Sarpedon (Jarumi na Yaƙin Trojan)
| mythological Greek character (en) | |
| Bayanai | |
| Jinsi | namiji |
| Wurin mutuwa | Troy |
| Sanadiyar mutuwa | death in battle (en) |
| Kashe ta | Patroclus (en) |
| Uba | Zeus (mul) |
| Uwa | Laodamia (en) |
| Yarinya/yaro | Antiphates (en) |
| Muƙamin da ya riƙe | king of Lycia (en) |
| Wurin aiki | Ancient Greece (en) |
| Significant place (en) | Lycia (en) |
| Present in work (en) | Iliad (en) |
Rubutu mai gwaɓi A cikin tatsuniyoyin Helenanci, ko Tsohon Helenanci ɗan Zeus ne, wanda ya yi yaƙi a gefen Troy a cikin Yaƙin Trojan . Kodayake a cikin Iliad, shi ɗan Zeus ne da Laodamia, 'yar Bellerophon, a cikin al'adar da ta gabata, shi ɗan Zewusi ne da Europa, kuma ɗan'uwan Minos da Rhadamanthus, yayin da a wasu labaran Sarpedon wanda ya yi yaƙi a Troy shi ne jikan Sarpedon ɗan'uwan Miinos.
Magana
[gyara sashe | gyara masomin]An yi imanin cewa Sarpedon fassarar Helenanci ce ta fili na Anatolian Sar-pedan 'wanda ke da matsayi na sama'. [1]
Addinin jarumi
[gyara sashe | gyara masomin]Akwai haikalin Sarpedon a Xanthos, a Lycia, watakila yana da alaƙa da wurin binnewa a can. Har ila yau akwai haikalin da annabi na Apollo Sarpedonios da Artemis Sarpedonia a Seleuceia a Cilicia . A cewar Tertullian akwai wani wuri mai tsarki da annabi na Sarpedon a cikin Troad, kodayake Tertullian na iya rikitar da wannan ga annabi a Cilicia. Akwai shaidu da za su ba da shawarar cewa Sarpedon shine batun bautar da ba na Helenawa ba kafin Homer.
Halin asali
[gyara sashe | gyara masomin]Akwai al'adu daban-daban guda uku game da asalin Sarpedon ɗan'uwan Minos, da Sarpedon jarumin Trojan War.
A cikin Iliad na Homer, Zeus yana da 'ya'ya maza biyu daga Europa, Minos da Rhadamanthus; Sarpedon, abokin Trojan daga Lycia, ɗan Zeus ne da Laodamia, 'yar Bellerophon da Karita Philonoe ta Lycian, ba tare da wata alaƙa da tsibirin Krita ba. Koyaya, a cikin al'adun gargajiya Sarpedon ya kasance a maimakon haka ɗan Crete na Zeus da Europa, kuma ɗan'uwan Minos.[2]A cewar scholia zuwa littafin Iliad 12, inda ya ambaci Hesiod da Bacchylides, Europa ta haifi Zeus 'ya'ya maza uku a tsibirin Karita, Minos, Sarpedon, da Rhadamanthus .
Wani sashi na Hesiodic Catalogue of Women wanda aka adana a kan papyrus tare da ramuka da yawa, ya ambaci 'ya'yan Europa ta Zeus, kuma yayin da sunan Rhadamanthus kawai aka adana, akwai isasshen wuri ga sunayen Minos da Sarpedon, kuma sauran sashi sun bayyana sun haɗa da ayyukan Sarpedon a Troy. Wani sashi na Carians na Aeschylus kuma yana da Sarpedon a matsayin ɗa na uku, bayan Minos da Rhadamanthus, na Zeus da Europa. A cikin ɓangaren, Sarpedon ya tafi yaƙi a Troy, yayin da Europa ke jiran labarin makomarsa. Wannan asalin ya bayyana a cikin Euripidean Rhesus .
Kasancewa da jarumin Trojan War kuma zama ɗan'uwan Minos ya ƙunshi matsala ta asali, tunda Minos ya rayu ƙarni uku kafin Yaƙin Trojan. A wasu labaran, Zeus ya ba ɗansa Sarpedon kyautar rayuwa mai tsawo. Irin wannan kyautar ta riga ta ba da shawarar ta ɓangaren Hesiodic Catalogue, kuma Apollodorus, watakila ya samo asali ne daga Catalogue، ya ce Zeus ya bar ɗansa da Europa Sarpedon ya rayu na ƙarni uku. Koyaya, ta wasu asusun, Sarpedon wanda ɗan'uwan Minos ne, da Sarpedon waɗanda suka yi yaƙi a Troy sun bambanta. Diodorus Siculus ya ce, bisa ga tatsuniyar Krita, Sarpedon wanda ɗan Zeus ne da Europa, kuma ɗan'uwan Minos da Rhadamanthus, yana da ɗa Euandrus wanda ya auri Deïdameia, 'yar Bellerophon, kuma ta wurin ita ne mahaifin Sarpedon da ya yi yaƙi a Troy.
A cikin Dictys Cretensis, Sarpedon ɗan Xanthus ne da Laodamia, yayin da a cikin Clementine Recognitions ya ba da labarin cewa shi ɗan Zeus ne da Hippodamia.
Labaran Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Ɗan'uwan Minos
[gyara sashe | gyara masomin]Sarpedon da 'yan uwansa Minos da Rhadamanthus, Sarkin Crete Asterion ko Asterius ne suka karbe su. A cewar scholia zuwa littafin Iliad 12 wanda aka ambata a sama lokacin da Zeus ya kawo Europa zuwa tsibirin Krita, ya ba ta a matsayin matar Asterion, sarkin tsibirin Krata, yayin da masu rubutun tarihi Diodorus Siculus da Apollodorus suka gaya mana cewa Europa ta auri Asterion. Lokacin da suka girma, Sarpedon da Minos sun yi yaƙi, Minos ya ci nasara, kuma an tilasta Sarpedon ya gudu daga asalinsa na Crete zuwa Asia Minor, daga ƙarshe ya ƙare a Lycia .
Kamar yadda Herodotus ya gaya mana, Sarpedon da Minos sun yi yaƙi don kursiyin Krita, kuma Minos ya yi nasara, ya kori Sarpedon tare da magoya bayansa wanda ake kira Termilae, waɗanda suka gudu zuwa wurin da Milyans wanda ake kiranta Solymi ke sarrafawa, wanda daga baya za a kira Lycia, bayan Lycus, ɗan Pandion II, sarkin Athens. Koyaya, a cikin wani labarin da Apollodorus ya ruwaito, Minos ya yi yaƙi da Sarpedon game da ƙaunar yaron Miletus ko Atymnius, ɗan Zeus da Cassiopeia. Har ila yau Minos ya ci nasara, kuma Sarpedon ya gudu tare da Miletus, a wannan lokacin don shiga ɗan'uwan Europa Cilix, wanda ke yaƙi da Lycians. Cilix ya lashe yakin, kuma Sarpedon ya zama sarkin Lycians. A cewar masanin tarihi na ƙarni na huɗu BC Ephorus, an ce wannan Sarpedon shine wanda ya kafa birnin Carian na Miletus ko da yake a wasu asusun an ba da yaron Miletus a matsayin wanda ya kafa.
Kamar yadda aka ambata a sama, a cikin al'adar al'ada, wannan Sarpedon ya kasance jagora na rundunar Lycian wacce ta yi yaƙi tare da Trojans a cikin Trojan War . Kodayake a cewar Diodorus Siculus, wannan Sarpedon a maimakon haka yana da ɗa Euandrus wanda shine mahaifin Sarpedon wanda ya yi yaƙi a Troy.
Yaƙin Trojan
[gyara sashe | gyara masomin]Sarpedon ya yi yaƙi a gefen Trojans, tare da dan uwansa Glaucus, a lokacin Yaƙin Trojan, ya zama ɗaya daga cikin manyan abokan Troy da jarumawa.
Ya tsawata wa Hector a cikin Iliad Littafi 5, layi 471-492 yana mai da'awar cewa ya bar duk gwagwarmaya mai tsanani ga abokan Troy ba ga Trojans da kansu ba, kuma ya yi la'akari da cewa Lycians ba su da dalilin yaƙi da Helenawa, ko kuma babu ainihin dalilin ƙin su, amma saboda shi amintaccen abokin Troy zai yi haka kuma yaƙi mafi kyawunsa. Lokacin da Trojans suka kai hari kan sabon bango da Helenawa suka gina, Sarpedon ya jagoranci mutanensa wanda ya hada da Glaucus da Asteropaios zuwa gaba na yakin kuma ya sa Ajax da Teucer su canza hankalinsu daga harin Hector zuwa na sojojin Sarpedon. Shi da kansa ya ɗaga ginshiƙai kuma shi ne na farko da ya shiga sansanin Girka. Wannan hari ya ba Hector damar karya ta bangon Girka. A lokacin wannan aikin ne Sarpedon ya gabatar da jawabi game da manyan mutane ga Glaucus, yana mai cewa sun kasance sarakuna masu daraja, saboda haka yanzu dole ne su yi yaƙi da yawa don biyan wannan girmamawa kuma su tabbatar da kansu da biyan talakawan su masu aminci. Yayinda yake shirin shiga yaƙi, ya gaya wa Glaucus cewa tare za su ci gaba da ɗaukaka: idan sun yi nasara, ɗaukaka za ta kasance nasu; idan ba haka ba, ɗaukakar duk wanda ya dakatar da su zai zama mafi girma.
Mutuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Lokacin da Patroclus ya shiga yaƙi a cikin makamai na Achilles, Sarpedon ya sadu da shi a yaƙi. Zeus ya yi muhawara da kansa ko ya ceci rayuwar ɗansa duk da cewa an ƙaddara shi ya mutu da hannun Patroclus. Da ya yi haka idan Hera ba ta tunatar da shi cewa 'ya'yan alloli suna fada da mutuwa kuma an ƙaddara' yan alloli su mutu. Idan Zeus ya ceci ɗansa daga makomarsa, wani allah zai iya yin haka; saboda haka Zeus ya bar Sarpedon ya mutu yayin da yake yaƙi da Patroclus, amma ba kafin Sarpedon a kashe doki mai mutuwa na Achilles ba. A lokacin da suke yaƙi, Zeus ya aika da ruwan sama mai zubar da jini a kan kawunan Trojans yana nuna baƙin ciki game da mutuwar ɗansa da ke gabatowa.
Lokacin da Sarpedon ya fadi, ya ji rauni sosai, sai ya kira Glaucus ya ceci jikinsa da hannayensa. Patroclus ya janye mashigar da ya saka a Sarpedon, kuma yayin da ya bar jikin Sarpedon ruhunsa ya tafi tare da shi. Wani gwagwarmaya mai tsanani ya biyo baya a kan jikin sarki da ya fadi. Helenawa sun yi nasarar samun makamansa wanda daga baya aka ba shi kyauta a wasannin jana'izar Patroclus, amma Zeus ya sa Phoebus Apollo ya ceci gawar. Apollo ya ɗauki gawar ya tsabtace shi, sannan ya ba da shi ga Barci Hypnos da Mutuwa Thanatos, waɗanda suka dawo da shi zuwa Lycia don girmamawa. Dubi: Littattafan Iliad
Sunan da aka yi
[gyara sashe | gyara masomin]Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Durnford, S.P.B (2008). "Is Sarpedon a Bronze Age Anatolian Personal Name or a Job Description?". Anatolian Studies. 58: 103–113. doi:10.1017/S0066154600008681. JSTOR 20455414.
- ↑ Hard 2004.
Bayanan littattafai
[gyara sashe | gyara masomin]
Ƙarin karantawa
[gyara sashe | gyara masomin]- Delcourt, Marie (1962). "The Legend of Sarpedon and the Saga of the Archer". History of Religions. 2 (1): 33–51. doi:10.1086/462455. ISSN 0018-2710. JSTOR 1062036. S2CID 162247439.
|hdl-access=requires|hdl=(help)