Jump to content

Rashin bin 'yancin dan adam a sansanin tsare-tsare na Guantánamo Bay

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Rashin bin 'yancin dan adam a sansanin tsare-tsare na Guantánamo Bay

A cewar masana Majalisar Dinkin Duniya, Gidan tsare-tsare na Guantanamo Bay a Cuba wani shafin ne na "ba a san shi ba" kuma an hukunta shi a matsayin shafin "yancin haƙƙin ɗan adam ba tare da jinkiri ba. " Gidan yana riƙe da fursunoni sama da shekaru 20.[1] Wani takarda da Amnesty International ta fitar ya ba da rahoton ci gaba da cin zarafin bil'adama na tarihi a gidan tsare-tsare na Guantánamo Bay.[2]

Harkokin yada labarai sun nuna zalunci a cibiyar tsare-tsare ta Guantanamo Bay.[3][4]

Cibiyar tsare-tsare ta Guantanamo Bay ta kafa ta gwamnatin George W. Bush a wani sansanin soja na Amurka a Cuba a shekara ta 2002. An kafa kurkukun ne don hana wadanda aka tsare daga bayan 9/11 "yaƙin ta'addanci" na haƙƙin tsarin mulki da za su ji daɗi a ƙasar Amurka. A cewar rahoton Majalisar Dattijai na 2014 da aka fitar a shekarar 2014, fursunoni da aka tsare a gidajen kurkuku na Amurka a duk duniya an sanya su tsaya sa'o'i a kan gaɓoɓin da suka karye kuma an tsare su cikin duhu. An yi amfani da hana barci har zuwa awanni 180 a kan fursunoni, kuma a wasu lokuta ana tilasta wa fursunoni su tsaya, wani lokacin tare da hannayensu a kan kawunansu. An tilasta wa fursunoni "abinci na baya" duk da duk wani dalili na kiwon lafiya, tare da "ƙarfi mai yawa" da ake amfani da shi yayin gwajin baya. Ɗaya daga cikin waɗanda aka bincika yana da "ƙuƙwalwar hanci, ƙwayoyin jini na yau da kullun, da kuma bayyanar cututtukan hanci," a sakamakon haka.

Kashi 8% ne kawai na waɗanda aka tsare a Guantánamo aka yi imanin su mambobi ne na al-Qaida, yayin da aka kama kashi 86% a matsayin fursuna lokacin da Amurka ta sanya takardu a Pakistan da Afghanistan suna alkawarin manyan lada ga "mutane masu tuhuma", da yawa daga cikinsu manoma masu gasa ne suka ba da su.

Ziyarar farko ta wakilin Majalisar Dinkin Duniya

[gyara sashe | gyara masomin]

A cikin 2023, Fionnuala Ní Aoláin, mai binciken kare hakkin dan adam na farko na Majalisar Dinkin Duniya da aka ba shi izinin ziyartar sansanin tun lokacin da aka kafa shi shekaru 20 da suka gabata ya ba da rahoton cewa fursunoni 30 da aka tsare a Guantánamo Bay sun ci gaba da fuskantar "mummunan, rashin mutunci, da kuma wulakanci" daga gwamnatin Amurka. Adadin wadanda aka tsare a lokacin ziyarar ya kai 34, wanda aka rage zuwa 30.

azabtarwa da cin zarafi

[gyara sashe | gyara masomin]

Al-Jazeera ya bayyana cibiyar tsare-tsare ta Guantanamo Bay a matsayin "alama ce ta zalunci na abin da ake kira yaki da ta'addanci na Amurka".[3] Wani babban jami'in kwamitin Red Cross na kasa da kasa (ICRC) ya bayyana cewa fursunoni da Amurka ta tsare a cibiyar tsare-tsare ta Guantanamo Bay na tsawon shekaru suna nuna shaidar "tsufa mai sauri". Amnesty International ta kuma fitar da sabon rahoto da ke nuna ci gaba da cin zarafin bil'adama na tarihi a wurin tsare-tsaren Guantánamo Bay. Rahoton ya bayyana cewa tsare-tsare a can sun shiga shekara ta 20 a lokacin da sabon shugaban Amurka ke shirin shiga Fadar White House.[2] A cikin 2023, wani alƙali na soja a Guantánamo Bay ya yanke hukuncin cewa wanda ake tuhuma a ranar 9 ga watan 9/11, Ramzi bin al-Shibh, bai iya fuskantar shari'a ba bayan kwamitin kiwon lafiya na soja ya tabbatar da cewa cin zarafin mutumin a tsare CIA shekaru da suka gabata ya bar shi da hankali har abada.

Abu Zubayda, daya daga cikin uku " fursunoni" a Guantánamo Bay wanda aka yi amfani da shi a matsayin alade na Human guinea a cikin shirin azabtarwa na CIA bayan 9/11 an ruwaito shi ya fitar da cikakken bayani da cikakken bayani har zuwa yau game da dabarun rashin mutunci da aka yi masa, gami da lokacin da aka tsare shi a cibiyar tsare-tsare ta Guantánamu Bay. An zana zane-zanen daga ƙwaƙwalwar ajiyarsa a cikin tsare-tsaren Guantánamo kuma an aika su ga Mark Denbeaux, ɗaya daga cikin lauyoyinsa. Denbeaux, tare da ɗaliban makarantar lauya a Cibiyar Manufofin da Bincike a Jami'ar Seton Hall, sun tattara hotunan Zubaydah da sharhi a cikin sabon rahoto. Hotunan Zubayda suna nuna azabtarwa kamar "walling", waterboarding", "the vortex", ana fallasa su tsirara ga mace mai tambayoyin, "tsoron fyade", "tsoron lalata Alkur'ani", da kuma "tsoron amfani da wutar lantarki". Amnesty International ta wallafa wani rahoto a cikin 2021 wanda ya haskaka kan ci gaba da keta haƙƙin ɗan adam a Guantánamo Bay. Rahoton ya soki rashin isasshen kulawar kiwon lafiya na wadanda aka tsare kuma ya yi Allah wadai da ɗaurin su na dindindin ba tare da gwaji mai kyau ba. Har ila yau, ya nuna rashin alhakin laifukan da aka aikata a cikin shekaru 19 da suka gabata.[5]

Fionnuala Ní Aoláin, mai binciken kare hakkin dan adam na Majalisar Dinkin Duniya wanda aka ba shi damar shiga cibiyar tsare-tsare ta Guantánamo Bay a cikin 2023 ya bayyana a cikin rahotonta cewa kowane fursuna da ta yi magana da su ya jimre da ciwon da aka kawo ta hanyar "bayarwa, azabtarwa, da tsare-tsaren da gangan". Mai binciken Majalisar Dinkin Turai ya bukaci neman gafara da tabbacin cewa laifukan ba za su sake dawowa ba, yana mai yawa ba da kulawa ga masu azabtarwa ba.

Tsanani na jima'i

[gyara sashe | gyara masomin]

Binciken da aka yi a shekara ta 2005 ya ƙunshi asusun wani mai zurfi na mata masu tambayoyin da ke ƙoƙarin karya fursunonin Musulmai ta hanyar "taɓawa ta jima'i, sanye da miniskirts da tufafin ciki", kuma a wani misali, shafa fuskar mutumin Saudiyya da jinin haila na karya.[6] Rahoton da Associated Press ta karɓa ya bayyana yadda sojojin Amurka suka yi amfani da mata a matsayin wani ɓangare na mafi tsananin "tafiye-tafiye na jiki da na tunani don" tilasta wa masu zargin ta'addanci suyi magana.[7]

A cewar Abu Zubayda, daya daga cikin azabtarwa ya haɗa da saukar da fursunoni zuwa ƙasa, riƙe shi kamar wani yana gab da lalata shi, da kuma amfani da kalmomin jima'i don bayyana bayan fursunoni ciki har da kyawawan halaye, girman, ko tawali'u. Daga nan sai su fara aikin wulakanci ta hanyar taɓa wuraren da ke kewaye da anus da hannayensu ko wasu abubuwa.

  • Yunkurin kashe kansa a sansanin tsare-tsare na Guantanamo Bay
  • Fursunoni na Har abada (documentary) (bayani)
  1. "Guantanamo Bay: "Ugly chapter of unrelenting human rights violations" – UN experts". OHCHR (in Turanci). Retrieved 5 August 2023.
  2. 2.0 2.1 "New report details ongoing human rights violations at Guantánamo". Amnesty International (in Turanci). 11 January 2021. Retrieved 5 August 2023. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  3. 3.0 3.1 "Guantanamo Bay prisoners show signs of 'accelerated ageing': ICRC". www.aljazeera.com (in Turanci). Retrieved 2023-08-08. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":1" defined multiple times with different content
  4. Haddad, Mohammed. "Guantanamo Bay explained in maps and charts". www.aljazeera.com (in Turanci). Retrieved 2023-08-08.
  5. "New report details ongoing human rights violations at Guantánamo". Amnesty International (in Turanci). 2021-01-11. Retrieved 2024-02-17.
  6. "Sex used to break Muslim prisoners, book says". NBC News (in Turanci). 2005-01-27. Archived from the original on 4 May 2013. Retrieved 2023-07-15.
  7. "Sex As Weapon By Gitmo Guards? - CBS News". www.cbsnews.com (in Turanci). 2005-01-27. Retrieved 2023-08-20.