Nan Joyce
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa |
Clogheen (en) |
| ƙasa | Ireland |
| Mutuwa |
Belfast (mul) |
| Sana'a | |
| Sana'a | Mai kare ƴancin ɗan'adam da ɗan siyasa |
Nan Joyce (an haife ta a shekara ta 1940 - 7 Agusta 2018) [1] ƴar gwagwarmayar yancin matafiya ce na Irish . Ta yi aiki don inganta rayuwar Matafiya a Ireland da Arewacin Ireland daga 1981 har zuwa mutuwarta a 2018. Ita ce 'yar takarar Matafiya ta farko a babban zaɓe na Irish, a cikin 1982. [2]
Rayuwar iyali
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Joyce Ann O'Donoghue a Clogheen, County Tipperary, a cikin 1940. Ita ce ta biyu a cikin yara tara kuma iyayenta su ne John O'Donoghue, mai horar da doki, da Nan McCann. Mahaifinta ya kasance ƙwararren mai karatu wanda ya koya wa ’ya’yansa tarihin filaye da ƙauyuka da suke gani a tafiye-tafiyensu. Ya karanta aikin likita wanda ya ba shi damar magance yawancin cututtuka na 'ya'yansa. Ya yi magana Cant, kuma yana iya karatu da rubutu cikin Irish da Ingilishi . Matarsa ba ta iya karatu.
Mahaifin Joyce ya mutu a cikin ɗakin ’yan sanda sa’ad da take ’yar shekara 12, kuma an tura mahaifiyarta kurkuku saboda yin sata don ta tallafa wa iyalinta. Joyce ta karbi matsayin uwa kuma ta yi yawo a cikin kasar tare da 'yan uwanta. Bayan wasu shekaru, ta auri wani Matafiya, John Joyce, kuma sun haifi 'ya'ya goma sha ɗaya.
Ta jimre da wahalhalu da dama da suka haɗa da son zuciya da rashin haƙuri, tare da zama a gefen titi ba tare da kayan aiki ba, ga mummunan yanayi, wanda ya haifar da rashin lafiya da yanke ƙauna. Halin ya sa 'ya'yanta mata guda biyu su sami raunin juyayi kuma an kai su asibiti. Wata 'yar kuma ta kamu da cutar dalma mai tsanani lokacin da aka jefar da batura a sansaninsu, kuma ta shiga kulawa na dogon lokaci. Mutane sun yi ta zubar da shara a sansanin Joyce a lokacin yajin aikin masu tara kaya a shekarar 1982, wanda ya jawo hankalin beraye, wanda ya yi sanadin mutuwar jikarta mai shekara guda, wadda ta kamu da cutar sankarau daga wajensu.
Ta zauna na wani lokaci a Clondalkin kafin ta koma Tallaght inda ta fara rayuwar jama'a, kuma daga baya ta zauna a Belfast, inda ta ci gaba da aiki don haƙƙin matafiya da jin daɗin rayuwa.
Ƙaunar jama'a
[gyara sashe | gyara masomin]Shiga cikin rayuwar jama'a
[gyara sashe | gyara masomin]Iyalin Joyce daga aurenta suna zaune ne a wani wurin dakatarwa a Clondalkin lokacin da masu zanga-zangar Majalisar gundumar Dublin suka tilasta musu fita a 1981. Sun ƙaura zuwa Tallaght inda Joyce ta sa 'ya'yanta a makaranta. Yayin da dangin ke zaune a cikin sabon kewayen su, majalisar gundumar ta yi ƙoƙarin buɗe sabon Tallaght By-pass, inda sama da iyalai matafiya ɗari ke zaune, ba tare da cika aikinsu na doka ba na ba su madadin wurin. [4] Wasu fusatattun mazauna yankin sun yi wa Joyces da sauran Iyalan Matafiya barazana, inda suka ba su wa'adin barin yankin. [3]
A lokacin da suka ki motsi, sai wasu ‘yan banga tare da goyon bayan wasu ‘yan siyasar yankin, suka shirya ’ yan banga don yin sintiri a duk wani fili da ke yankin, inda suka ziyarci sansanin Matafiya don tsoratar da su ta hanyar yin harbin iska da ihun “Fita! Wasu daga cikin mazauna garin Tallaght da suka zauna suka zo wurin kare matafiya suka tsaya tare da su. Mai watsa shirye-shirye Gay Byrne shi ma ya tallafa musu kuma ya watsa shirye-shiryensa na rediyo daga wurin da aka dakatar. Hakan ya ba Joyce dama ta farko ta yi magana a madadin al’ummarta game da zaluncin da suka sha.
Ta karanta jaridu a kai a kai kuma ta damu da yadda suke bata sunan al’ummar matafiya: “Ba zan yi mamakin mutanen da ke zaune suna adawa da mu ba domin ba su ji komai ba sai dai mummuna,” in ji ta. Ta rubuta takardan masifu na Travellers ta bayyana bukatunsu kuma ta kai ga dukkan ofisoshin jaridu na cikin gida. Ta kasance cikin ƙungiyar Matafiya kuma ta zaunar da mutanen da suka ƙirƙiri Kwamitin Haƙƙin Matafiya da yin taro a gidanta don haɗawa da sauran matafiya. Ta ba da jawabai a duk faɗin ƙasar ga makarantu, kwalejoji, da gidajen zuhudu don ilimantar da mutane game da tarihin matafiya da al'adun gargajiya. Ita da kwamitin kare haƙƙin matafiya sun jagoranci maci da kuma zaɓe, kuma an gudanar da wasu daga cikin waɗannan tarzoma a wajen Dail . Kungiyar kare hakkin matafiya ta farko, mai suna Mincéir Misli, ta samo asali ne daga Kwamitin Haƙƙin Matafiya a 1983, kuma Joyce ta ci gaba da aikinta tare da su.
yakin neman zabe
[gyara sashe | gyara masomin]Kwamitin ya zaɓi Joyce don yin takara a matsayin ɗan takara a babban zaɓe na Nuwamba 1982, a mazabar Dublin Kudu-Yamma, ta zama matafiyi na farko da ya yi takara don kujerar Dáil. Ta yi wa BBC wani shiri a lokacin yakin neman zabe don inganta goyon bayanta. Ta roki jama'a don neman kuri'u a titunan Dublin, sanye da makarufo mai boye kuma yayin da ake daukar hoton bidiyo a asirce. Ta samu fatan alheri da yawa amma kuma ta sadu da mutanen da suka gaya mata cewa Matafiya "datti" da "jaza" kuma "ya kamata a ƙone su". Wani dan takarar mazabar, Richard O'Reilly, ya yi takara don nuna adawa da ita a kan wani dandali na hana Tafiya ta hanyar amfani da slur, "Get the knackers out of Tallaght" a matsayin taken yakin neman zabensa. Ba a zaɓe Joyce ba amma ta sami kuri'u biyu fiye da O'Reilly. [6]
Jim kadan bayan zaben, an kama ta kuma an tuhume ta da laifin satar kayan ado. Al’amarin ya janyo hankulan jama’a sosai amma an yi watsi da tuhumar a gaban kotu saboda rashin shaida, duk da cewa imaninta ya lalace. Mutane da yawa sun gaskata cewa an tsara ta ne saboda yakin neman zabe.
Jawabin taron kasa da kasa
[gyara sashe | gyara masomin]Ta halarci Trócaire taron karawa juna sani a Galway a shekarar 1983 inda ta burge kungiyarta ta taron karawa juna sani wanda ya hada da wanda ya lashe kyautar zaman lafiya ta Nobel, Seán MacBride, kuma an zabe ta a matsayin shugabar da za ta wakilce su. Ta gabatar da jawabi ga dubban limaman coci-coci da masu aikin jin kai daga ko'ina cikin duniya: "Ku jama'a kun damu sosai game da duniya ta uku. Ina ganin ya kamata ku ma ku damu da mu, mu ne duniya ta hudu. Muna zaune a cikin beraye a sansani ko ayari ... 'ya'yanmu suna fama da cututtuka masu yawa kamar na duniya ta uku." Ta samu karramawa sosai, kuma jaridar The Irish Times ta ruwaito cewa, "Mrs Joyce ta yi tasiri mai ban mamaki a taron karawa juna sani, inda ta samu yabo fiye da duk wanda ya gabatar da rahotanni."
Belfast
[gyara sashe | gyara masomin]Daga baya ta koma Belfast na wasu shekaru. A can, ta ƙirƙiri ƙungiyar da za ta yi yaƙi don haƙƙin matafiya kuma ta yi nasarar samun nasara don sabbin wuraren dakatarwa a West Belfast tare da samar da ruwan sha, bandakuna, makarantar wasan yara, da kuma asibitin jarirai. Ta ci gaba da ziyarar makaranta a yankin don bayyana yadda yake da muhimmanci yaran matafiya su koyi al'adu da al'adun su. Wadannan ziyarce-ziyarcen sun yi tasiri ga yadda makarantun ke amfani da kayan koyarwa da abubuwan da ke cikin kwasa-kwasan don magance yaran matafiya kai tsaye.
Gado
[gyara sashe | gyara masomin]Joyce ta kasance ɗaya daga cikin fitattun matafiya na Irish. Ta fara aikin haƙƙin matafiya da kuma wayar da kan jama'a game da ɗimbin matsalolin ɓoye da suke fuskanta. Kasancewar Kwamitin Haƙƙin Matafiya a cikin shekarun 1980 ya haɓaka ƙungiyoyin kashe-kashe da yawa waɗanda ke sadaukar da bukatun matafiya. Ta buga Traveller: tarihin kansa a cikin 1985, wanda ya sami kulawar masana, kuma shine batun babi a cikin nazarin mata masu tasiri na Irish, Mná na hÉireann: Matan da suka Siffata Ireland, a cikin 2009.
Bayanan kula
[gyara sashe | gyara masomin]Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Pollak, Sorcha (8 August 2018). "Nan Joyce, trailblazer for Traveller rights, dies aged 78". The Irish Times. Retrieved 8 August 2018.
- ↑ RTÉ Libraries and Archives. "Nan Joyce Stands For Election".
- ↑ 3.0 3.1 "Racism in Ireland: Travellers Fighting Back" (PDF). Red and Black Revolution. Workers Solidarity Movement (2): 22–5. 1996. Retrieved 2013-08-12.
- ↑ A Traveller, Roselle McDonald, won a court ruling in 1980 that Travellers could not be evicted from local authority property without being offered a suitable alternative, although the authorities side-stepped the ruling by harassment such as dumping rubbish and manure beside Traveller homes, causing them to move away.[3]
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedelectionsireland - ↑ November 1982 general election results: Nan Joyce: 581 first preference votes; Richard O'Reilly: 297 votes.[5]