Jump to content

Nuna bambanci ga mutanen da ke cikin ƙauyuka

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Nuna bambanci ga mutanen da ke cikin ƙauyuka
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na Wariya

Nuna bambanci ga mutanen da ke yankunan karkara, wanda kuma ake kira nuna bambanci na karkara ko cin zarafin karkara, yana wakiltar rikici tsakanin mutanen karkara da na birane, wanda ke nunawa a fannoni daban-daban na rayuwar yau da kullun, gami da zamantakewa, al'adu, aiki, da tattalin arziki. Wadannan yanayi sun taso ne a cikin tsarin halaye da ke nuna raini, zargi, kin amincewa, Ba'a da Ba'a, a tsakanin sauran mummunan hali da mummunan hali ga mutanen da aka haifa ko girma a cikin karkara, kamar gona ko ƙaramin ƙauyen. Wadannan halaye na nuna bambanci na iya bayyana a kan mutum ko rukuni na mutane kawai saboda asalin su, da kuma saboda halayensu, halaye, al'adu ko idiosyncrasies waɗanda ke nuna bambanci da mutanen birni ko ƙungiyar birane, ana iya rarraba su a matsayin nau'in girgizar al'adu.[1]

Mutanen karkara a cikin birane

[gyara sashe | gyara masomin]
Iyalai na asalin manoma da ke zaune a cikin birane sun kiyaye wasu al'adu, suna samar da al'ada da ke ci gaba ta hanyar tsararraki masu zuwa

A matsayin wani ɓangare na ƙaura daga ƙauyuka zuwa birni, mazauna asalin ƙauyuka suna fuskantar ƙalubale da yanayi mara kyau yayin da suka isa babban birni. Ilimin da suke da shi game da noma ko kiwon dabbobi ya noma tsohon yayi a cikin waɗannan sarari na manyan birane, inda aka ƙaddara filin aiki don ayyuka.

Nuna bambanci bisa ga ko ana ganin mutane suna fitowa daga birane ko yankunan karkara na iya bambanta sosai dangane da mahallin. Misali, a cikin babban birni tare da yawan mutane miliyan 10, ana iya kallon birni tare mazauna miliyan 1 a matsayin "birni," tare da duk mummunan ma'anar da wannan zai kawo daga hangen nesa na mai nuna bambanci. Hakazalika, a cikin birni mai mazauna miliyan 1, ana iya ɗaukar birni mai yawan mutane 300,000 a matsayin ƙarami, kuma wannan tsari yana ci gaba a fadin yawan jama'a daban-daban. Idan aka ba da wannan bambancin, masu bincike galibi suna amfani da hanyar nazarin shari'a don gudanar da bincike kan wannan batun.[2] Bugu da ƙari, ra'ayoyin mazaunan karkara - masu kyau da marasa kyau - sun bambanta sosai a cikin ƙasashe daban-daban. Wannan ya ƙunshi ra'ayoyi da yawa, daga ra'ayoyin da ba su dace ba zuwa wakilcin rayuwar karkara da al'ummomi.

Kalmar nan "narcissism na birni" ko kuma ana kiranta "narcassism na ƙasa" tana nufin halin mutanen da ke zaune a manyan birane don ganin kansu sun fi ci gaba, masu ƙwarewa, ko mafi girma idan aka kwatanta da waɗanda ke fitowa daga ƙananan garuruwa ko yankunan karkara, kawai bisa ga asalin birane.

Rashin darajar ilimin karkara

[gyara sashe | gyara masomin]
An inganta ilimin karkara a tsawon lokaci, wanda ya haɗa da fasahar ci gaba da dabarun gargajiya da aka inganta ta hanyar tsararraki na aiki

Duk da yake a lokaci guda akwai kyakkyawan ra'ayi game da yanayin karkara daga wasu birane, [3] abin mamaki, wani bangare da ake tattaunawa akai-akai game da nuna bambanci ga mutane daga yankunan karkara shine ƙarancin fahimtar al'umma game da ilimi da aka samu a yankunan karamar hukuma. Kwarewa irin su sarrafa kayan aikin gona, sana'a ta gargajiya, Kiwon dabbobi, ko ilimin yanayin halitta galibi ana ba su daraja kaɗan a cikin birane. Duk da yake irin waɗannan ƙwarewar suna da mahimmanci a rayuwar yau da kullun ta ƙauyuka, wani lokacin ana ganin su a cikin al'ummomin birane a matsayin tsofaffi, marasa ƙwarewa, ko ƙananan ƙima.[4]

Wannan raguwar ƙwarewar ƙauyuka na iya bayyana a fannoni daban-daban na rayuwa, gami da ayukan dake akasuwa , ilimi, da hulɗar zamantakewa. Mutanen da suka fito daga yankunan karkara na iya fuskantar cewa ba a gane ƙwarewarsu ko abubuwan da suka faru a matsayin "ƙwarewar al'ada" duk da cewa suna da ƙimar aiki mai mahimmanci. A cikin wallafe-wallafen ilimi, wani lokacin ana bayyana wannan sabon abu a matsayin nuna bambancin al'adu tsakanin mazauna birane da yankunan karkara.[5]

Tsakanin wurare

[gyara sashe | gyara masomin]

Nuna bambanci a cikin ƙauyuka ba ya shafar kowa a cikin yankin kasa kamar haka. Duba da mahanga daga fani fani yana taimakawa wajen fahimtar yadda mutane a yankunan karkara zasu iya fuskantar nau'o'i masu yawa, nau'o-nau'i na wariwa bisa ga fiye da inda suke zaune. Akwai dalilai daban-daban da ke tasiri kai tsaye ga nuna bambanci, kamar zamantakewar jama'a, kabilanci, jinsi, Jima'i, da sauran yanayi, kamar Shekaru da nakasa.[6].[7]

  1. Malatzky, Christina A. R.; Couch, Danielle L. (June 2023). "The Power in Rural Place Stigma". Journal of Bioethical Inquiry. 20 (2): 237–248. doi:10.1007/s11673-023-10260-9. ISSN 1872-4353. PMC 10352411 Check |pmc= value (help). PMID 37160522 Check |pmid= value (help).
  2. Abel, Katie; Wiese, Lisa Ann Kirk; Park, JuYoung; Williams, Ishan C. (9 December 2022). "Perceptions About Discrimination in a Rural, Older, Racially and Ethnically Diverse Cohort". Online Journal of Rural Nursing and Health Care. 22 (2): 3–28. doi:10.14574/ojrnhc.v22i2.712. ISSN 1539-3399. PMC 10506408 Check |pmc= value (help). PMID 37724121 Check |pmid= value (help).
  3. Simpson, Christy; McDonald, Fiona (2017). "The Idealisation of Rural Life and Rural Health Care". Rethinking Rural Health Ethics. International Library of Ethics, Law, and the New Medicine. 72: 45–57. doi:10.1007/978-3-319-60811-2_4. ISBN 978-3-319-60809-9.
  4. Gabehart, Kayla M. (3 September 2023). "Rural Society, Democratic Exclusion, and the Cultural Divide: Moving Towards a Research Agenda of the Study of Ruralness". Public Integrity. 25 (5): 484–493. doi:10.1080/10999922.2022.2061132. ISSN 1099-9922. Retrieved 16 August 2025.
  5. Downes, Natalie; Roberts, Philip (2 December 2015). "Valuing Rural Meanings: The Work of the Parent Supervisors Challenging Dominant Educational Discourses". Australian and International Journal of Rural Education (in Turanci): 80–93. doi:10.47381/aijre.v25i3.105. ISSN 1839-7387. Retrieved 16 August 2025.
  6. Lyons, Amanda (1 July 2022). "Rurality as an Intersecting Axis of Inequality in the Work of the U.N. Treaty Bodies". Washington and Lee Law Review. 79 (3): 1125. ISSN 0043-0463. Retrieved 8 June 2025.
  7. Lyons, Amanda (1 July 2022). "Rurality as an Intersecting Axis of Inequality in the Work of the U.N. Treaty Bodies". Washington and Lee Law Review. 79 (3): 1125. ISSN 0043-0463. Retrieved 8 June 2025.