Na'ura Nilometre

Nilometer wata tsohuwar na'ura ce da aka ƙera domin auna matakin ruwa da tsaftar Kogin Nilu yayin lokacin ambaliya a Masar.  An yi amfani da ita tun zamanin Masarawa na da, kuma ta kasance muhimmiya wajen tantance ko ambaliya za ta wadatar noma ko kuma ta haifar da matsaloli.

Nau'o'in Nilometer

Akwai nau'o'i uku na nilometer, duk an tsara su ne da ma'aunin "hasta" na Masar:

1. Tsani mai sauka zuwa kogin: Tsani mai matakai da ke sauka zuwa kogin, tare da alamomi a bangon da ke nuna matakin ruwa.  Misali, a tsibirin Elephantine, akwai tsani mai matakai 52 da ke sauka zuwa kogin.  

2. Rijiya mai zurfi da bututun ruwa: Rijiya mai zurfi da bututun da ke haɗa ta da kogin, wanda ke ba da damar auna matakin ruwa a cikin rijiya.  Misali, a haikalin Kom Ombo, akwai irin wannan nilometer.  

3. Silar tsaye: Silar tsaye da aka saka a cikin kogin, tare da alamomi da ke nuna matakin ruwa.  Misali, a tsibirin Roda a birnin Alkahira, akwai silar tsaye da aka gina a shekara ta 861.

Muhimmancin Nilometer

Tantance haraji: Masarawa na da suna amfani da nilometer don tantance yawan harajin da za a karɓa daga manoma, bisa ga matakin ambaliya.

Tsinkayar girbi: Matakin ruwa da aka auna yana taimakawa wajen hasashen yawan amfanin gona da ake sa ran samu.

Gudanar da noma: Bayani daga nilometer yana taimakawa wajen tsara lokacin shuka da girbi.

Tarihi

An fara amfani da nilometer tun zamanin Masarawa na da, kuma daga baya Romawa da Musulmai sun ci gaba da amfani da ita.  A zamanin Abbasiyawa, khalifa al-Mutawakkil ya umarci gina sabuwar nilometer a tsibirin Roda a shekara ta 861, tare da kulawar masanin taurari al-Farghani.  

Amfani da nilometer ya ragu bayan gina madatsar ruwa ta Aswan a karni na 20, wadda ta dakatar da ambaliyar shekara-shekara ta Kogin Nilu.

Wuraren da Ake da Nilometer

Tsibirin Roda (Alkahira): Nilometer da aka gina a shekara ta 861, wanda har yanzu yana nan.

Tsibirin Elephantine (Aswan): Tsani mai matakai 52 da ke sauka zuwa kogin.

Haikalin Kom Ombo: Rijiya mai zurfi da bututun ruwa.