Muhammad Shashere

Muhammad Shashere
Rayuwa
Sana'a

Muhammad Shashere Sultan ne na Kano wanda ya yi mulki daga 1573 zuwa 1582.

Tarihin rayuwa a cikin Tarihin Kano

Da ke ƙasa akwai tarihin Muhammad Shashere daga fassarar Turanci ta Palmer ta 1908 na Kano Chronicle.

Sarki na 26 shine Mohamma Shashere dan Yakufu. Sunan mahaifiyarsa Fasuma. Ba shi da irin karamci a tsakanin Sarakunan Kano. Shi ne ya fara ba wa wani eunu lakabin Wombai (sunan eunuch Bamu). Ya kuma ba wa wani bāba mai suna Babba sarautar Sarkin Bawaki. Ya ba wani bāba mai suna Mabaiyi lakabin Bagachi.

Ya kuduri aniyar yaki da Katsina. Ya ce wa Alkali Mohamma dan Tanko dan Jibril dan Mugumi: “A nemo mini Alkalin da zai kai ni yaki da Katsina, idan na je yaki ba zan dawo da rai ba sai na buge Katsinawa”.

Alkalin ya ba shi almajirinsa Musa, sunan mahaifiyarsa Gero. Sarki ya yi Musa Alkali. Yanzu da ya zo Katsina sai mutanen Katsina suka fito fada. Sojojin sun hadu a Kankia suka yi yaki a can. Katsinawa sun yi nasara ne saboda sun fi karfin adadi. Kanawa sun gudu—suka bar Sarkinsu—banda San Turaki Mainya Narai, San Turaki Kuka Zuga da Ban Bumpki. Saboda haka waƙoƙin "Narai bango: shirye don amsa kowane kalubale;" "Zuga baya gudu."

Wadannan sun dawo gida tare da Sarkinsu suka shiga Kano da shi. Sarki ya yi bakin ciki matuka. Sai mutanensa suka ce masa, “ka ajiye bakin cikinka, shekara mai zuwa za mu yi galaba a kan Katsinawa, in Allah ya yarda. Amma a halin yanzu ’yan’uwansa suna shirin kashe shi da ha’inci. San Turaki Narai ya ji shirinsu, sai ya ce wa Sarki, ya ce, “Bo ka da ka fita daga gidanka, kai ko Limanka, yau, in ba haka ba a kashe ka.

Don haka Sarki ya zauna a gidansa, sai San Turaki ya zama Sarki. Da magariba suka zo, sai suka tarar da San Turaki tare da bayinsa a cikin masallaci, a zatonsa Sarki ne, suka far masa. Yana da barorinsa guda 9 tare da shi, da kuma goma sha takwas na gidan Sarki. An kashe bayin 9. An kashe 12 daga cikin sauran kuma an kama su shida. Sunayen 6 Burimah, Jigo, Adam, Wukarka, Tukuki da Sarkin Wawayi. Sabon Sarki Mohamma Zaki ya yi niyyar kashe wadannan 6, amma sai suka yi addu’a, suka roke shi suna cewa: “Ka raba mu da bayinka, mu jikokinka ne.” Don haka sai Sarki ya kare su, amma kowannensu ya zabi wani aiki a matsayin kudin rayuwarsa. An binne San Turaki Narai a masallacin da aka kashe shi. Don haka ne Mohamma Zaki ya sanya Aderki ya gina Serikin Jarmai gida a cikin harabar gidan Sarki. “Zowre” na Turaki Mainya kuma an gina shi a kusa da masallacin, da gidan ‘Yan Sintali da gidajen Turaki Kuka da Mai-Shikashikai. An canza wurin masallacin. A dalilin haka ne Turaki Mainya ya samu karramawar da ya yi wa Sarki, idan ba ya nan, a zamanin Mohamma Zaki, amma daga baya dama ta gaza.

Shashere ya yi mulki shekaru 9 da watanni 4 da kwana 24. Sannan aka sauke shi.

— Kano Chronicle