Rubutun Mandombe
| Rubutun Mandombe | |
|---|---|
|
| |
| Type | |
| Languages |
Kongo (en) |
Parent systems |
|

Mandombe ko Mandombé rubutun ne da aka gabatar a 1978 a Mbanza-Ngungu a lardin Bas-Congo na Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo ta Wabeladio Payi, wanda ya ba da labarin cewa Simon Kimbangu, na Ikilisiyar Kimbanguist ya bayyana masa a cikin mafarki. Mandombe ya dogara ne akan "tsarkaka siffofi" kuma an yi niyya ne don rubuta harsunan Afirka kamar Kikongo, da kuma harsunan ƙasa huɗu na Kongo, Kikongo ya leta, Lingala, Tshiluba da Swahili, kodayake ba shi da isasshen wasula don rubuta Lingala cikakke. Ana koyar da shi a makarantun Cocin Kimbanguist a Angola, Jamhuriyar Kongo, da Jamhuriwar Demokradiyyar Kongo. Har ila yau, Cibiyar Kimbanguist de l'Écriture Négro-Africaine (CENA) ce ke inganta shi. Kwalejin Mandombe a CENA a halin yanzu tana aiki a kan sake rubuta wasu harsunan Afirka a cikin rubutun. An rarraba shi a matsayin rubutun asali na uku mafi inganci na rubutun asalin Afirka ta Yamma, bayan kawai Sai syllabary da haruffa N'Ko.
An gabatar da shawarar farko don haɗa wannan rubutun a cikin halayen da aka haɗa ISO 10646/Unicode . [1] Andrij Rovenchak, Helma Pasch, Charles Riley, da Nandefo Robert Wazi ne suka rubuta wani tsari na Unicode a watan Fabrairun 2016.
Sautin saututuka
[gyara sashe | gyara masomin]Hao">i sa'u' ya ƙunshi sassa biyu: ainihin siffar 5 na rubutun Mandombe tare da lamba, ko - a cikin yanayin ü (/y/) - ta hanyar canza wasula na u. Wasula 1 ita ce i, wasula 2 u, wasula 3 e, wasula 4 o, da wasula 5 a.
A ]
| Rubutun Latin | Mandombe | Rubuce-rubuce | Mai nuna alamar |
|---|---|---|---|
| i | |||
| u | ? | ||
| da kuma | |||
| o | |||
| a |
Rukunin wakoki da iyalai
[gyara sashe | gyara masomin]Akwai siffofi huɗu na asali. Kowane siffar (halayyar tushe) za a iya nunawa shi a kwance, a tsaye, ko duka biyu don wakiltar ma'anar daban-daban; ma'anar huɗu da aka kafa ana ɗaukar su ƙungiya ce, kuma ma'anar da aka nuna ta wannan hanyar ana ɗaukar su iyali ne. Wadannan consonants an haɗa su da wasula, waɗanda aka nuna su iri ɗaya, don ƙirƙirar kalmomi
manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Pasch, Helma. 2008. Competing scripts: the introduction of the Roman alphabet in Africa. International Journal of the Sociology of Language 191:65–109.