Jump to content

Offinso

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Offinso

Wuri
Map
 5°59′00″N 1°46′00″W / 5.98333°N 1.76667°W / 5.98333; -1.76667
Ƴantacciyar ƙasaGhana
Yankuna na GhanaYankin Ashanti
Gundumomin GhanaOffinso Municipal District
Labarin ƙasa
Altitude (en) Fassara 106 m

Offinso gari ne da ke cikin Karamar Hukumar Offinso a Yankin Ashanti na Ghana. Garin yana da nisan mintuna goma sha biyar a mota daga Kumasi, babban birnin Yankin Ashanti ; saboda kusancin Offinso da Kumasi, yawancin 'yan asalin Offinso sun ƙaura zuwa Kumasi. [1]

Mutanen asalin ƙasar Asante ne (Asantefoɔ) don haka al'adun Asante suka mamaye garin. [1]

Titin Offinso (Tsohon Ilimi)

Offinso sigar 'ɔfenso' ce ta harshen Turanci. An sanya wa garin suna ne bayan Kogin Ofe (ɔfe a Asante) wanda ke aiki a matsayin iyakar Karamar Hukumar Kudu ta Offinso da Ahenkro, wani gari a Gundumar Afigya Sekyere shi ma a Yankin Ashanti. [1]

Tarihi da yawan jama'a

[gyara sashe | gyara masomin]

An raba tsohuwar gundumar Offinso zuwa gundumar Offinso ta Kudu da kuma gundumar Offinso ta Arewa, inda manyan biranenta ke New Offinso da Akomadan bi da bi.

A bisa kididdigar yawan jama'a ta shekarar 2021 a Ghana, mutane 137,272 ne ke zaune a Offinso - yawancinsu 'yan asalin Asante ne.

A farkon ƙarni na 18, Offinso ya taka rawa wajen mamaye yankin Denkyira, Akyem da Bono a lokacin faɗaɗa Daular Ashanti . Wanda ya kafa kuma sarki na farko na Masarautar Ashanti, Nana Osei Tutu I ya ba wa Offinsohene, Nana Wiafe Akenten I, ɗimbin filaye saboda gudunmawar da ya bayar a yaƙi. Tarihi ya nuna cewa an ba wa Offinsohene ɗimbin filaye bisa buƙatarsa. Bai so komai ba sai ƙasa a matsayin ladansa saboda gudummawar da ya bayar a lokacin yaƙin.

Yawanci na kowace al'ummar Akan, Offinso yana da wani biki mai suna Mmoaninko (Mmoaninkɔ), bikin yana tunawa da babban ƙoƙarin Nana Wiafe Akenten I da mutanen Offinso a yaƙi.

Yawancin mazauna yankin manoma ne yayin da wasu kuma ke aiki a matsayin 'yan kasuwa, malamai, direbobi, likitoci, ma'aikatan jinya, lauyoyi, jami'an soja, akawu da sauransu.

Jerin Sarakunan Gargajiya

[gyara sashe | gyara masomin]

Babban Basarake (babban Basarake) da shugabanninsa ne ke mulkin garin. Ga jerin sarakunan Offinso tun lokacin da aka kafa shi a ƙarni na 16.

  • Nana Foroben Twea 1540-1556
  • Nana Amponsa Kwatia 1556-1580
  • Nana Abena Boa (Mace) 1580-1630
  • Nana Dankwa Gyeawowa 1630-1660
  • Nana Dwamena Akenten I 1660-1701
  • Nana Wiafe Akenten I ( also known as Nana wiafe Kofi or Wiafe Kwagyan.) 1701-1730
  • Nana Wiafe Taapem
  • Nana Amponsah Akyiano
  • Nana Yankyera Korkor
  • Nana Naka Abigi
  • Nana Gyan Frimpong
  • Nana Nyankomago Yaw
  • Nana Yaw Ofeh (A lokacin mulkinsa, an kafa Abofuo Mmie da wasu alloli).
  • Nana Kwaku Dwoma
  • Nana Kwadwo Appiasei
  • Nana Kwadwo Appiah (wanda aka fi sani da Nana Kwadwo Kwahu)
  • Nana Yaw Berko
  • Nana Kofi Kessie
  • Nana Kwabena Konadu
  • Nana Kwame Dudu
  • Nana Kwabena Opoku (An san shi da gina fadar Offinso a Tutuase.)
  • Nana Kofi Boateng (wanda aka fi sani da suna Nana Kofi Minkah.)
  • Nana Kwabena Wiafe (Wanda aka sani da sunan Nana Kwabena Sanwo Ansah, an enstooled sau biyu a matsayin Offinsohene.)
  • Nana Wiafe Akenten II
  • Nana Wiafe Akenten III
  1. 1 2 3 Brefo, Yaw. "Offinso". Booking.com. Retrieved 19 April 2018. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":1" defined multiple times with different content