Jump to content

Rikicin cikin gida da ciki

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Rikicin cikin gida da ciki
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na Tashin hankali na gida

Ciki idan aka haɗa shi da tashin hankali na gida wani nau'i ne na tashin hankali na abokin tarayya (IPV) inda za'a iya kara haɗarin kiwon lafiya. Cin zarafi a lokacin daukar ciki, ko na jiki, na baki ko na motsin rai, yana haifar da mummunan sakamako na jiki da na tunani ga mahaifiyar da tayin. Rikicin cikin gida a lokacin daukar ciki an rarraba shi azaman mummunar hali ga mace mai ciki, inda tsarin cin zarafi zai iya canzawa sau da yawa dangane da tsananin da yawan tashin hankali. Cin zarafi na iya zama matsala ta dogon lokaci a cikin dangantakar da ke ci gaba bayan mace ta yi ciki ko kuma ta fara cikin ciki. Kodayake tashin hankali tsakanin mata da maza yana faruwa a cikin waɗannan saitunan, yawancin tashin hankali na gida maza ne ke aikata mata. Ciki yana ba da dama ta musamman ga ma'aikatan kiwon lafiya don bincika mata don tashin hankali na gida kodayake wani bita na baya-bayan nan ya gano cewa hanya mafi kyau ta yin wannan ba a bayyane take ba.[1] Rage tashin hankali na gida a cikin ciki ya kamata ya inganta sakamakon ga uwaye da jarirai kodayake ana buƙatar ƙarin nazarin inganci don yin aiki da hanyoyin da suka dace na tantance mata masu juna biyu.[1]

Dalilai da abubuwan da ke haifar da su

[gyara sashe | gyara masomin]

Cin zarafin gida na iya haifar da ciki saboda dalilai da yawa. Ana iya amfani da ciki kanta a matsayin nau'i na tilastawa kuma abin da ke faruwa na hana zaɓin haihuwa na abokin tarayya ana kiranta tilastawa ta haihuwa. Nazarin kan sabotage na hana haihuwa da maza suka yi a kan mata sun nuna alaƙa mai ƙarfi tsakanin tashin hankali na gida da sabotage ya hana haihuwa. Ciki kuma na iya haifar da tashin hankali na gida lokacin da mai cin zarafi ba ya so ya cutar da yaron da ba a haifa ba. Hadarin tashin hankali na gida ga mata masu juna biyu ya fi girma nan da nan bayan haihuwa.

Rikicin cikin gida na iya kara damar mace ta yi ciki da kuma yawan yaran da take da su, saboda ana iya tilasta mata cikin jima'i kuma saboda ana iya hana ta yin amfani da hana haihuwa. An nuna alaƙa tsakanin manyan iyalai da tashin hankali na gida.[2] Ganin cewa a baya an yi tunanin cewa samun yara da yawa da kuma damuwa da ke tattare da manyan iyalai sun kara yiwuwar tashin hankali na gida, an nuna cewa tashin hankali yawanci ya riga haihuwa.[2]

Rashin kula da haihuwa

[gyara sashe | gyara masomin]

Sabotage na kula da haihuwa, ko tilasta haihuwa, wani nau'i ne na tilasta inda wani ke sarrafa amfani da wani mutum na hana haihuwa - rage kokarin hana daukar Ciki da ba a so. Canja wurin Magungunan hana haihuwa da karya, perforating condoms, da barazanar da tashin hankali misalai ne na rigakafin yunkurin mutum na guje wa ciki. Halin inganta ciki na abokan hulɗa maza masu cin zarafi hanya ce ta tashin hankali na gida kuma tana da alaƙa da ciki mara kyau, musamman a cikin matasa. Matsi na haihuwa kanta wani nau'i ne na tashin hankali na gida saboda yana haifar da aikin jima'i mara kyau kuma yana hana ikon mace na sarrafa jikinta. Ciki na tilasta kuma wani nau'i na cin zarafin kudi lokacin da mace ta makale a cikin dangantaka saboda ciki ya haifar da dogaro da tattalin arziki ga sababbin uwaye.

Ciki ba tare da niyya ba sau biyu zuwa uku ne zai iya haɗawa da cin zarafi fiye da ciki da aka nufa. Bincike tsakanin matasa ya nuna mata da ke fuskantar IPV suna amfani da kwaroron roba a ƙananan farashi kuma suna tsoron tattauna amfani da kwararan roba. A cikin binciken da aka yi wa mata masu gogewa da jima'i 15-19 a Uganda, binciken ya gano cewa an tilasta kashi 14% na jima'i na farko na mata. Daga cikin waɗannan kashi 14%, mata sun fi dacewa da yin jima'i ba tare da kariya ba tare da amfani da maganin hana daukar ciki na zamani ba kuma sun yi ciki ba tare da niyya ba a cikin watanni shida da suka gabata idan aka kwatanta da matan da ba a tilasta musu jima'i. A Misira, sama da 80% na mata na karkara sun yi imanin cewa duka wani lokacin yana da kyau kuma daya daga cikin dalilan da aka fi bayarwa a matsayin dalilin adalci na duka shine ƙin jima'i na namiji. Wannan yana shafar ikon mata na kare kansu daga jima'i da ba a so da kuma sakamakon jima'i, kamar ciki da cututtukan da ake samu ta hanyar jima'i.

  1. 1.0 1.1 Jahanfar, S; Howard, LM; Medley, N (12 November 2014). "Interventions for preventing or reducing domestic violence against pregnant women". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 11 (11): CD009414. doi:10.1002/14651858.CD009414.pub3. PMC 7104547. PMID 25390767.
  2. 2.0 2.1 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Krug20022