Piri piri
| Piri piri | |
|---|---|
|
| |
| Scientific classification | |
| Kingdom | Plantae |
| Order | Solanales (mul) |
| Dangi | Solanaceae (mul) |
| Genus | Capsicum |
| Jinsi | Capsicum frutescens (mul) |
| cultivar (en) | Capsicum frutescens ‘Piri Piri’ ,
|
Piri piri ( /ˌ p ɪr i ˈpɪri / PIRR -ee- PIRR -ee ), sau da yawa ana haɗa shi da rubutu ko a matsayin kalma ɗaya, kuma tare da bambance-bambancen haruffan peri-peri / / ˌpɛriˈpɛriː / ) ko pili pili , [1] nau'in Capsicum frutescens ne daga barkonon malagueta . Masu binciken Portugal ne suka samar da shi a tsoffin yankunan Kudancin Afirka na Portugal [2] [3] sannan suka bazu zuwa wasu yankunan Portugal.
Asalin Ma'anar
[gyara sashe | gyara masomin]Pilipili a Swahili yana nufin "barkono". Sauran kalmomin Roman sun haɗa da pili pili a Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kongo da peri peri a Malawi, waɗanda suka samo asali daga lafazin kalmar a sassa daban-daban na Afirka masu magana da Bantu . Rubutun peri peri ya zama ruwan dare a Turanci saboda amfani da shi a Afirka ta Kudu, duk da haka, a Portugal da ƙasashen da ke magana da Portuguese kamar Mozambique, inda amfani da barkono na zamani ya samo asali, ana amfani da rubutun piri-piri . [4]
Littafin Oxford Dictionary of English ya rubuta piri-piri a matsayin kalma ta baƙuwa ma'ana "miya mai zafi da aka yi da chilli peppers [sic] ja", kuma ya ba da asalinsa a matsayin kalmar "barkono" (mai yiwuwa a ma'anar 'yan Afirka ) a cikin harshen Ronga na kudancin Mozambique, inda masu bincike na Portugal suka haɓaka nau'in iri ɗaya daga barkono malagueta .
Halayen Shuke-shuke
[gyara sashe | gyara masomin]Tsire-tsire yawanci suna da tsayi sosai kuma suna girma har zuwa 45–120 centimetres (18–47 in) tare da ganye dogon kuma . 'Ya'yan itacen gabaɗaya suna da ɗan tauri zuwa wani wuri mai santsi kuma suna auna har zuwa tsayi. Launin furen da bai kai ba kore ne; launin da ya girma ja ne mai haske ko shunayya. Wasu nau'ikan barkonon tsuntsaye suna auna har zuwa na'urorin zafi na Scoville 175,000. [5]
Noma
[gyara sashe | gyara masomin]
Kamar dukkan barkonon barkono, piri-piri ya samo asali ne daga tsirrai daga Amurka, amma ya girma a daji a Afirka tsawon ƙarni kuma yanzu ana noma shi a kasuwanci a Zambia, Uganda, Malawi, Zimbabwe [6] da Rwanda. Ya fi girma a Malawi, Habasha, Zambia, Afirka ta Kudu, Ghana, Najeriya, Zimbabwe, Mozambique da Portugal. Ana noma shi don sarrafa abinci na kasuwanci da masana'antar magunguna. Noman piri-piri yana buƙatar aiki mai yawa. [6]
Miyar Piri-piri
[gyara sashe | gyara masomin]
Ana samar da miyar Piri-piri ta hanyar haɗa barkono da kayan ƙanshi da 'yan Portugal ke yi da sauran yankunansu a Asiya da Indiya . Miyar farko wataƙila an samar da ita ne a kowane ɓangare na daular Portugal . Ganin rashin ingantattun majiyoyi da ke nuna cewa an haɗa ta musamman a Mozambique, da alama ba zai yiwu a faɗi fiye da cewa miyar ta samo asali ne a cikin Daular Portugal ba, ko dai a yankunansu a Kudancin Afirka ko kuma a wani wuri. [7] [8]
Ana yin miyar ne daga barkonon piri-piri (wanda ake amfani da shi azaman kayan ƙanshi ko marinade). Bayan Portugal da yankin Kudancin Afirka (Angola, Namibia, Mozambique da Afirka ta Kudu) inda yake da farin jini sosai, [1] miyar ta shahara musamman a Burtaniya saboda nasarar da kamfanin Nando's na gidan cin abinci na Afirka ta Kudu ya samu.
Girke-girke ya bambanta daga yanki zuwa yanki, kuma wani lokacin a cikin yanki ɗaya ya danganta da amfanin da aka yi niyya (misali, dafa abinci idan aka kwatanta da kayan ƙanshi a tebur) amma manyan sinadaran sune barkono da tafarnuwa, tare da tushe mai mai ko acidic. [9] [10]
Sauran sinadaran da aka fi amfani da su sune gishiri, lemun tsami, barasa (wato whisky ), bawon citrus, albasa, barkono, ganyen bay, paprika, pimiento, basil, oregano da tarragon.
Duba kuma
[gyara sashe | gyara masomin]
- Berbere
- Jerin nau'ikan <i id="mwnA">Capsicum</i>
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Consulte o significado / definição de piripiri no Dicionário Priberam da Língua Portuguesa, o dicionário online de português contemporâneo". dicionario.priberam.org (in Harshen Potugis). Retrieved 2020-12-10.
- ↑ "It turns out you were learning to love peri-peri long before we ever had Nando's". The Independent (in Turanci). 2017-07-18. Archived from the original on 25 May 2022. Retrieved 2020-05-07.
- ↑ "History of Piri Piri Chicken". Food Fun Travel Blog (in Turanci). 2020-01-13. Retrieved 2020-05-07.
- ↑ "Peri-Peri". Lexico Dictionaries: English (in Turanci). Archived from the original on 25 September 2019. Retrieved 2019-09-25.
- ↑ "The Scoville scale". www.alimentarium.org (in Turanci). Retrieved 2019-02-20.[permanent dead link]
- 1 2 "Pepper Profile: African Birdseye". Fiery Foods and Barbecue SuperSite. June 2008. Retrieved 27 December 2011.
- ↑ "Peri Peri Chicken: South Africa's Gift to the World". Nourishing Africa (in Turanci). Retrieved 2020-12-10.[permanent dead link]
- ↑ "Uncovering the origins of peri-peri sauce". Food (in Turanci). Retrieved 2020-12-10.
- ↑ "Molho de piripiri". Vaqueiro PT (in Harshen Potugis). Retrieved 2021-03-08.
- ↑ "Piri piri sauce recipe from Lisbon by Rebecca Seal". Cooked. Retrieved 2021-03-08.