Jump to content

Sefu bin Hamid

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Sefu bin Hamid
Rayuwa
Haihuwa 1860
Mutuwa Congo Free State, 20 Oktoba 1893
Ƴan uwa
Mahaifi Tippu Tip
Sana'a
Sana'a slave trader (en) Fassara
Sefu bin Hamid (tsakiyar) tare da jami'an ' yantar da 'yancin Kongo guda biyu na Force Publique, Laftanar Joseph Lippens da Sajan Henri De Bruyne, a Stanley Falls, c.1891

Sefu bin Hamid ko Sayf bin Hamed (1850 - 20 Oktoba 1893) Balarabe ne mai cinikin bayi kuma jami'in gudanarwa. Ɗan Tippu Tip, an kashe shi ne a lokacin da yake yaki a yakin Kongo da Larabawa.

Gwamnan gundumar Stanley Falls

[gyara sashe | gyara masomin]

A farkon shekara ta 1887, Henry Morton Stanley ya isa Zanzibar kuma ya ba da shawarar cewa Tippu Tip ya zama gwamna na gundumar Stanley Falls a cikin Jamhuriyar Kwango Free. Dukansu Leopold II da Barghash bin Said sun yarda kuma a ranar 24 ga watan Fabrairu 1887, Tippu Tip ya karɓi.[1] Kusan shekarun 1890/1891, Tippu Tip ya koma Zanzibar inda ya yi ritaya. Sefu bin Hamid ya wakilci mahaifinsa a yankin Kasongo da ke gabashin Kongo inda ya ci gaba da yakin a madadinsa.

Shiga cikin yakin Kongo-Arab

[gyara sashe | gyara masomin]

A cikin watan Maris da Afrilu 1892, Sefu ya sha kai hari kan ma'aikatan 'Yancin Kwango a gabashin Kongo, ciki har da masu cinikin hauren giwa wanda ya kawo karshen yakin Kongo da Larabawa.[2][3]

A ranar 19 ga watan Satumba 1892, bayan shan kashi da wuri, Ngongo Lutete ya ci amanar Sefu bin Hamid kuma ya sauya sheka zuwa Force Publique.[3] Dangane da wannan, Sefu ya sanya mazaunin Kasongo, Laftanar Joseph Lippens, da mai taimaka masa, Sajan Henri De Bruyne, a ƙarƙashin gidan kurkuku. Sefu ya buƙaci a sake yin shawarwari kan iyakokin yankunansa kuma ya buƙaci Francis Dhanis ya kai shi Ngongo Lutete ta hanyar musayar fursunoni. An raka De Bruyne zuwa Francis Dhanis a ranar 15 ga watan Nuwamba don sanar da shi buƙatun Sefu. Dhanis ya ki yarda da waɗannan sharuɗɗan kuma De Bruyne ya koma Kasongo. Sefu bin Hamid ya ɗauki wannan a matsayin aikin yaki.

Sefu ya ratsa kogin Lomami da mutane 10,000—wasu jami’an Zanzibari 500 da sauran ‘yan Kwango—ya kafa sansani guda biyu a kan kogin Lomami, inda aka kai masa hari daga Publique na Force, kuma daga karshe aka tilasta masa ja da baya.[4] A cikin ramuwar gayya, an kashe Lippens da De Bruyne a Kasongo, a ranar 1 ga watan Disamba 1892. Bayan kama Kasongo a ranar 22 ga watan Afrilu 1893, Jaridar Force Publique sun gano kaburburan Lippens da De Bruyne, sun kuma gano littattafan Emin Pasha, wanda ya nuna cewa an kashe shi a ranar 23 ga watan Oktoba 1892.

Babban yaƙin ƙarshe na yakin ya faru ne a ranar 20 ga watan Oktoba 1893, a kan kogin Luama, yammacin tafkin Tanganyika. Dabara ce, amma daga ƙarshe an ci Sefu aka kashe shi a aikace. [5]

  1. Bennett and Brode
  2. Parsons, Robert (2020-11-10). REVOLUTION: Amor Vincit Omnia (in Turanci). Page Publishing Inc. ISBN 978-1-68456-811-6.
  3. 1 2 Edgerton, p. 99
  4. Cyclopedia, p. 190
  5. Hinde 1897.