Jump to content

Offinso Municipal District

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Offinso Municipal District

Wuri
Map
 6°59′20″N 1°41′24″W / 6.989°N 1.69°W / 6.989; -1.69
Ƴantacciyar ƙasaGhana
Yankuna na GhanaYankin Ashanti

Gundumar Karamar Hukumar Offinso tana ɗaya daga cikin gundumomi arba'in da uku a Yankin Ashanti, Ghana . [1] [2] An ƙirƙira ta ne a matsayin majalisar gundumomi ta yau da kullun a shekarar 1988 lokacin da aka san ta da Gundumar Offinso, wanda aka ƙirƙira daga tsohuwar Majalisar Gundumar Offinso; har sai da aka raba arewacin gundumar daga baya don ƙirƙirar Gundumar Arewa ta Offinso a ranar 29 ga Fabrairu, 2008; yayin da aka ɗaga sauran ɓangaren zuwa matsayin majalisar gundumomi ta birni a wannan shekarar don zama Gundumar Karamar Hukumar Offinso. Gundumar tana cikin arewacin Yankin Ashanti kuma tana da Offinso a matsayin babban birninta.

A farkon karni na 18, ana ɗaukar mutanen Offinso a matsayin ɗaya daga cikin rundunonin daular Ashanti mafi ƙarfi kuma sun taka rawa wajen mamaye yankin Denkyira, Akyem da Bono . A ƙarƙashin jagorancin Nana Wiafe Akenten I, babban sarki na biyu na Offinso, sun taimaka wajen faɗaɗa Daular Ashanti a kan Ghana.

A matsayin lada ga gudummawar da mutanen Offinso suka bayar a yaƙi, Nana Osei Tutu I ta ba wa Nana Wiafe Akenten I, wani fili mai yawa a masarautar. Ƙasar da aka bayar ita ce abin da ya ƙunshi Karamar Hukumar Offinso ta yanzu.

Matsugunan zama

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Aboasu
  • Abofour
  • Amowi
  • Anyinasuso
  • Asuboi
  • Asuosu
  • Dome
  • Kayera
  • Aduana
  • Koforidua
  • Kokote
  • Maase
  • Mpehi
  • Namong
  • Oboase
  • Dentin
  • Ahodwo
  • Ampabame
  • New Town
  • Agyempra
  • Obuasi
  • Asamankama
  • Sakam
  • Antoa
  • Offinso Old Town
  • Sampronso
  • Koforidua
  • Ayensua
  • Bonsua
  • Abofour Camp[3]

A gundumar Offinso akwai:

  • Yara 44 a makarantun renon yara ( yawan malamai da ɗalibai na 1:19)
  • Makarantun firamare 95 (yawan malamai da ɗalibai na 1:28)
  • Makarantun sakandare 48 (yawan malamai da ɗalibai na 1:16)
  • manyan makarantun sakandare guda huɗu
  • makarantar fasaha ta zamani
  • makarantar Littafi Mai Tsarki
  • kwalejin horar da malamai
  • makarantar horar da ungozoma ( Makarantar Horar da Ungozoma, Offinso )
Makarantun gwamnati

Akwai makarantun renon yara guda 52, makarantun firamare guda 94, da kuma makarantun sakandare guda 52.

Makarantu masu zaman kansu

Akwai makarantun yara 44, makarantun firamare 42, da kuma makarantun sakandare 15.

'Yan asalin yankin Offinso na Ashanti ne, saboda haka akwai al'adu da yawa a yankin.

Gundumar tana da wani babban biki da aka sani da Mmoaninko, wanda ake yi duk bayan shekaru huɗu. Wannan biki ne da ke haɗa 'yan ƙasar Offinso, a gida da kuma a ƙasashen waje, don tattauna ci gaban Gundumar. [4] Bikin yana kuma tunawa da babban ƙoƙarin Nana Wiafe Akenten I da mutanen Offinso a yaƙe-yaƙen da aka yi wa Daular Ashanti a farkon ƙarni na 18.

Yawan jama'a

[gyara sashe | gyara masomin]

Kimanin kashi 85% na al'ummar Asante ne, yayin da sauran kashi 15% suka ƙunshi wasu ƙabilu, waɗanda yawancinsu suka fito daga Yankin Arewa, Yammacin Yamma, da kuma Yankin Gabas ta Tsakiya. [5]

Addinin Kiristanci shine babban addinin da ake yi a gundumar, kodayake akwai adadi mai yawa na Musulmai a garin Offinso.

Karamar hukuma tana da babban shugaba guda ɗaya, Offinsohene, da kuma ƙananan shugabanni da dama. [5]

Mutane masu shahara

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Babban Rabaran Dr. Peter Kwasi Sarpong, Archbishop na Archbishop na Katolika na Kumasi.
  • Dr. Opoku (Babban Darakta, Sashen Samar da Iri (SPD), Hukumar Cocoa ta Ghana
  • Kwame Owusu Achaw – marubuci, Ako Te Brofo Grammar Turanci
  • Brother Oppong Addi – soja mai ritaya.
  • Dr. Apea - yana da asibiti a Bomso
  • Dr. Kofi Konadu Apraku – ɗan siyasa, ya fito daga arewacin Offinso
  • Adiyiah Dominic – ɗan wasan gaba, Arsenal Kyiv da ƙungiyar ƙasa (Black Stars na Ghana)
  • Dr. Nyarko – ilimin fasaha, Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah
  • Nana Sir Osei Sarpong, Mpehihene, da Shugaba, Offinso Monchengladbach Co-operation for Development
  • PA Okyere – marubuci
  • Rudolf Osei – Mai kula da ɗakin karatu, Sabis na Ilimi na Ghana kuma Shugaba, Holy Uriel Printers, Kwadaso
  • Marigayi Hon. Kwabena Safo – MP Offinso South Constituency, 2001 - 2005
  • Dr. KK Sarpong – shugaban Kumasi Asante Kotoko FC
  • Babara Serwa – ɗan siyasa, National Democratic Congress
  1. "Two dead in Offinso Asamankama chieftaincy clash". Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana (in Turanci). 2021-05-22. Retrieved 2021-05-22.
  2. "One more death recorded in Offinso Asamankama chieftaincy dispute - MyJoyOnline.com". www.myjoyonline.com (in Turanci). Retrieved 2021-05-22.
  3. "Towns in this Municipality". Ghana Districts. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 26 July 2012.
  4. "Cultural Heritage and Customs". Ghana Districts. Archived from the original on 7 March 2016. Retrieved 26 July 2012.
  5. 5.0 5.1 "Cultural Heritage and Customs". Ghana Districts. Archived from the original on 7 March 2016. Retrieved 26 July 2012. Cite error: Invalid <ref> tag; name "CULTURE" defined multiple times with different content