Nsenene
| Nsenene | |
|---|---|
| Scientific classification | |
| Kingdom | Animalia |
| Phylum | Arthropoda |
| Class | Insecta (mul) |
| Order | Orthoptera (mul) |
| Dangi | Tettigoniidae (mul) |
| Tribe | Copiphorini (mul) |
| Genus | Ruspolia (mul) |
| jinsi | Ruspolia differens Audinet-Serville, 1838
|
Nsenene shine sunan Luganda na Ruspolia differens : [1] [2] wani nau'in kurket na daji (wanda aka fi sani da katydids ko kuma "tsutsotsi masu dogon ƙaho") a cikin ƙabilar Copiphorini na dangin 'mazugi'. Sau da yawa ana rikitar da shi da Ruspolia nitidula mai alaƙa da shi. [3] [4]
Rarrabawa da imani na gargajiya
[gyara sashe | gyara masomin]Nsenene (wanda aka fi sani da "Senene"). Wannan abincin na yanayi an daɗe ana saninsa da ɗaya daga cikin nau'ikan abinci da yawa na Masarautar Buganda ta Uganda. Wannan nau'in abinci ne mai daɗi a tsakiya da kudu maso yammacin Uganda . Ana kuma samun wannan kwari a Afirka ta Kudu, Malawi, Ivory Coast, Congo, Ghana, Kenya, Burundi, Kamaru, Rwanda, Tanzania, Zimbabwe, Zambia, Madagascar, da Mauritius . [5] A Uganda, suna da alaƙa musamman da yankin tsakiya da kudu maso yamma, kamar Buganda da sassan Masaka. Nau'in yana fitowa daga cikin cunkoso a lokacin damina, yawanci a kusa da Mayu da Nuwamba, kuma ya zama abin da ake sa rai a kai a lokacin yanayi. A cikin al'adun Uganda, nsenene suna da alaƙa mai mahimmanci ta gargajiya da zamantakewa. Daga cikin mutanen Baganda na masarautar Buganda, a tarihi, ana ɗaukar nsenene a matsayin abincin al'adu kuma, a wasu labaran, sun kasance wani ɓangare na al'adun gargajiya game da dangantaka da musayar zamantakewa. A al'ada, mata da yara suna shiga cikin tattara ƙwayoyin nsenene a lokacin damina, kuma ana ba da ƙwarin ga maza a matsayin wani ɓangare na neman aure ko kuma bayar da kyauta ga mata da miji. [6] [7]
A tarihi, wasu akidu na gida sun hana mata cin nsenene, inda al'adu ke nuna cewa matan da suka ci fara na iya fuskantar mummunan sakamako kamar haihuwar yara masu halaye na musamman. Irin waɗannan akidu sun ragu a hankali tare da sauyin zamantakewa na zamani, kuma maza da mata na kowane zamani suna cinye nsenene a yau a yankunan da ake cin kwari. [1]
Bayan Uganda, nsene yana da mahimmancin al'adu a ƙasashen da ke makwabtaka da ita. Misali, a tsakanin mutanen Haya na Tanzania, ana ba da fara da ake ci a al'ada a matsayin alamun girmamawa da karimci, kuma ana cinye su sosai a cikin al'ummomi. A cikin waɗannan yanayi, cin kwari ba wai kawai aikin abinci ba ne, har ma yana da alaƙa da ilimin gargajiya game da abinci mai gina jiki da ƙimar al'umma. [8]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "species Ruspolia differens (Serville, 1838): Orthoptera Species File". orthoptera.speciesfile.org. Archived from the original on 2024-11-30. Retrieved 2020-04-15.
- ↑ Ssepuuya, Geoffrey; Wynants, Enya; Verreth, Christel; Crauwels, Sam; Lievens, Bart; Claes, Johan; Nakimbugwe, Dorothy; Van Campenhout, Leen (2019-02-01). "Microbial characterisation of the edible grasshopper Ruspolia different in raw condition after wild-harvesting in Uganda". Food Microbiology (in Turanci). 77: 106–117. doi:10.1016/j.fm.2018.09.005. ISSN 0740-0020. PMID 30297041. S2CID 52940781.
- ↑ Matojo, Nicodemus D.; Hosea, Keneth M. (2013-05-21). "Phylogenetic Relationship of the Longhorn Grasshopper Ruspolia differens Serville (Orthoptera: Tettigoniidae) from Northwest Tanzania Based on 18S Ribosomal Nuclear Sequences". Journal of Insects (in Turanci). 2013. doi:10.1155/2013/504285. ISSN 2356-7465.
- ↑ Leonard, Alfonce; Khamis, Fathiya M; Egonyu, James P; Kyamanywa, Samuel; Ekesi, Sunday; Tanga, Chrysantus M; Copeland, Robert S; Subramanian, Sevgan (2020-10-16). Liu, Tong-Xian (ed.). "Identification of Edible Short- and Long-Horned Grasshoppers and Their Host Plants in East Africa". Journal of Economic Entomology (in Turanci). 113 (5): 2150–2162. doi:10.1093/jee/toaa166. ISSN 0022-0493. PMID 33063829.
- ↑ Malinga, Geoffrey M; Acur, Amos; Ocen, Patrick; Holm, Sille; Rutaro, Karlmax; Ochaya, Stephen; Kinyuru, John N; Eilenberg, Jørgen; Roos, Nanna; Valtonen, Anu; Nyeko, Philip; Roininen, Heikki (2022-05-07). "Growth and Reproductive Performance of Edible Grasshopper (Ruspolia differens) on Different Artificial Diets". Journal of Economic Entomology. 115 (3): 724–730. doi:10.1093/jee/toac053. ISSN 0022-0493. PMID 35524751 Check
|pmid=value (help). - ↑ Mmari, Mercy W.; Kinyuru, John N.; Laswai, Henry S.; Okoth, Judith K. (2017-11-13). "Traditions, beliefs and indigenous technologies in connection with the edible longhorn grasshopper Ruspolia differens (Serville 1838) in Tanzania". Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine. 13 (1): 60. doi:10.1186/s13002-017-0191-6. ISSN 1746-4269. PMC 5683242. PMID 29132398.
- ↑ "Fried Grasshopper Is a Popular Bar Snack In Uganda". Atlas Obscura (in Turanci). Retrieved 2026-02-03.
- ↑ Mmari, Mercy W.; Kinyuru, John N.; Laswai, Henry S.; Okoth, Judith K. (2017-11-13). "Traditions, beliefs and indigenous technologies in connection with the edible longhorn grasshopper Ruspolia differens (Serville 1838) in Tanzania". Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine (in Turanci). 13 (1): 60. doi:10.1186/s13002-017-0191-6. ISSN 1746-4269. PMC 5683242.