Rarraba launin fata

Rarraba launin fata
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na	separation (en) da race discrimination (en)
Fuskar	Jim Crow laws
Hannun riga da	racial integration (en)

Mutumin Afirka-Amurka yana shan ruwa daga mai sanyaya ruwa "Launi" a tashar titin, Birnin Oklahoma, Yuli 1939

Rarraba launin fata shine rabuwa da mutane zuwa launin fata ko wasu kabilun a rayuwar yau da kullun. Rarrabawar na iya haɗawa da rarrabawar sararin samaniya na kabilun, da kuma amfani da cibiyoyi daban-daban, kamar makarantu da asibitoci ta mutane na kabilanci daban-daban. Musamman, ana iya amfani da shi ga ayyukan kamar cin abinci a gidajen cin abinci, shan ruwa daga maɓuɓɓugar ruwa, amfani da bayan gida na jama'a, halartar makarantu, zuwa gidan wasan kwaikwayo, hawa bas, haya ko sayen gidaje, hayar ɗakunan otal, zuwa manyan kantuna, ko halartar wuraren ibada. Bugu da kari, rarrabewa sau da yawa yana ba da damar kusanci tsakanin membobin kabilanci ko kabilanci daban-daban a cikin yanayi na Matsayi, kamar ba da damar mutum na wata kabila ya yi aiki a matsayin bawa ga memba na wata kabila. An haramta wariyar launin fata a duk duniya.

Hukumar Tarayyar Turai game da wariyar launin fata da rashin haƙuri ta bayyana rarrabewa a matsayin "aikin da mutum (na halitta ko na doka) ya raba wasu mutane bisa ga ɗayan dalilan da aka lissafa ba tare da manufa da hujja mai ma'ana ba, daidai da ma'anar nuna bambanci da aka gabatar. A sakamakon haka, aikin son rai na raba kansa daga wasu mutane bisa tushen ɗayan dalilan an lissafa ba ya zama rarrabewa". A cewar Majalisar Dinkin Duniya kan batutuwan 'yan tsiraru, "Halitta da ci gaban azuzuwan da makarantu da ke ba da ilimi a cikin harsunan' yan tsiraru bai kamata a ɗauka a matsayin rarrabewa ba idan aikin ga irin waɗannan azuzuwan le makarantu na son rai ne. " Rabuwa ta launin fata na iya zama laifin duniya na wariyar launin fata da kuma Laifin da aka yi wa bil'adama a karkashin 2002 Rome Declaration of Statute of the International Criminal Court.

Tarihin tarihi daga zamanin d ̄ a zuwa shekarun 1960

Sau da yawa ana amfani da rarrabe launin fata don tabbatar da fa'idodin da wasu manyan rukuni ke morewa, misali "masu cin nasara daban-daban - daga cikinsu Mongols na Asiya, Bantu na Afirka, da Aztecs na Amurka". A cikin 'yan kwanakin nan, yawancin fararen kungiyoyi ne suka tilasta shi.

Daular kasar Sin

Daular Tang

An haramta 'yan kabilar Han daga kafa dangantaka da Sogdians, wanda aka nuna a nan a kan gadon jana'izar Anyang, kusan 567/573.

Daular Qing

Mutanen Han da Manchu da aka nuna tare a cikin tufafi daban-daban

Daular Qing ba Han Chinese ne suka kafa ta ba, wadanda suka samar da mafi yawan jama'ar kasar Sin, amma Manchus ne, wadanda a yau 'yan tsiraru ne na kasar Sin. Manchus sun san matsayinsu na 'yan tsiraru sosai, duk da haka, daga baya ne kawai a cikin daular suka haramta auren juna.

'Yan tawayen Han sun taka muhimmiyar rawa a nasarar Qing a kasar Sin. Janar din Han na Daular Ming wadanda suka sauya sheka zuwa Manchu galibi ana ba su mata daga dangin Imperial Aisin Gioro a aure yayin da talakawan sojoji da suka sauya su an ba su matan Manchu marasa sarauta a matsayin mata. Shugaban Manchu Nurhaci ya auri daya daga cikin jikokinsa ga Janar Li Yongfang na Ming bayan ya mika Fushun a Liaoning ga Manchu a cikin 1618 . Matan Jurchen (Manchu) sun auri yawancin 'yan kasar Sin da suka sauya sheka a Liaodong . Matan Aisin Gioro sun auri 'ya'yan Janar na Han na kasar Sin Sun Sike (Sun Ssu-k'o), Geng Jimao (Keng Chi-mao), Shang Kexi (Shang K'o-hsi), da Wu Sangui (Wu San-kuei).

Yarima Yoto da Hongtaiji ne suka shirya auren manyan jami'an kasar Sin da jami'ai ga matan Manchu masu lamba 1,000 a cikin 1632 don inganta jituwa tsakanin kabilun biyu.

Geng Zhongming, dan wasan Han, an ba shi taken Yarima Jingnan, kuma dansa Geng Jingmao ya sami nasarar samun 'ya'yansa maza Geng Jingzhong da Geng Zhaozhong su zama masu kula da kotu a ƙarƙashin Shunzhi kuma sun auri matan Aisin Gioro, tare da 'yar Haoge (ɗan Hong Taiji) da ta auri jikokin Geng Jingzong da Yarima Abatai (Hong Taiji) ta auri Geng Zhouzhong .

Qing ta bambanta tsakanin Han Bannermen da talakawan Han. Han Bannermen an yi su ne daga Han Chinese waɗanda suka sauya sheka zuwa Qing har zuwa 1644 kuma suka shiga Eight Banners, suna ba su damar zamantakewa da shari'a ban da kasancewa cikin al'adun Manchu. Han da yawa sun sauya sheka zuwa Qing kuma sun karu da matsayi na Banners takwas cewa kabilun Manchus sun zama 'yan tsiraru a cikin Banners, sun kai 16% kawai a cikin 1648, tare da Han Bannermen da ke mamaye a 75%. Wannan karfi ne na kabilanci da yawa wanda Manchus sun kasance 'yan tsiraru ne kawai, wanda ya ci kasar Sin ga Qing.