Rashin damuwa na hankali

Rashin damuwa na hankali
Description (en)
Iri	risk factor (en) distress (en)
Field of study (en)	Ilimin halin dan Adam psychiatry (en)
Symptoms and signs (en)	anxiety, anorexia (en) , depression (en) , ciwon kai, mood swing (en) , sleep disturbance (en) , Rashin karfi compulsive behavior (en)
Identifier (en)

Yaro mai tsoro a cikin dare zai iya zama wakilci mai haske na damuwar kwakwalwa. Duhu yana nuna abin da ba a sani ba kuma yana ƙara jin rauni, yayin da tsoron yaron ke nuna yanayin damuwa da damuwa na ciki. A cikin wannan mahallin, bugun zuciyar yaron mai sauri, rawar jiki, da rashin sanin yakamata suna nuna alamun yanayin damuwa ta hankali. Warewar dare yana ƙara jin rashin taimako, saboda babu jin daɗi ko tserewa daga tsoro nan take. Wannan hoton yana nuna yadda damuwar kwakwalwa ke ji sau da yawa - kamar zama ƙarami, shi kaɗai, da tsoro a cikin duniya mai faɗi da ba za a iya sarrafa ta ba.

Damuwa ta hankali ko damuwa ta hankali ta ƙunshi alamu da abubuwan da suka faru a rayuwar mutum ta ciki waɗanda aka saba ɗauka a matsayin masu tayar da hankali, masu rikitarwa ko kuma waɗanda ba su dace ba. Damuwa ta hankali na iya haifar da canjin hali, ta shafi motsin zuciyar mutum ta hanya mara kyau, da kuma shafar dangantakarsa da mutanen da ke kewaye da shi.

Wasu abubuwan da suka faru a rayuwa masu ban tausayi (kamar baƙin ciki, cin zarafi, damuwa, rashin barci, hari, cin zarafi, ko haɗurra) na iya haifar da damuwa ta hankali. Waɗanda ke cikin al'ummomin da ke cikin mawuyacin hali na iya fuskantar wariya wanda ke sanya su cikin haɗarin fuskantar damuwa ta hankali. Wannan na iya zama wani abu da zai magance ba tare da ƙarin taimakon likita ba, kodayake mutanen da ke fama da irin waɗannan alamun na dogon lokaci za a iya gano su da cututtukan kwakwalwa. Wasu masu amfani da ayyukan kula da lafiyar kwakwalwa sun fi son kalmar "damuwar hankali" wajen bayyana abin da suka fuskanta saboda suna jin ya fi kama da wannan yanayin na musamman da na sirri na abin da suka fuskanta, yayin da kuma yana sauƙaƙa fahimtarsa, tunda kowa yana fuskantar damuwa a lokuta daban-daban. Kalmar kuma ta fi dacewa da tsarin zamantakewa na nakasa .

Bambance-bambance da matsalar tabin hankali

Wasu masu aikin lafiyar kwakwalwa suna amfani da kalmomin "damuwar hankali" da " rashin lafiyar kwakwalwa " a musayar ra'ayi. Duk da haka, ana iya jayayya cewa akwai bambance-bambance masu mahimmanci tsakanin damuwar hankali da rashin lafiyar kwakwalwa. "Damuwar hankali" tana da faɗi fiye da kalmar da ke da alaƙa da ita " rashin lafiyar kwakwalwa ", wanda ke nufin takamaiman yanayi da aka ayyana a likitanci. Mutumin da ke cikin damuwa ta hankali zai iya nuna wasu daga cikin manyan alamun da aka bayyana a cikin ilimin tabin hankali, ba tare da ainihin rashin lafiya ba a ma'anar likita. Mutanen da ke da matsalar kwakwalwa suma suna iya nuna alamun wucin gadi a kowace rana, yayin da marasa lafiya da aka gano suna da matsalar kwakwalwa wataƙila dole ne a yi musu magani daga likitan tabin hankali.

Nau'o'i

Ga nau'ikan manyan matsalolin kwakwalwa:

• Matsalar damuwa
• Matsalar damuwa bayan rauni
• Babban rashin damuwa

Wasu masana sun yi imanin cewa damuwa yanayi ne na ɗan lokaci wanda ya shafi takamaiman abubuwan damuwa waɗanda ke ɓacewa lokacin da aka cire mai damuwa ko kuma yayin da mutumin ya saba da takamaiman abin damuwa. Sai dai idan damuwar ta yi yawa ko ta daɗe, hakan zai nuna wata matsala ta hankali.

Alamomin

Damuwa ta hankali kalma ce mai faɗi, saboda haka akwai alamu da dama da ke tattare da ita:

• Jin kamar an gaji da kai, ko rashin taimako, ko kuma rashin bege
• Jin laifi ba tare da wani dalili bayyananne ba
• Yin amfani da lokaci wajen damuwa
• Samun wahalar tunani ko tunawa
• Barci da yawa ko kaɗan
• Canje-canje a cikin ci
• Warewa daga mutane ko ayyuka
• Fuskantar fushi ko rashin jin daɗi na musamman
• Gajiya

Dalilai

Ganin cewa damuwa ta hankali kalma ce mai faɗi, akwai dalilai da yawa, wasu daga cikinsu sune cin zarafi, cin zarafi da kuma baƙin ciki.

Cin zarafi

Bincike ya nuna cewa yaran da suka fuskanci rauni da cin zarafi sun fi fuskantar matsalar kwakwalwa a lokacin da suka girma. Binciken da ya shafi wadanda aka ci zarafinsu a gida ya nuna cewa cin zarafin motsin rai yana da alaƙa da (kuma wataƙila sanadin) damuwar hankali.

Cin zarafi

Nau'o'in cin zarafi daban-daban na iya haifar da damuwa ta hankali. Bayan an fallasa su ga cin zarafi ta hanyar jima'i, bincike ya nuna cewa haɗarin damuwa ta hankali yana ƙaruwa.

Makoki

Rasa mutanen da kuke ƙauna da kuma waɗanda kuke ƙauna yawanci abin damuwa ne a hankali da kuma ɓacin rai. Nazari da yawa sun nuna cewa rashin ƙaunatacce kwatsam da tashin hankali na iya shafar lafiyar kwakwalwar mutanen da ke cikin makoki. Wannan na iya haifar da damuwa ta hankali da rashin lafiya, kamar PTSD.

Zagi

Sau da yawa akwai kyama mai yawa da ke da alaƙa da damuwa ta hankali. Mutane galibi ba sa jin damuwar tunani.

Abubuwan Alƙaluma da zamantakewa

Ana nuna gujewa a wasu 'yan ƙabilu marasa rinjaye saboda ba sa neman maganin tabin hankali. Wasu baƙi suna jin ƙyama saboda ba su da takardun shaida wanda hakan zai iya haifar da rashin samun magani.

Bambancin ra'ayi game da yadda ake kula da Baƙar fata 'yan Amurka ya haifar da ƙaruwar damuwa ta hankali. Neman taimako da tallafi yana da tasiri sakamakon rashin albarkatu da ilimi a cikin al'umma.

Al'ummar LGBTQ+

Waɗanda suka bayyana kansu a matsayin wani ɓangare na al'ummar LGBTQ+ suna da haɗarin fuskantar damuwa ta hankali, wani lokacin sakamakon wariya da cin zarafi. Wannan wariya tana da yuwuwar shafar yadda suke ji game da darajar kansu da kwarin gwiwarsu, wanda ke haifar da damuwa, baƙin ciki, har ma da kashe kansu. Wannan al'umma na iya guje wa neman kulawar lafiyar kwakwalwa saboda wariya da ƙwararrun likitoci suka nuna a baya. Akwai bambance-bambancen da suka danganci shekaru a cikin al'umma yayin da yawancin bincike da kuɗaɗen tallafi suka mayar da hankali kan ƙananan mutanen LGBTQ+. Wani bincike da aka buga a 2021 ya gano cewa "ɗaliban LGBTQ+ sun fuskanci ƙarin cin zarafi da damuwa ta hankali".