Paulin J. Hountondji
Paulin Jidenu Hountondji (An haife shi a ranar 11 ga Afrilu, 1942 – ya rasu a ranar 2 ga Fabrairu, 2024) masanin falsafa ne ɗan ƙasar Benin, ɗan siyasa, kuma malami wanda ake ɗauka a matsayin ɗaya daga cikin manyan mutane a tarihin falsafar Afirka. Tun daga shekarun 1970s, ya yi koyarwa a Jami'ar Kasa ta Benin a Cotonou, inda ya zama Farfesa na Falsafa. A farkon shekarun 1990s, ya taɓa zama Ministan Ilimi da kuma Ministan Al'adu da Sadarwa a Gwamnatin Benin.[1]
Karatu
[gyara sashe | gyara masomin]Paulin J. Hountondji ya yi karatu a École Normale Supérieure da ke Paris, inda ya kammala a 1966, sannan ya samu digirinsa na uku (doctorate) a 1970 (kundin karatunsa na ƙarshe ya kasance kan Edmund Husserl). Bayan shekaru biyu yana koyarwa a Besançon (Faransa), Kinshasa da Lubumbashi (Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango), ya karɓi aiki a Jami'ar Kasa ta Benin a Cotonou, inda ya daɗe yana koyarwa a matsayin Farfesa na Falsafa..[2]
Duk da haka, wani lokaci da ya yi a siyasa ya katse aikinsa na ilimi. Kasancewarsa fitaccen mai suka ga mulkin kama-karya na soja da ya yi mulki a ƙasarsa, Hountondji ya shiga cikin dawowar Benin zuwa dimokuraɗiyya (a 1992), kuma ya yi aiki a gwamnati a matsayin Ministan Ilimi da kuma Ministan Al'adu da Sadarwa har sai da ya yi murabus ya koma Jami'a a 1994.
Hountondji ya kasance har zuwa rasuwarsa darekta ne na Cibiyar Nazarin Falsafa ta Afirka a Porto-Novo, Benin, kuma ya yi aiki a matsayin Farfesa na Fannin Kimiyya na Bingham daga 1 ga Agusta, 2008 zuwa 31 ga Disamba, 2008 a Jami'ar Louisville da ke Louisville, Kentucky.
A shekarar 1999, an karrama Hountondji da lambar yabo ta Prince Claus daga Prince Claus Fund, wata ƙungiyar al'adu da ci gaba ta duniya da ke Amsterdam.[3]
Aikin Falsafa da Ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Masanan falsafa da suka yi tasiri ga Hountondji sun haɗa da malamansa guda biyu a Paris, Louis Althusser da Jacques Derrida. Darajarsa ta ta'allaka ne a kan aikinsa mai mahimmanci game da yanayin falsafar Afirka. Babban abin da ya fi mayar da hankali a kai shi ne falsafar kabilanci (ethnophilosophy) na marubuta kamar Placide Tempels da Alexis Kagame. Ya bayar da hujjar cewa irin wannan salon yana haɗa hanyoyin ilimin halin ɗan Adam (anthropology) da na falsafa, wanda hakan ke haifar da "wani nau'in ilimi mai gauraya wanda ba shi da matsayi a cikin duniyar ka'idoji" ([1997], shafi na 52). Wani ɓangare na matsalar ya fito ne daga gaskiyar cewa falsafar kabilanci a wani babban ɓangare martani ne ga ra'ayoyin Yammacin duniya game da tunanin Afirka; wannan rawar jayayya tana aiki a kan sahihancin falsafarta.
Salon karatunsa ya faɗaɗa a cikin ayyukansa na gaba; har yanzu yana watsi da falsafar kabilanci a matsayin ingantaccen fanni na falsafa, amma ya koma wajen haɗa tunanin gargajiya na Afirka da kuma tsarin falsafa mai zurfi. Ya kare wannan ra'ayin har zuwa ranakunsa na ƙarshe.
Mutuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Hountondji ya rasu a Cotonou a ranar 2 ga Fabrairu, 2024, yana da shekaru 81 a duniya.
Bibiliography
[gyara sashe | gyara masomin]- Hountondji, Paulin J. (1973). "True and False Pluralism", in Olaniyan, Tejumola; Quayson, Ato, eds. (2007). African Literature: An Anthology of Criticism and Theory. Oxford: Blackwell. ISBN 9781405112000. OCLC 137209589.
- Hountondji, Paulin J. (1976). Sur la "philosophie Africaine" : critique de l'ethnophilosophie, Paris: Maspéro, 1976. Featured on the list of Africa's 100 Best Books of the 20th Century.[4]
- published in English (transl. H. Evans & J. Rée) as African Philosophy: Myth and Reality, Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 1983.
- second edition of the English version with an introduction by Abiola Irele, 1996. "African Philosophy: Myth and Reality. Second edition". archive.org. Internet Archive. 1996. Retrieved 21 September 2023.
- Hountondji, Paulin J. (1985). "The Master's voice: remarks on the problem of human rights in Africa". Philosophical Foundations of Human Rights: 319–332. Retrieved 15 March 2024.
- Hountondji, Paulin J. (1987). "What can philosophy do?" (PDF). Quest. Philosophical Discussions. An International African Journal of Philosophy. 1 (2): 2–29. Retrieved 21 September 2023.
- Hountondji, Paulin J., ed. (1994). Les savoirs endogènes : pistes pour une recherche (in French). [Dakar]: Codesria. ISBN 9782869780392. OCLC 42736719.CS1 maint: unrecognized language (link)
- Hountondji, Paulin J. (1997). Combats pour le Sens: Un Itineraire Africain (in French). Cotonou: Flamboyants. ISBN 9789956790265.CS1 maint: unrecognized language (link)
- Hountondji, Paulin J., ed. (1997). Endogenous Knowledge: research trails. Dakar: Codesria. ISBN 9782869780408. OCLC 40340094.
- Hountondji, Paulin J. (2000). "Tradition, Hindrance, or Inspiration?" (PDF). Quest. Philosophical Discussions. An International African Journal of Philosophy. XIV (1–2): 5–11. Retrieved 21 September 2023.
- Hountondji, Paulin J.; Dossou ép. Houessou, Abelle, eds. (2000). Economie et société au Bénin : d'hier à demain (in French). Paris: Harmattan. ISBN 9782738493880. OCLC 45890156.CS1 maint: unrecognized language (link)
- Hountondji, Paulin J.; Conteh-Morgan, John (2002). The Struggle for Meaning: Reflections on Philosophy, Culture and Democracy in Africa. Athens: Ohio University Press. ISBN 9780896802254. OCLC 899031297.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Verharen on Hountondji, 'The Struggle for Meaning: Reflections on Philosophy, Culture, and Democracy in Africa' | H-Africa | H-Net". networks.h-net.org. Retrieved 20 March 2021.
- ↑ "A final, joyful and philosophical encounter with Paulin Hountondji : Pr. Erwan Dianteill pays tribute to a great thinker". NaGuEzÉ INFO. 2024-02-07. Retrieved 2024-02-07.
- ↑ "University of Louisville. Department of Philosophy". louisville.edu. University of Louisville. Retrieved 21 September 2023.
- ↑ "Africa's 100 best books of the 20th Century". ascleiden.nl. African Studies Centre Leiden. 3 March 2020. Retrieved 21 September 2023.