Sahrawi nationality law
Dokokin zama dan kasa na Sahrawi (wanda kuma ake yi da Romaniya a matsayin Saharawi) dokar ce ta Jamhuriyar Demokradiyyar Larabawa ta saharawi (SADR) ta kasance wacce ke tafiyar da kasa da zama dan kasa. SADR ta kasance kasa ce da aka amince da ita wacce ke da'awar ikon mallakar yankin yammacin Sahara, amma wani yanki ne kawai ke gudanar da ita. Kungiyar SADR kuma tana kula da sansanonin 'yan gudun hijira na Sahrawi.
Lokacin da Spain ta bar Saharar Sipaniya, babu wata yarjejeniya da ƙasashen duniya suka amince da su waɗanda suka ayyana sharuɗɗan mika mulki zuwa sabuwar ƙasa. An shafe kusan shekaru hamsin ana takaddama kan ikon mallakar SADR da Maroko, wadanda suka yi yakin buda baki har zuwa shekarar 1991 kuma suka shiga wani takaitaccen yaki tun shekarar 2020.
Duk da yarjejeniyar tsagaita wuta da Majalisar Dinkin Duniya ta yi a shekara ta 1991 wanda ya hada da daidaita batun gadon mulki ta hanyar kuri'ar raba gardama da bangarorin da ke rikici da juna suka amince da shi, har yanzu ba a warware batun shari'ar yankin ba tun da har yanzu ba a gudanar da zaben raba gardama ba.Don haka, Maroko, wadda Majalisar Dinkin Duniya ke kallon gwamnatinta ta yammacin Sahara a matsayin mamaya, ba ta da hurumin bayar da izinin zama dan kasa ko zama dan kasa ga al'ummar Sahrawi. Don haka, saboda al'ummar Yammacin Sahara ba su iya gudanar da kuri'ar raba gardama kan 'yancin kai ta hanyar da dokokin kasa da kasa suka amince da su ba, ba za a iya dora musu dokar kasa ta kasar Morocco ko ta wata kasa mai cin gashin kanta ba. A daya bangaren kuma, kungiyar SADR ba ta taba zartar da wata doka ta hakika ta kasa ba wacce za ta tafiyar da batun neman dan kasa ko zama dan kasa ga al'ummar Sahrawi.
Don haka, Sahrawis da ba sa rayuwa a ƙarƙashin ikon SADR ba za su iya samun 'yancin zama ɗan ƙasa ba kawai ta hanyar zama ɗan ƙasa na wata ƙasa. A karkashin dokokin kasa da kasa, sauran mutanen Sahrawi suna cikin wani yanayi na rashin kasa a doka.
Aikin dokokin kasa da kasa
[gyara sashe | gyara masomin]A karkashin dokokin kasa da kasa, abubuwa hudu da ke da hannu a cikin maye su ne 1) yanki da aka ayyana, tare da 2) yawan jama'a na dindindin, da 3) gwamnatin da ke da 4) mai iya kulla yarjejeniya da wasu jihohi.[1]Yawanci, ka'idar uti possidetis juris, wacce ta riki cewa ya kamata jihohin da suka gaje su su rike mutuncin iyakokin da suka gabace shi, wanda ke karfafa manufofin mika mulki na Majalisar Dinkin Duniya kuma galibi ana amfani da su a Afirka.[2][3]