Rashin kunya ga jama'a
| Bayanai | |
|---|---|
| Ƙaramin ɓangare na | Wulakanci da hukuntarwa |
Sunanin jama'a ko kunyatar jama'a wani nau'i ne na azabtarwa wanda babban fasalinsa shine cin mutunci ko kunyatarwa ga mutum, yawanci mai laifi ko fursuna, musamman a wurin jama'a. An yi amfani da shi akai-akai a matsayin nau'in hukunci mai izini a cikin ƙarni da suka gabata, kuma har yanzu ana yin sa ta hanyoyi daban-daban (misali makarantu) a zamanin zamani.
A Amurka, azabtarwa ce ta yau da kullun daga farkon Mulkin mallaka na Turai har zuwa karni na 19. Ya fadi daga amfani na yau da kullun a karni na 20, kodayake ya ga farfadowa tun daga shekarun 1990.[1] Tare da tasowa na kafofin sada zumunta, jin kunya ga jama'a ya koma cikin dijital, yana fallasawa da wulakanci mutane kowace rana, wani lokacin ba tare da iliminsu ba.[2]
Bayyanawa mai banƙyama
[gyara sashe | gyara masomin]
Rashin kunya na jama'a yana cikin nau'o'i da yawa. Gabaɗaya, mai laifi da aka yanke masa hukuncin daya daga cikin nau'ikan wannan hukunci na iya sa ran za a sanya su (a hana su) a cikin tsakiya, jama'a, ko kuma a buɗe wuri don 'yan uwan su iya shaida hukuncin cikin sauƙi kuma, a wasu lokuta, su shiga a matsayin nau'in "mulkin adalci".
Kamar dai nau'ikan azabar jiki mai raɗaɗi, yana da kamanceceniya a cikin ilimi da sauran hukunce-hukunce na sirri (amma tare da wasu masu sauraro), a cikin mahallin ladabtarwa na cikin gida ko makaranta, kuma a matsayin al'ada . Siffofin jiki sun haɗa da tilasta sanya wasu alamun kamar "kunnen jaki" (wanda aka kwatanta a cikin takarda, a matsayin alamar mutum - ko aƙalla hali - rashin hankali), sanye hular dunce, tsayawa, durƙusa ko durƙusa a kusurwa, ko kuma rubuta wani abu akai-akai a kan allo ("Ba zan yada jita-jita ba", misali). Anan za'a iya ƙara matakan rashin jin daɗi na jiki daban-daban, kamar riƙe abubuwa masu nauyi, ko durƙusa akan ƙasa mara daidaituwa. Kamar azabtarwa ta jiki da tsautsayi, waɗannan sun zama rigima a yawancin al'ummomin zamani, a yawancin lokuta suna haifar da hani na doka da/ko (wani lokaci na son rai) sokewa.

Ashe kai na iya zama hukunci mai wulakanci wanda doka ta tsara, amma kuma wani abu da aka yi a matsayin "mulkin adalci" - misali mai mahimmanci wanda dubban matan Turai ne waɗanda aka ashe kawunansu a gaban taron jama'a masu farin ciki bayan yakin duniya na biyu, [3] [4] a matsayin horo don haɗuwa da Nazis masu mamayewa a lokacin yakin. An yi amfani da askewar jama'a ga masu haɗin gwiwa (gaskiya ko zargin) bayan da Allied ta 'yantar da yankunan da aka mamaye daga Sojojin Nazi.[3][4]
Hukuncin jiki
[gyara sashe | gyara masomin]

Baya ga takamaiman hanyoyin da ke da niyyar wulakanci, hanyoyi da yawa sun haɗu da ciwo da wulakanci ko ma mutuwa da wulakanciya. A wasu lokuta, ciwo - ko aƙalla rashin jin daɗi - ba shi da mahimmanci ko kuma ya zama na biyu ga wulakanci.[5][6]
Hukuncin jama'a
[gyara sashe | gyara masomin]Mafi sauki shine a ba da horo mai raɗaɗi a cikin jama'a - babban manufar na iya zama hanawa masu laifi - don haka jama'a za su ga tsoron mai aikata laifin da baƙin ciki. Wannan na iya faruwa a filin gari ko wani wurin taruwa na jama'a kamar makaranta, ko kuma ya ɗauki nau'in procession ta tituna. Wannan ba sabon abu ba ne a cikin jumla ga Staupenschlag (flagellation ta hanyar bulala ko birching, gabaɗaya a kan buttocks) a cikin jihohin Turai daban-daban, har zuwa karni na 19. [7] Wani nau'in sojan ruwa shi ne Flogging kewaye da rundunar a kan jirgin ruwa da aka dauka daga jirgi zuwa jirgi don biyan kuɗi a jere na babban jimlar lashes.[8] A wasu ƙasashe, ana aiwatar da hukuncin bulala a fili har zuwa yau.[9]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Deardorff, Julie (April 20, 2000). "Shame Returns As Punishment". Chicago Tribune.
- ↑ Pundak, Chen; Steinhart, Yael; Goldenberg, Jacob (July 2, 2021). "Nonmaleficence in Shaming: The Ethical Dilemma Underlying Participation in Online Public Shaming". Journal of Consumer Psychology. 31 (3): 478–500. doi:10.1002/jcpy.1227 – via CrossRef.
- 1 2 Beevor, Antony (2009-06-05). "An Ugly Carnival". The Guardian. Retrieved 2014-07-13.
- 1 2 Shorn Women: Gender and Punishment in Liberation France, ISBN 978-1-85973-584-8
- ↑ Rodogno, Raffaele (2009). "Shame, Guilt, and Punishment". Law and Philosophy. 28 (5): 429–464. doi:10.1007/s10982-008-9042-x. ISSN 0167-5249. JSTOR 40284681. S2CID 144526838. Retrieved 20 May 2023.
- ↑ Perlin, Michael L.; Weinstein, Naomi M. (26 December 2014). ""Friend to the Martyr, a Friend to the Woman of Shame": Thinking About the Law, Shame and Humiliation" (PDF). Southern California Review of Law and Social Justice. 24.
- ↑ Frevert, Ute (20 January 2021). "The history of humiliation points to the future of human dignity". Psyche (in Turanci).[permanent dead link]
- ↑ "Cat-o-nine tails, United Kingdom, 1700-1850". Science Museum Group (in Turanci). Retrieved 20 May 2023.
- ↑ UN Committee Against Torture. "Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment Decision No. 551/2013" (PDF). United Nations. Retrieved 20 May 2023.