Jump to content

Naledi Chirwa

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Naledi Chirwa
member of the National Assembly of South Africa (en) Fassara

22 Mayu 2019 -
Election: 2019 South African general election (en) Fassara
member of the National Assembly of South Africa (en) Fassara

Rayuwa
Haihuwa Vosloorus (en) Fassara, 22 ga Yuli, 1993 (32 shekaru)
ƙasa Afirka ta kudu
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa

Naledi Nokukhanya Chirwa-Mpungose ​​(an haife ta ranar 22 ga watan Yuli, 1993) ƴar siyasan Afirka ta Kudu ne kuma tsohon ɗan gwagwarmayar ɗalibi daga Gauteng. Ita ce ke wakiltar ƙungiyar ‘yan ta’adda ta Economic Freedom Fighters (EFF) a majalisar dokokin ƙasar. Ta taba zama ‘yar Majalisar Dokoki ta kasa tsakanin watan Mayun shekarar 2019 zuwa Yuni 2024. Ta yi wani takaitaccen lokaci a Majalisar Larduna ta kasa kafin a mayar da ita Majalisar Dokoki ta ƙasa ta maye gurbin Mbuyiseni Ndlozi. Ta yi fice ne ta hanyar shiga cikin zanga-zangar ɗaliban #FeesMustFall a Jami'ar Pretoria tsakanin 2015 zuwa 2016.

Rayuwar farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Chirwa a ranar 22 ga Yulin shekarar 1993 a Vosloorus, Gabashin Rand, a Gauteng. Kakarta ta girma a Mamelodi, Pretoria. A cikin shekarar 2009, tana da shekaru 15, ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabar Kwalejin Tshwane North (TNC) ƙarin ilimi da horo (FET), yanzu TNC TVET.[1]

Chirwa ta sami digiri na farko a fannin fasaha da kuma digiri na girmamawa a fannin wasan kwaikwayo da nazarin fina-finai a Jami'ar Pretoria. Kamar yadda na shekarar 2019 ta kasance tana bin Jagoran Arts a gidan wasan kwaikwayo da wasan kwaikwayo a Jami'ar Witwatersrand.[2]

Ƙaunar ɗalibi

[gyara sashe | gyara masomin]

Ta shiga kungiyar Economic Freedom Fighters (EFF) a shekarar 2015 kuma ta zama mamba a Jami’ar Pretoria ta Jami’ar Pretoria. An nada ta a matsayin jami’ar sadarwa ta rundunar. A watan Agustan 2016, yayin jawabin tsohon shugaban ƙasar Jacob Zuma a cibiyar zaben IEC bayan zaben kananan hukumomi na 2016, Chirwa da wasu dalibai 3 masu fafutuka sun tarwatsa jawabinsa yayin da suke riƙe da alamomin "Khanga", "Remember Khwezi", "Ni 1 a cikin 3" da "10 yrs later", dangane da Zuma na fyade.[3][4]

Hakanan a cikin shekarar 2016, Chirwa ya shiga cikin zanga-zangar dalibai da suka shafi motsi na #FeesMustFall. Daga baya aka kama ta kuma aka dakatar da ita a harabar jami’ar a matsayin wani bangare na sharuddan belin ta.[5] A cikin 2017, ta kasance ɗaya daga cikin Mail & Guardian's 200 Matasan Afirka ta Kudu.[6]

Aikin majalisa

[gyara sashe | gyara masomin]

Majalisar Ƙasa: 2019-2024

[gyara sashe | gyara masomin]

A babban zaɓen watan Mayun 2019, an zaɓe ta a matsayin ƴar majalisar dokokin ƙasar Afirka ta Kudu, kuma ta zama ‘yar majalisa mafi karancin shekaru a EFF. An rantsar da ita tare da wasu masu fafutuka na dalibai, wadanda suka hada da Peter Keetse, Nompendulo Mkhatshwa da Vuyani Pambo.[7] Ta kasance memba na Kwamitin Fayil na Majalisar kan Lafiya.[8]

A ranar 25 ga Yunin shekarar 2019, ta gabatar da jawabinta na farko a yayin muhawarar jawabi na kasa. An tilasta mata janye tsokaci game da yadda gwamnati ke da hannu wajen kashe masu fafutukar #FeesMustFall. A cikin Janairu 2022, ta yi taɗi a kan Twitter don kiran Shugaba Cyril Ramaphosa "marasa hakori" da "ɗan ƙaramin yaro mai rauni".[9]

Daga kusan 2020, Chirwa ta fuskanci hare-hare a shafukan sada zumunta daga masu amfani da ba a san ko su waye ba wadanda suka yi ikirarin ba tare da wata hujja ba cewa ita 'yar kasar Malawi ce kuma danginta sun samu takardar shaidar zama dan kasar Afirka ta Kudu da zamba. A cikin Janairu 2022, ta mayar da martani ga zarge-zargen ta hanyar tweeting: "Kuna iya yi wa kanku karya game da kasata har sai kun zama kore a gindi. Ba zai sa karyarku ta zama gaskiya ba kuma ba za ta taba rufe ni ba. Ban sayi muryata ba. Ni ma ba na haya ba. Ka tabbata, koyaushe zan yi magana kuma babu abin da za ku iya yi game da shi.

A cikin Maris na shekarar 2024, Chirwa ba ta halarci ƙuri'ar majalisar ba domin ta kula da ɗanta mara lafiya. Hukumar ta EFF ta ci tarar ta tare da umarce ta da ta nemi gafara. Jim kadan bayan haka, EFF ta fitar da jerin sunayen ‘yan takarar da za su fafata a babban zaben da ke tafe, wanda ya sanya Chirwa a matsayi na karshe.[m Shugaban EFF Julius Malema ya ce an sauke ta ne sakamakon tsarin dimokradiyya.

Majalisar Larduna ta ƙasa: Yuni 2024-Janairu 2025

A babban zaɓen watan Mayun 2024, an zabi Chirwa a matsayin wakilin EFF a cikin tawagar Gauteng zuwa majalisar larduna ta kasa, majalisar wakilai ta Afirka ta Kudu. An rantsar da ita a kujerarta a ranar 15 ga Yuni 2024.[10]

Rayuwa ta sirri

[gyara sashe | gyara masomin]

Chirwa ta yi aure tun Oktoba 2022. Tana da ’ya’ya biyu, an haifi daya a shekarar 2021, dayan kuma a shekarar 2023.[11]

  1. Zwane, Nokuthula (4 June 2019). "Naledi Chirwa: Voice of the voiceless". Sunday World. Retrieved 13 April 2020
  2. Ms Naledi Nokukhanya Chirwa". Parliament of South Africa. Retrieved 19 June 2021
  3. Makhubu, Ntando (8 August 2016). "Woman in Zuma #Khwezi protest speaks out". IOL. Retrieved 13 April 2020.
  4. Ngoepe, Karabo (6 August 2016). "Anti-rape protesters disrupt Zuma's speech". News24. Pretoria. Retrieved 10 September 2020
  5. Madibogo, Julia (19 October 2016). "Who is Naledi Chirwa - Drama student‚ Zuma tormentor‚ EFF student leader and fees must fall campaigner". TimesLIVE. Retrieved 13 April 2020.
  6. Maputla, Tswelopele (23 May 2019). "#BlackGirlMagic: These female parliamentarians are only in their 20s". SowetanLIVE. Retrieved 10 September 2020.
  7. Bhengu, Cebelihle (22 May 2019). "Power to the new generation: three young MPs you need to know". TimesLIVE. Retrieved 13 April 2020
  8. Portfolio Committee on Health - Parliament of South Africa". Parliament of South Africa. Retrieved 6 December 2020
  9. "The EFF's 28-year-old Naledi Chirwa called Cyril Ramaphosa a 'weak little boy' and now Twitter is divided". IOL. 18 January 2022. Retrieved 19 January 2022.
  10. "Naledi Chirwa hits back at critics: 'You can lie about my nationality until you turn green in the buttocks'". Sunday Times. 19 January 2022. Retrieved 19 January 2022.
  11. Merten, Marianne (15 June 2024). "Uncontested National Council of Provinces shows national unity government agreements' impact on matters provincial". Daily Maverick. Retrieved 16 June 2024