimakiyar shugaban kungiyar 'yan majalisa ta Social Democrats . [20] A cikin Babban zaben 2007 wanda ya ga Social Democrats sun rasa kujeru biyu, Frederiksen ta sami kuri'u 27,077, ta sanya ta ta bakwai a cikin matsayi na 'yan siyasa goma na Denmark da suka fi yawan kuri'u.
- : Class na farko na Order of Princess Olga (27 Janairu 2023) - don muhimmiyar gudummawar mutum don ƙarfafa hadin kan jihohi, tallafawa 'yancin kai da amincin yankin Ukraine; [22]
Ukraine - : memba na Order of Liberty (10 Yuni 2024) - don kyawawan halaye na mutum wajen karfafa hadin gwiwar Ukraine da Denmark, goyon bayan ikon mallakar jihar da amincin yankin Ukraine; [23]
Ukraine - : Kwamandan aji na 1 na Order of the Dannebrog (22 Nuwamba 2024) [24]
Denmark - : Babban Cordon na Order of the Nile (6 Disamba 2024) [25]
Egypt - : Kyautar Tunawa da Uwargida Teresa ta 2021 don jagorancin ta na musamman a kan hanyar ci gaba mai ɗorewa, a matsayin ɗaya daga cikin ƙasashe a duniya waɗanda ke rayuwa cikin jituwa da yanayi.
India - An haɗa Frederiksen a cikin jerin "Mata 100 mafi iko a duniya" ta Forbes Magazine kowace shekara daga 2020 zuwa 2024.[26][27][28]
- Jerin shugabannin jihohi da gwamnati na yanzu
- Jerin shugabannin zartarwa ta hanyar amincewa
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Denmark's youngest prime minister to lead new government". Deutsche Welle. 25 June 2019. Retrieved 27 June 2019.
- ↑ "Minkkommissionen: Grov vildledning af Mette Frederiksen på pressemøde om minkaflivning". DR (in Danish). 30 June 2022. Retrieved 5 October 2022.
- ↑ "Sofie Carsten Nielsen: Vil vælte Mette Frederiksen hvis ikke hun udskriver valg inden 4. oktober". DR (in Danish). 2 July 2022. Retrieved 5 October 2022.
- ↑ "Mette Frederiksen udskriver folketingsvalg: Afholdes 1. november". DR (in Danish). 5 October 2022. Retrieved 5 October 2022.
- ↑ "Mette Frederiksen takker for stemmerne | Nyheder". DR (in Danish). 2 November 2022. Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Hvem er valgt? Se valgte kandidater og personlige stemmer | DR". www.dr.dk (in Danish). Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Denmark has a new government after parties agree on coalition". The Local Denmark (in Turanci). 13 December 2022. Retrieved 15 December 2022.
- ↑ "Mette Frederiksen er historiens mest EU-skeptiske statsminister - Altinget" [Mette Frederiksen is the most EU-sceptical prime minister in history]. www.altinget.dk (in Danish). 29 January 2020. Retrieved 26 June 2025.
- ↑ Friis, Lykke; Schacke-Barfoed Tybjærg, Iben (7 June 2022). "Denmark's Zeitenwende". ECFR (in Turanci). Retrieved 26 June 2025.
- ↑ Gronholt-Pedersen, Jacob; Skydsgaard, Nikolaj (18 May 2020). "Fast in, first out: Denmark leads lockdown exit". Reuters (in Turanci). Retrieved 26 June 2025.
- ↑ "Denmark quits the Frugal Four to focus on rearming Europe". euronews (in Turanci). 3 June 2025. Retrieved 26 June 2025.
- ↑ "Mette Frederiksen takker for stemmerne | Nyheder". DR (in Danish). 2 November 2022. Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Hvem er valgt? Se valgte kandidater og personlige stemmer | DR". www.dr.dk (in Danish). Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Denmark has a new government after parties agree on coalition". The Local Denmark (in Turanci). 13 December 2022. Retrieved 15 December 2022.
- ↑ Gronholt-Pedersen, Jacob; Skydsgaard, Nikolaj (18 May 2020). "Fast in, first out: Denmark leads lockdown exit". Reuters (in Turanci). Retrieved 26 June 2025.
- ↑ "Mette Frederiksen takker for stemmerne | Nyheder". DR (in Danish). 2 November 2022. Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Hvem er valgt? Se valgte kandidater og personlige stemmer | DR". www.dr.dk (in Danish). Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Denmark has a new government after parties agree on coalition". The Local Denmark (in Turanci). 13 December 2022. Retrieved 15 December 2022.
- ↑ "List of Danish Prime Ministers Since 1848" (in Danish). Ministry of the State of Denmark. Retrieved 31 August 2020.
- ↑ 20.0 20.1 20.2 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedFolketing - ↑ Gronholt-Pedersen, Jacob; Skydsgaard, Nikolaj (18 May 2020). "Fast in, first out: Denmark leads lockdown exit". Reuters (in Turanci). Retrieved 26 June 2025.
- ↑ Gronholt-Pedersen, Jacob; Skydsgaard, Nikolaj (18 May 2020). "Fast in, first out: Denmark leads lockdown exit". Reuters (in Turanci). Retrieved 26 June 2025.
- ↑ "Mette Frederiksen takker for stemmerne | Nyheder". DR (in Danish). 2 November 2022. Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Hvem er valgt? Se valgte kandidater og personlige stemmer | DR". www.dr.dk (in Danish). Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "Denmark has a new government after parties agree on coalition". The Local Denmark (in Turanci). 13 December 2022. Retrieved 15 December 2022.
- ↑ "Mette Frederiksen takker for stemmerne | Nyheder". DR (in Danish). 2 November 2022. Retrieved 2 November 2022.
- ↑ "The World's Most Powerful Women 2023". Forbes. 5 December 2023. Archived from the original on 5 December 2023. Retrieved 5 December 2023. Invalid
|url-status=deviated(help) - ↑ "Hvem er valgt? Se valgte kandidater og personlige stemmer | DR". www.dr.dk (in Danish). Retrieved 2 November 2022.