Jump to content

Muhammad al-Mahdi as-Senussi

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Muhammad al-Mahdi as-Senussi
Rayuwa
Haihuwa Al Bayda (en) Fassara da Cyrenaica (en) Fassara, 1844
ƙasa Libya
Daular Usmaniyya
Mutuwa Garu (en) Fassara, 1 ga Yuni, 1902
Ƴan uwa
Mahaifi Muhammad ibn Ali al-Sanusi
Yara
Ahali Muhammad as-Sharif as-Senussi (en) Fassara
Karatu
Harsuna Turkanci
Larabci
Farisawa
Ottoman Turkish (en) Fassara
Sana'a
Sana'a Malamin addini da marubuci
Imani
Addini Musulunci
Muhammad Al Mahdi bin Sayyid Muhammad shi ne Senussi
Girman umarnin Senussi a karkashin Muhammad al-Mahdi as-Senussi

Muhammad Al Mahdi bin Sayyid Muhammad es Senussi (Arabic), kuma Sayyid Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad al-Mahdi Ali al-Sanusi, (1844-1902), shi ne babban shugaban Sufi Senussi Order tsakanin 1859 da mutuwarsa a 1902 a Libya.[1]


Shekaru na farko

[gyara sashe | gyara masomin]

Muhammad Al-Mahdi shi ne ɗan wanda ya kafa Dokar Senussi, Muhammad ibn Ali as-Senussi . An haife shi a garin Bayda a arewacin Cyrenaica, a yau arewa maso gabashin Libya,[2] Ya gaji mahaifinsa bayan mutuwarsa a matsayin jagora a 1859. Harkokin Ottoman ya tilasta wa Senussi barin Bayda na bakin teku zuwa ƙauyen hamada na Jaghbub a 1856, inda suka gina jami'ar Musulunci, masallaci da fadar. Daga baya aka haifi Senussi da shugaban Libya Sarki Idris a nan.[3]

A cikin 1895 biyo bayan tsangwama daga Ottomans Al-Mahdi ya sake komawa, ya fi kudu zuwa kudancin Kufra oasis a cikin yankin hamadar Libya na Sahara. Duk da haka, Sultan Abdulhamid II na Ottoman sau biyu ya aika da mataimakinsa Azmzade Sadik El Mueyyed don saduwa da Sheikh Senussi don haɓaka kyakkyawar dangantaka da kuma magance Yammacin Turai don Afirka (duba Azmzades 2021). A Kufra Al-Mahdi ya kafa ƙauyen El Tag (Turanci - "gwanin"), a kan tudu sama da oasis tare da Zaouia da masallaci. Kabarinsa yana nan, yana mai da El-Tag wuri mai tsarki na tsarin Senussi.[4]

Umurnin Senussi

[gyara sashe | gyara masomin]

A karkashin jagorancin Al-Mahdi, umarnin Senussi ya isa saman tasirin su kuma ya bazu, yana gina Zaouias inda akwai ruwa da makiyaya, kuma yana yadawa kudu zuwa Yankin Ouaddaï da Tafkin Chadi. Oasis na Kufra ya zama cibiyar kasuwanci ga yankunan hamada, tare da motoci da ke fitowa daga Sahel da Maghreb. 'Yan kasuwa da motocinsu sun dauki Musulunci na Senussi zuwa yankuna masu nisa, kamar yankunan Darfur da Kanem, bayan Saharan Arewacin Afirka.[5]

  • Azmzade,Gokkent,Senusi (2021). Journey in the Grand Sahara of Africa and Through Time (in English). USA: G M Gokkent.CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: unrecognized language (link) See https://www.amazon.com/Journey-Grand-Sahara-Africa-Through/dp/1737129884/ref=sr_1_2?dchild=1&qid=1631629056&refinements=p_27%3AGiyas+M+Gokkent&s=books&sr=1-2&text=Giyas+M+Gokkent
  • Bertarelli, L.V. (1929). Guida d'Italia, Vol. XVII (in Italian). Milano: Consociazione Turistica Italiana.CS1 maint: unrecognized language (link)
  • Vikør, Knuth S. (1995). Sufi and scholar on the desert edge: Muḥammad b. ʻAlī al-Sanūsī and his Brotherhood. Evanston: Northwestern University Press.
  1. Vikør (1995), p. 152.
  2. Vikør (1995), p. 51.
  3. Bertarelli (1929), p. 419.
  4. Bertarelli (1929), p. 515.
  5. Vikør (1995), p. 156.
Muhammad al-Mahdi as-Senussi
Senussi dynasty
Born: 1844
Religious titles
Magabata
{{{before}}}
Chief of the Senussi order Magaji
{{{after}}}