Jump to content

Ogba people

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Ogba
Ogba
Jimlar yawan jama'a
531,000[1]
Yankuna masu yawan jama'a
Nigeria 531,000[1]
Harsuna
Ogba
Addini
Christianity 98%[Ana bukatan hujja]
Kabilu masu alaƙa
Ikwerre, Ekpeye, Ndoki

Ogba wata kabilanci ce ta asali a Jihar Rivers, Najeriya . Mutanen Ogba suna magana da yaren Ogba.[2][3] Ogba suna zaune a cikin karamar hukuma da ake kira Ogba-Egbema-Ndoni a jihar Rivers Najeriya. Harshen Ogba ya kasu kashi uku - yaren Usomini, Igburu da Egi . Masarautar Ogba ta kunshi dangin uku wadanda suka hada da; Egi, Igburu, dangin Usomini, kuma birni mafi girma shine Omoku .[4] Mutanen Ogba suna magana da yaruka biyu na harshen Ogba: Egi da Igburu . Eligbo da Ukporomini al'ummomin Ogba ne guda biyu a yankin karamar hukuma ta Ahoada ta Gabas.[3]

Ogba na ɗaya daga cikin kabilun da ke zaune a Jihar Rivers a yau. Suna da alaƙar tarihi da mutanen Ekpeye na Ahoada. Wannan tarihin al’ummar, wanda sarkin da ke mulki a halin yanzu ya rubuta, yana ƙoƙarin bayyanar da cikakken tarihin su, tun daga “asalin Ogba” (wanda aka danganta shi da ƙarni na goma sha huɗu) har zuwa lokacin mulkin mallaka (inda aka taɓo tarihin bayan samun ’yancin kai ne kaɗan) An gina tarihin ne galibi bisa al’adun baka na cikin gida, waɗanda aka ɗauko wani ɓangare daga Rahotannin Leken Asiri na mulkin mallaka, tare da ƙarin sabbin bayanai masu yawa da marubucin ya tattara; haka kuma, don lokacin mulkin mallaka, an yi amfani da takardun tarihi na zamani daga ma’adanar bayanai ta Birtaniya da Najeriya, sannan don tarihin kafin rubuce-rubuce, an yi amfani da shaidun binciken ƙasa (arkeoloji).[5][6]

Mutanen Ogba suna ƙarƙashin mulkin Ọba, wanda ake kuma kira Eze Ogba na ƙasar Ogba wato Barr. Nwachukwu Nnam Obi III

Bikin Nchaka

[gyara sashe | gyara masomin]

NchakaEgwu Ogba wani bikin al'adu ne na shekara-shekara wanda ake yi bikin a cikin Nuwamba ko Disamba don nuna lokacin girbi don gode wa Allah (Chukwuabiama) da sauran alloli don ba su ƙasa mai kyau da amfanin gona mai kyau.

Ana nuna shi da mata-linkid="80" href="./Ritual" id="mwRA" rel="mw:WikiLink" title="Ritual">al'adu Yam. Bikin ya fara ne da sanarwar sarauta da Oba (sarki) ya yi a filin kasuwa gargajiya da aka sani da Ahiankwo . An yi al'ada da sanarwar tare da aikin sarauta lokacin da Oba na Ogba Land ke jin daɗin shugabannin dangi na gargajiya da sauran fitattun mutane.[7] Bikin ya dauki kwanaki biyar. Yam shine babban abinci a duk lokacin bikin. Bikin yana nuna tsabtace tsabtace jiki da tsarkakewa wanda ya haɗa da zane da kayan ado na gidaje, share wuraren ibada, hanyoyin daji, wanda ke haifar da gonaki, rafi, wurare masu tsarki, da filin kasuwa. Bikin yana nuna processions, ziyarar ladabi da gasa ta kokawa. Ana nuna ƙarshen abubuwan da suka faru ta hanyar rawa na Nchaka da nune-nunen sihiri.[8] Akwai nau'o'i biyu na Nchaka masquerade, wato Nchaka-ki Iyenwa (mace) da Nchaka ki-ikenwa (maza).

Bikin yana ba da dama ga dukkan al'ummomi a masarautar su taru kuma don yin hulɗa da maƙwabtansu. Ogbas musamman wadanda ke Diaspora sun yi amfani da damar komawa gida, wasu tare da abokinsu na kasashen waje.

A yayin bikin Nchaka na shekarar 2010, Sarkin da ke mulki, Mai Martaba Chukwumela Nnam Obi II (OON, JP) ya lura cewa:

"Manufar kowace manufar al’adu ga ƙasa (Najeriya) ya kamata ta kasance wajen tabbatar da ci gaba da kwarewar gargajiya, wasanni, da bukukuwan al’adu, tare da daidaita su a hankali don biyan bukatun zamanida kuma gina al’umma mai ladabi, ɗabi’a mai kyau, da ƙwazo".[9]

  1. 1 2 Wokocha, Ritchard (March 2008). "State and Citizenship Among the Ogba People of Nigeria". 1 (1). University of Nigeria. Cite journal requires |journal= (help)
  2. "Ali-Ogba: A History of Ogba People". Cambridge.org. Retrieved 2024-12-30.
  3. 1 2 Oriji, J.N. (1990). "Traditions of Igbo origin : a study of pre-colonial population movements in Africa". archive.org. Retrieved 2024-08-16.
  4. "ali-ogba origin". www.umuogbausa.org. Retrieved 2023-04-25.
  5. "Ali-Ogba: A History of Ogba People". Cambridge.org. Retrieved 2024-12-30.
  6. Empty citation (help)
  7. "Ali-Ogba: A History of Ogba People". Cambridge.org. Retrieved 2024-12-30.
  8. Empty citation (help)
  9. "Ali-Ogba: A History of Ogba People". Cambridge.org. Retrieved 2024-12-30.