Jump to content

Raja Ali Haji

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

 

Raja Ali Haji
Rayuwa
Haihuwa Pulau Penyengat (mul) Fassara, 1808
ƙasa Dutch East Indies (en) Fassara
Ƙabila Buginese people (en) Fassara
Mutuwa Pulau Penyengat (mul) Fassara, 1873
Karatu
Harsuna Harshen Malay
Sana'a
Sana'a maiwaƙe, Masanin tarihi, marubuci da scholar (en) Fassara
Muhimman ayyuka Q12484967 Fassara
Bustan al-Katibin (mul) Fassara
Syair Abdul Muluk (mul) Fassara
Tuhfat al-Nafis (en) Fassara
Kyaututtuka
Imani
Addini Musulunci

Raja Ali Haji bin Raja Haji Ahmad (1808/9-1869/75) masanin tarihin Bugis-Malay ne na ƙarni na 19, mawaƙi kuma masanin kimiyya wanda ya rubuta <i id="mwDg">Tuhfal al-Nafis</i> . An ɗaukaka shi zuwa matsayin Jarumi na kasa na Indonesia a shekara ta 2004. An bayyana Haji a matsayin daya daga cikin mahimman marubutan Malay na karni na 19.

Rayuwa ta farko

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Raja Ali Haji a Selangor (ko da yake wasu kafofin sun bayyana cewa an haife shi a Penyengat) a cikin 1808 ko 1809, kuma ɗan Raja Ahmad ne, wanda ake kira Engku Haji Tua bayan ya kammala aikin hajji zuwa Makka. Ya kasance jikan Raja Ali Haji Fisabilillah (ɗan'uwan Raja Lumu, Sultan na farko na Selangor). Fisabilillah ya fito ne daga Gidan sarauta na Riau, wadanda suka fito ne daga mayaƙan Bugis waɗanda suka zo yankin a ƙarni na 18. Mahaifiyarsa, Encik Hamidah binti Malik dan uwan mahaifinsa ne kuma dan asalin Bugis ne. Raji Ali Haji nan da nan ya koma Penyengat a matsayin jariri, inda ya girma kuma ya sami karatunsa.

Ya tafi aikin hajji zuwa Makka a 1828 lokacin da yake dan shekara 19. Haji ya gudanar da ilimi daban-daban kuma daga ƙarshe ya zama sananne saboda ilmantarwa. Yana da shekaru 32, Haji ya zama mai mulki tare wanda ya taimaka wajen gudanar da Lingga ga saurayi Sultan Mahmud Muzaffar Shah .

Raja Ali Haji a kan hatimi na 2019 na Indonesia
Kabarin Raja Ali Haji a Tsibirin Penyengat .

Yawancin kafofin sun bayyana cewa Raja Ali Haji ya mutu a 1872 a tsibirin Penyengat a Riau, amma ana muhawara game da ranar mutuwarsa yayin da aka warwatsa shaidu don adawa da wannan da'awar. Daga cikin sanannun shaidu akwai wasika da aka rubuta a 1872 lokacin da Raja Ali Haji ya rubuta wasika ga Herman Von De Wall, masanin al'adun Dutch, wanda daga baya ya mutu a Tanjung Pinang a 1873.

Ayyuka masu ban sha'awa

[gyara sashe | gyara masomin]
  • 1847: Syair Abdul Muluk (mai jayayya)
  • 1847: Gurindam Dua Belas

Littattafai

[gyara sashe | gyara masomin]
  • 1860s: Tuhfat al-Nafis (Kyauta Mai Kyau) [1]Tuhfat al-Nafis (Kyauta Mai Girma)
  • 1865: Silsilah Melayu dan Bugis [1]
  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :1