Jump to content

Oshodi Tapa

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Oshodi Tapa
Rayuwa
Mutuwa 1862
Makwanci jahar Legas
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa da ɗan kasuwa

Chief Oshodi Landuji Tapa ( c. 1780 – 1868) shi ne kyaftin din yakin Oba Kosoko kuma daya daga cikin manyan sarakuna a kotun Oba na Legas.

An ruwaito cewa Oshodi Tapa bawa ne daga Masarautar Nupe a Bida wanda aka ba da izini ga Oba Osinlokun.[1] Kingdom at Bida who was indentured to Oba Osinlokun.[2][3] Labaran iyalin Oshodi sun lura cewa lokacin da Tapa ya kasance ƙaramin yaro da za a ɗora shi a cikin jirgin Portuguese da ke kan hanyar zuwa Amurka, ya tsere ya nemi mafaka a fadar Oba Osinlokun.[3] Sunan Tapa yana nufin mutanen Nupe.[4][5]

Ta hanyar baiwarsa da yawa, jagoranci, da ƙarfin mutuntaka, Oshodi Tapa ya tashi ya zama wakilin kasuwanci ga Oba Osinlokun, . Shi da wani bawa (Dada Antonio) Oba Osilokun ne ya aiko su zuwa Brazil don koyon Portuguese, samun ilimin kasuwanci da al'adu da ake bukata don gudanar da kasuwanci a madadin Oba da kuma karɓar ayyuka daga 'yan kasuwa na bayi na Portuguese.[6] Bayan ya yi aiki a Osilokun, Oshodi Tapa ya zama babban mai ba da shawara da kuma shugaban soja na Oba Kosoko.[7]

Shugaban yaki da wakilin Oba Kosoko

[gyara sashe | gyara masomin]

Oshodi Tapa yana tare da Kosoko a Epe lokacin da ya tsere daga Legas bayan rikici da Eletu Odibo . Oshodi Tapa ya gudanar da hari na Ogun Olomiro (Salt Water War) na tsawon makonni 3 da ƙungiyar Kosoko ta yi a watan Yulin 1845 a fadar Oba Akitoye wanda ya haifar da Akitoye ya gudu zuwa Abeokuta. Tapa ta taka rawar diflomasiyya ta hanyar ba da Akitoye hanyar aminci ta hanyar Agboyi Creek. A cikin bayanin tserewa na Akitoye zuwa Kosoko, Tapa ya lura cewa Akitoye ya sanya masu bin sa a cikin trance.[8]

Oshodi Tapa ya shiga cikin minti na karshe na Nuwamba 1851 kokarin diflomasiyya da Birtaniya suka yi kafin su jefa bam a Legas. Tapa ya ruwaito cewa ya mayar da martani na Kosoko game da abokantaka ta Burtaniya ga ƙungiyar baƙi ta Consul John Beecroft, Kwamandan Wilmot, Kwamandan Gardner, da Lieutenant Patey .

Oshodi Tapa ya taka muhimmiyar rawa wajen samar da kariya mai karfi ga mamayar Burtaniya a Legas a watan Nuwamba da Disamba na shekara ta 1851. Bayan da Birtaniya ta ci Kosoko, Oshodi Tapa ya gudu tare da Kosoko zuwa Epe inda ya kasance abokin tarayya na Kosoko. Oshodi Tapa ya taka muhimmiyar rawa a tattaunawar sanya hannu kan Yarjejeniyar Epe a ranar 28 ga Satumba, 1854, tsakanin Kosoko da Consul Benjamin Campbell.

Kasuwanci da dillalin wutar lantarki bayan da aka mamaye Legas a matsayin mulkin mallaka na Burtaniya a 1861

[gyara sashe | gyara masomin]

Tapa ya koma Legas tare da Kosoko a 1862. Ya zauna a yankin Epetedo kusa da fadar Oba. An ba shi taken gargajiya na Oloja na Ereko kuma a wannan lokacin ya zama abokin tarayya tare da Gwamna John Hawley Glover wanda ya yaba da ƙwarewar Tapa, lambobin sadarwa, da ƙwarewa ta siyasa kuma ya yi amfani da dangantakarsa da Tapa don amfaninsa a matsayin Gwamna na Legas. An ruwaito cewa Glover ya tuntubi Oshodi Tapa kafin aiwatar da duk wani sabon aikin jama'a kuma daga ƙarshe ya zama wakilin gwamnatin Glover.[2] Glover reportedly consulted Oshodi Tapa before implementing any new public projects[9]

Tapa ya kuma yi amfani da kwarewarsa mai yawa a matsayin dan kasuwa a farkon shekarunsa na Oba Osinlokun a mulkin mallaka na Legas.[10] Kamfanin O'Swald na Jamus ya gudanar da dukkan kasuwancinsa a Legas ta hanyar Tapa. Ya samu nasarar sauyawa daga fataucin mutane zuwa fadada zuwa samar da Man dabino, auduga, da hauren giwa ta amfani da aikin bawa.[11]

Abin tunawa da Oshodi Tapa a Legas

Oshodi Tapa ya mutu a shekara ta 1868 kuma an gina wani abin tunawa a waje da gidansa a Epetedo.[12]

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Cole, Patrick (1975-04-17). Modern and Traditional Elites in the Politics of Lagos. Cambridge University Press, Apr 17, 1975. p. 18. ISBN 9780521204392.
  2. 2.0 2.1 Whiteman, Kye (October 2013). Lagos: A Cultural History. Interlink Publishing, Oct 1, 2013. ISBN 9781623710408. Retrieved 21 December 2016.
  3. 3.0 3.1 Folorunsho-Francis, Adebayo (2014-07-20). "How Oshodi Tapa Became A Lagosian". City Pulse. Archived from the original on 2018-04-05. Retrieved 2016-12-21. Cite error: Invalid <ref> tag; name "CP" defined multiple times with different content
  4. Fasinro, Hassan Adisa Babatunde. Political and cultural perspectives of Lagos. University of Michigan. p. 304.
  5. "Victorian Lagos: the Slave Economy and Inversion of Oshodi Tapa, By 'Damola Awoyokun". Premium Times. April 14, 2016.
  6. Mann, Kristin (2007-09-26). Slavery and the Birth of an African City: Lagos, 1760--1900. Indiana University Press, Sep 26, 2007. p. 56. ISBN 9780253117083.
  7. Mann, Kristin (2007-09-26). Slavery and the Birth of an African City: Lagos, 1760--1900. Indiana University Press, Sep 26, 2007. p. 75. ISBN 9780253117083.
  8. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Smith
  9. Barnes, Sandra T. (1986). Patrons and Power: Creating a Political Community in Metropolitan Lagos. Manchester University Press, 1986. p. 34. ISBN 9780719019449.
  10. Cole, Patrick (1975-04-17). Modern and Traditional Elites in the Politics of Lagos. University of California Press, 1979. p. 28. ISBN 9780521204392.
  11. Mann, Kristin (2007). Slavery and the Birth of an African City: Lagos, 1760-1900. Indiana University Press, 2007. pp. 141–142. ISBN 9780253348845.
  12. Smith, Robert (January 1979). The Lagos Consulate, 1851-1861. University of California Press, 1979. p. 175 n 67. ISBN 9780520037465.