Jump to content

Roza Otunbayeva

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Roza Isakovna Otunbayeva (an haife ta a ranar 23 ga watan Agustan shekara ta 1950) 'yar siyasar Kyrgyzstan ce kuma jami'ar diflomasiyya wacce ta yi aiki a matsayin Shugaban Kyrgyzstan daga 7 ga watan Afrilu shekara ta 2010 har zuwa 1 ga watan Disamba shekara ta 2011, ta zama mace ta farko da ta zama shugaban kasa Asiya ta Tsakiya.[lower-alpha 1] An rantsar da ita a ranar 3 ga Yulin 2010, bayan ta yi aiki a matsayin jagora na wucin gadi bayan Juyin Juya Halin Afrilu na 2010, wanda ya haifar da korar Shugaba Kurmanbek Bakiyev . Ta taba aiki a matsayin Ministan Harkokin Waje kuma a matsayin shugaban majalisa na jam'iyyar Social Democratic Party of Kyrgyzstan . An kuma san ta da tsananta wa mai fafutukar kare hakkin dan adam Azimzhan Askarov [1] da kuma gazawar manufofin da suka haifar da rikice-rikicen Yuni 2010. [2][3]

Tun daga shekara ta 2022, Otunbayeva tana aiki a matsayin Wakilin Musamman na Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya António Guterres na Afghanistan da kuma Shugaban Ofishin Taimako na Majalisar Dattijai a Afghanistan (UNAMA).

Rayuwa ta farko

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Roza Otunbayeva a Frunze (yanzu Bishkek, babban birnin Kyrgyzstan), Kirghiz SSR, USSR a cikin iyalin Isak Otunbayev, memba na Kotun Koli na Kyrgyz SSR (1967-1992), da Salika Daniyarova (1925-2020), [4] malami. Ta kammala karatu daga Faculty of Philosophy of Moscow State University a 1972 kuma ta ci gaba da koyarwa a matsayin Babban Malami sannan kuma a matsayin Shugaban Sashen Falsafa a Jami'ar Jihar Kyrgyz na tsawon shekaru shida (1975-1981). [ana buƙatar ƙa'ida][ana buƙatar hujja][<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]

A shekara ta 1975, ta zama Candidate of Sciences bayan ta kare takardar ta, "Critique of falsification of Marxist-Leninist dialectic by the philosophers of Frankfurt school".[5]

Otunbayeva mahaifiyar da ta sake aure ce mai yara biyu. Tana iya yaren Rasha, Turanci, Jamusanci da Faransanci ban da Kyrgyz.[6][7]

Ayyukan siyasa

[gyara sashe | gyara masomin]

A shekara ta 1981, ta fara aikinta na siyasa a matsayin Sakatariyar Jam'iyyar Kwaminis ta biyu ta majalisar Lenin raion (raikom) ta Frunze (yanzu Bishkek). Daga 1983 zuwa 1986, Otunbayeva ya yi aiki a matsayin Sakataren Kwamitin Jam'iyyar Kwaminis na Birnin a Frunze (yanzu Bishkek). A shekara ta 1986, an nada ta Mataimakin Shugaban Majalisar Ministoci, kuma a lokaci guda Ministan Harkokin Waje na Jamhuriyar Socialist Soviet ta Kirghiz. A shekara ta 1989, an nada ta a matsayin Babban Sakatare sannan daga baya a matsayin Shugabar Kwamitin Kasa na UNESCO na USSR, kuma ta zama memba na Kwamitin Ma'aikatar Harkokin Waje ta USSR. Daga 1989-1992, ta yi aiki a matsayin Mataimakin Shugaban Majalisar Zartarwa ta UNESCO .[8]

A shekara ta 1992, Askar Akayev ne ya jagoranci Kyrgyzstan mai zaman kanta yanzu, wanda ya zaɓe ta zama Ministan Harkokin Waje da Mataimakin Firayim Minista, mukamai da ta rike har zuwa ƙarshen wannan shekarar lokacin da ta zama jakadan kasar ta farko a Amurka da Kanada (1992-1994). A watan Mayu na shekara ta 1994 an kira ta zuwa matsayinta na Ministan Harkokin Waje na Kyrgyz, inda ta kasance a can har tsawon shekaru uku. Daga 1997 zuwa 2002, ta yi aiki a matsayin jakadan Kyrgyz na farko a Ƙasar Ingila ta Burtaniya da Arewacin Ireland . Daga 2002 zuwa 2004, an dauke ta Mataimakin Wakilin Musamman na Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya a Ofishin Jakadancin Zaman Lafiya na Georgia . [1] Bayan ta dawo Kyrgyzstan a ƙarshen shekara ta 2004, Otunbayeva ta zama mai aiki a siyasa. A watan Disamba na shekara ta 2004, ita da wasu 'yan majalisa uku na adawa sun kafa kungiyar Ata-Jurt (Fatherland) a shirye-shiryen zaben 'yan majalisun Fabrairu 2005.[2]

Daga Maris zuwa Satumba 2005, Otunbayeva ya yi aiki a matsayin mukaddashin Ministan Harkokin Waje. [ana buƙatar ƙa'ida][ana buƙatar hujja][<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]

  • Tashin hankali na Kyrgyzstan na 2010
  • Jerin shugabannin mata da aka zaba da kuma nada


Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found

  1. "Жылдызкан Джолдошова назвала тех, кто должен отвечать за июньские события". kaktus.media (in Rashanci). 2022-12-08. Retrieved 2023-09-25.
  2. gulzat. "Азимжан Аскаров: Меня осудили по приказу Розы Отунбаевой | Сайт газеты Для Вас" (in Rashanci). Retrieved 2023-09-25.
  3. "Kyrgyzstan at a Crossroads: Shrink or Widen the Scene for Human Rights Defenders". International Federation for Human Rights (in Turanci). Retrieved 2023-09-25.
  4. "Умерла мать экс-президента Розы Отунбаевой Салика Даниярова". kaktus.media. 29 June 2020.
  5. "2007 Report" (PDF) (in Rashanci). Knyazev.org. Archived from the original on 8 March 2012. Retrieved 8 October 2012.CS1 maint: unfit url (link)
  6. "2007 Report" (PDF) (in Rashanci). Knyazev.org. Archived from the original on 8 March 2012. Retrieved 8 October 2012.CS1 maint: unfit url (link)
  7. Osborn, Andrew (8 April 2010). "Roza Otunbayeva, the head of Kyrgyzstan's new interim government, is not an archetypal revolutionary". Telegraph. Retrieved 9 April 2010.
  8. "2007 Report" (PDF) (in Rashanci). Knyazev.org. Archived from the original on 8 March 2012. Retrieved 8 October 2012.CS1 maint: unfit url (link)