Jump to content

Olusegun Oni

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Olusegun Oni
gwamnan jihar Ekiti

29 Mayu 2007 - 15 Oktoba 2010
Tope Ademiluyi - Kayode Fayemi
Rayuwa
Haihuwa 5 Satumba 1954 (71 shekaru)
ƙasa Najeriya
Ƙabila Yaren Yarbawa
Harshen uwa Yarbanci
Karatu
Makaranta Jami'ar Obafemi Awolowo
Harsuna Turanci
Yarbanci
Pidgin na Najeriya
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa
Imani
Jam'iyar siyasa Peoples Democratic Party

Olusegun Oni (an haife shi a ranar 5 ga Satumba 1954) ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya yi aiki a matsayin gwamnan Jihar Ekiti [1] daga 29 ga Mayu 2007 zuwa 17 ga Fabrairu 2009 kuma daga 6 ga Mayu 2009 zuwa 15 ga Oktoba 2010.[2] Ya kasance memba na jam'iyyar Peoples Democratic Party (PDP) mai mulki. A shekara ta 2014 ya sauya sheka daga PDP kuma ya shiga sabuwar jam'iyyar adawa da aka kafa All Progressive Congress (APC) inda aka ba shi matsayin Mataimakin Shugaban Kasa na Kudu daga 2014 zuwa 2020. [3]

Haihuwada ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Olusegun Oni a Ifaki, [4] Jihar Ekiti a ranar 5 ga Satumba 1954. Ya halarci Makarantar Sakandare ta Methodist, Ifaki Ekiti (1965-1968) da Kwalejin Wesley, Ibadan (1969-1971). [5] Ya ɗauki matsayi a Makarantar Sakandare ta zamani, Ido Ekiti, daga Janairu 1972 zuwa Yuli 1973, sannan ya koma makarantar sakandare ta Ayetoro-Iloro, Ayetoro / Iloro Ekiti, ya koma Jami'ar Ife a watan Satumbar 1974.[6]

Segun ya zama memba na kamfanoni, Nigerian Society of Engineers a 1987. A shekara ta 1988, ya zama Injiniya mai rijista na COREN . [7] Ya kasance mai ba da kuɗi, Sashen Jihar Legas na Ƙungiyar Injiniyoyin Chemical ta Najeriya (1986-1988). Segun Oni ya kasance memba ne na kafa Jam'iyyar United Nigeria Congress Party (UNCP) a Ekiti . [6]

Gwamnan Jihar Ekiti

[gyara sashe | gyara masomin]

An zabi Olusegun Oni a matsayin gwamnan Jihar Ekiti a watan Afrilun 2007 a dandalin PDP. An cire shi daga ofis a ranar 15 ga Oktoba 2010 biyo bayan Hukuncin Kotun daukaka kara wanda ya yanke hukunci a kansa.[8]

Rikici game da zabe

[gyara sashe | gyara masomin]

Zaben Oni a matsayin gwamna ya kasance mai jayayya tare da babban abokin hamayyarsa a babban zaben 2007, Dokta Kayode Fayemi yana kalubalantar nasararsa a Kotun Shari'a a Jihar Ekiti.[9]

An kori Segun Oni daga ofishin a takaice bayan kotun daukaka kara ta sauya shawarar wata karamar kotun bayan babban zaben watan Afrilu na shekara ta 2007. A cikin Jihar Ekiti, ƙoƙari na samun gwamna a wani lokaci a lokacin mulkinsa ta amfani da sake zaben 2009 "an yi alama da tashin hankali da tsoratarwa tun lokacin da aka zaba mutumin da aka dawo a 2007, Segun Oni, an kore shi daga ofishin bayan babban magudi na kuri'a ya fito".

Baya ga tashin hankali, abin da ya kara da jayayya shi ne halin kwamishinan zabe wanda da farko ya ki sanar da sakamakon sake zaben. "Ya kamata kwamishinan zabe ya sanar da sakamakon zabe a makon da ya gabata bayan sake gudanarwa na farko amma ya ki yin hakan, yana zargin zamba, kuma ya ɓoye na ɗan lokaci". Sakamakon sake zaben ya kalubalanci babban abokin hamayyarsa, Dokta Kayode Fayemi a Kotun Shari'a ta Jihar Ekiti.

A watan Mayu na shekara ta 2010, Oni ya ci nasara ta hanyar yanke shawara (3:2) a kotun karar zabe. "Tribunal na Kotun Zabe da ke zaune a Ado-Ekiti, babban birnin Jihar Ekiti, ya amince da zaben Gwamna mai ci Segun Oni, ta haka ne ya watsar da takardar neman takarar da Action Congress (AC) Gwamna, Dr. Kayode Fayemi ya gabatar".[10] "Hukuncin mafi rinjaye ya ayyana Oni ya lashe tare da 109,000 ga Dokta Kayode Fayemi na 106,000 bayan an cire kuri'un da ba bisa ka'ida ba" hukuncin ya yi adawa da wannan ta hanyar tabbatar da cewa "Muna riƙe cewa masu shigar da kara sun tabbatar da shari'arsu".[9] Alƙalai biyu sun goyi bayan hukuncin 'yan tsiraru yayin da alƙalai uku suka amince da hukuncin mafi rinjaye.[11][12] An cire shi daga ofishin a ranar 15 ga Oktoba biyo bayan Hukuncin Kotun daukaka kara wanda ya yanke hukunci a kansa don goyon bayan abokin hamayyarsa Kayode Fayemi .

Rayuwa ta mutum

[gyara sashe | gyara masomin]

Oni ta auri Olukemi Adetola (née Ogunsiji) kuma suna da 'ya'ya biyu, yarinya da yaro.[5][13]

  1. "Ekitinigeria" (in Turanci). Retrieved 2020-02-13.
  2. "Segun Oni is Ekiti state Governor". 234Next News.
  3. "New 007 mission for Jaguar Land Rover". The Sun Nigeria (in Turanci). 2018-04-24. Retrieved 2020-02-13.
  4. "Ekiti 2022: Segun Oni joins SDP to contest guber election". Vanguard News (in Turanci). 2022-02-16. Retrieved 2022-03-19.
  5. 5.0 5.1 Oroo, Brian (2022-06-09). "Olusegun Oni's bio: profile of SDP's Ekiti governorship candidate". Legit.ng - Nigeria news. (in Turanci). Retrieved 2022-06-18.
  6. 6.0 6.1 "Great Ife ..." Olusegun Oni. Archived from the original on 2008-06-23. Retrieved 2009-12-12.
  7. "Professional Affiliation". SegunOni. Archived from the original on 2010-11-21. Retrieved 2025-09-17.
  8. Ogunje, Victor. "Nigeria: Ekiti - Oni, PDP Take Back Seat as Fayemi Begins Reign". All Africa. Retrieved 26 January 2019.
  9. 9.0 9.1 "Jubilation In Ekiti: Fayemi In, Oni Out, Appeal Court In Landmark Judgment - P.M. News" (in Turanci). Retrieved 2022-06-18.
  10. "Election view". ThisDay.[permanent dead link]
  11. "Jak Zarabiać Na Opcjach Binarnych". www.myondostate.com. Retrieved 2018-01-03.
  12. "The Nation Newspaper Nigeria - Read Latest Nigeria News". The Nation Nigeria (in Turanci). Retrieved 2018-01-03.
  13. "Ekiti 2022: Meet The Gubernatorial Candidates". allnews.ng (in Turanci). Retrieved 2022-06-22.