Neil McBride (mai waka)
|
| |
| Rayuwa | |
| Haihuwa |
Faymore (en) |
| Mutuwa | 1942 |
| Sana'a | |
| Sana'a | maiwaƙe |

Neil McBride (Irish: Niall Mac Giolla Bhrighde; 1861–1942) was a farmer, poet, author, and songwriter from Feymore, Creeslough, Donegal, Ireland, who further gained notoriety for protesting a fine he received for having his name written in Irish on his business cart.[1]
Manomi da mawaki
[gyara sashe | gyara masomin]Neil McBride ya shafe dukan rayuwarsa a cikin ƙaramin ƙauyen Feymore, Creeslough, Ya zauna a Crockatee (Cruckathee), ƙasan Dutsen Muckish kuma ya sami rayuwarsa a matsayin cottier (manomi) da mawaƙi. Neil ya wallafa wani littafi na waƙoƙi a cikin 1905 mai suna Blaia Fraoiċ ('Fure-fure na fata'). Waƙoƙin McBride da waƙoƙin sun zama sanannun a duk faɗin Ireland. Wasu lakabi sun hada da: "The Hills of Donegal", "Noreen Bawn" (1910), [2] "The Castle of Doe", [3] "Marble Hill" da kuma "Mo Chró Beag ag Bun Chnoc a' Tighe" ("My wee shack below Crockatee") [4][5]
Tattaunawar tarihi da doka
[gyara sashe | gyara masomin]McBride manomi ne ta hanyar kasuwanci kuma ana buƙatar dukkan kekunan kasuwanci don nuna sunan mai shi a Turanci. A yammacin 11 ga Maris 1905, yana dawowa gida daga Dunfanaghy Fair, a wani gari da ke kusa, wani 'Bobby' na Ingilishi ya dakatar da McBride kuma ya yi masa tambayoyi wanda ya ci shi shilling daya saboda yana da 'marasa iya karantawa' (Irish) rubutu a kan karusar jaki. Alamar ta karanta, "N. MAC GIOLLA a cikin Irish. Abokin McBride kuma ɗan'uwansa mawaki ne ya yi shi, Andrew Mac Intyre . [6] McBride ya ki biyan tarar kuma ya kare kansa a Dunfanaghy Petty Session . Ya rasa, kuma an hukunta shi da ƙarin shilling bayan ya ƙi biyan kuɗi.[7][8]
Conradh a Gaeilge ("Gaelic League") ya koyi labarin McBride kuma ya yi ƙoƙari ya taimake shi. Ɗaya daga cikin membobinta, lauya Patrick Pearse, ganin damar da za ta yi wa 'yancin kai na Irish, ya amince da kare McBride, pro bono. An gabatar da karar McBride a gaban Kotun Bench na Sarki a Dublin. Wannan shi ne karo na farko da Pearse ya bayyana a kotu a matsayin lauya. An rasa shari'ar, amma ta yi wa Pearse wahayi zuwa gare shi a kokarinsa a matsayin mai fafutukar siyasa kuma ya haifar da kamfen na kasa don canza manufofin gwamnatin Burtaniya game da Harshen Irish.[9] Pearse ya rubuta game da shawarar kotun a cikin shafi na 27 Yuni 1905 a cikin jaridar Gaelic League, Wani Claidheamh Soluis: "...an yanke shawarar cewa Irish yare ne na waje a matakin ɗaya tare da Yiddish. " Ci gaba a cikin labarin, ya bukaci mutanen Ireland da su inganta harshen Irish a matsayin wani nau'i na kishin ƙasa na Irish. [10]
Kyauta
[gyara sashe | gyara masomin]
Littattafai
[gyara sashe | gyara masomin]- Masanin tarihi kuma marubucin Creeslough, Seamus Harkin ya nuna waƙoƙin McBride da waƙoƙinsa a cikin littafinsa na 1996, 'Poets and People of Doe'
- McBride ya wallafa tarin waƙoƙinsa da waƙoƙin sa a cikin 1905 a cikin wani littafi mai suna 'Bla Xia Fraoiċ' ('Blossom na Heather") Waƙoƙi a cikin Irish da Ingilishi ta Niall Mac Giolla Bhrighde.
- A cikin shekara ta 2011, Seamus Harkin ya sabunta kuma ya sake buga 'Blaá Fraoiċ', ya kara karin waƙoƙi biyu, waɗanda McBride ya rubuta bayan an buga littafin na asali. A lokacin da aka bayyana littafin Seamus ya ce, "Dalilin da na buga wannan littafin shine ya bar mutane, musamman matasa, su san babban arzikin da muke da shi a cikin Ikklisiya. ”[4]
- Liam Ó Connacháin ya rubuta wani labari game da Neil a cikin 1939 mai taken, "Dírbheatha hl ne Néill Mhic Ghiolla Bhrighde". An sake buga shi a shekara ta 1974.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Doe R.C. Graveyard, Creeslough, Part 2, County Donegal, Ireland [Free Irish Genealogy]". www.igp-web.com. Retrieved 2023-05-13.[permanent dead link]
- ↑ "Hills of Donegal 2". www.countysongs.ie. Retrieved 14 April 2016.
- ↑ "Why Donegal - Noreen Bawn". www.facebook.com. 8 May 2015. Retrieved 14 April 2016.
- 1 2 Harkin, Seamus (9 September 2011). "Padraig Pearse, the cart and an old song book". www.sparkle.com. Retrieved 14 April 2016.
- ↑ "Maolmurra – A Ballad of Doe Castle". www.wildatlanticcamp.ie. 4 February 2014. Archived from the original on 1 June 2016. Retrieved 14 April 2016.
- ↑ "Andrew MacIntyre II 1877-1959". lovemacintyre.com (in Turanci). 2015-03-06. Retrieved 2023-08-04.
- ↑ Phelan, Mary (September 2022). "A trifling matter? Names in Irish on carts: the Dublin Castle files". Studia Hibernica (in Turanci) (48): 103–127. doi:10.3828/sh.2022.5. ISSN 0081-6477. S2CID 252489053 Check
|s2cid=value (help). - ↑ "Padraig Pearse in legal garb, copper printing plate. at Whyte's Auctions | Whyte's - Irish Art & Collectibles". Whyte's. Retrieved 2023-08-03.
- ↑ "An Trucailín Donn". www.northernirelandscreen.co.uk. Northern Ireland Screen. 8 January 2016. Archived from the original on 4 April 2016. Retrieved 14 April 2016.
- ↑ McGill, P.J. (1966). "Pearse Defends Niall Mac Giolla Bhríde in Court of King's Bench, Dublin". Donegal Annual. 1966: 83–85 – via (from 27 June 1905 article written by Patrick Pearse).