Jump to content

Shirin Harsunan da ke cikin Hadari

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Shirin Harsunan da ke cikin Hadari
Bayanai
Suna a hukumance
Endangered Languages Project
Gajeren sunaELP
Irima'aikata
MamallakiKe Kulanui o Hawaiʻi ma Mānoa (mul) Fassara
Tarihi
Ƙirƙira20 ga Yuni, 2012
endangeredlanguages.com…

Shirin Harsunan da ke cikin haɗari (ELP) hadin gwiwa ne na duniya tsakanin kungiyoyin harsuna na asali, masana harsuna, cibiyoyin ilimi mafi girma, da manyan abokan hulɗa na masana'antu don ƙarfafa harsunan da ke fuskantar hadari. Tushen aikin shafin yanar gizo ne, wanda aka ƙaddamar a watan Yunin 2012.

An ƙaddamar da ELP a watan Yunin 2012 tare da niyyar zama "cikakken, tushen bayanai na zamani game da harsunan da ke cikin haɗari na duniya" a cewar darektan Catalogue of Endangered Languages (ELCat), Lyle Campbell, farfesa na ilimin harshe a Kwalejin Harsuna, Harsuna da Littattafai ta Mānoa. Ya bayyana cewa "... Ana buƙatar kundin don tallafawa takardu da sake farfado da harsunan da ke cikin haɗari, don sanar da jama'a da malamai, don taimakawa membobin kungiyoyin da harsuna ke cikin haɗarin, da kuma jawo hankali ga harsunan mafi mahimmanci da ke buƙatar kiyayewa. " Alal misali, kungiyar ta rarraba harshen Métis na Kanada Michif a matsayin mai haɗari saboda raguwar yawan masu magana da shi. [1]

Misali na Michif a kan wani zane a Batoche, SaskatchewanBatush, Saskatchewan

Akwai abokan haɗin gwiwa guda huɗu waɗanda suka kula da ci gaban gidan yanar gizon da ƙaddamarwa, gami da Majalisar Al'adu ta Jama'a ta Farko, Jami'ar Michigan ta Gabas, Jami'in Hawai'i a Ma'a Sashen Harshe da Google.org. A yau, ana jagoranta da farko ta biyu daga cikin abokan haɗin gwiwar da suka kafa, Majalisar Al'adu ta Jama'a ta Farko da Jami'ar Hawai'i a Mānoa tare da hadin gwiwar Majalisar Gudanarwa.[2]

Manufar aikin

[gyara sashe | gyara masomin]

Manufofin ELP shine inganta musayar bayanai da suka shafi harsuna masu haɗari da hanzarta bincike da takardun harsuna da ke cikin haɗari, don tallafawa al'ummomin da ke cikin karewa ko sake farfado da yarensu. Masu amfani da gidan yanar gizon suna taka muhimmiyar rawa wajen sanya yarensu a kan layi ta hanyar gabatar da bayanai ko samfurori a cikin nau'in rubutu, sauti, hanyoyin haɗi ko fayilolin bidiyo.[3] Da zarar an ɗora su zuwa shafin yanar gizon, masu amfani za su iya sanya alamun abubuwan da suka gabatar ta hanyar nau'ikan albarkatu don tabbatar da cewa suna da sauƙin bincikawa. Kayan aiki na yanzu sun hada da:

  1. Binciken Harshe da Harshe
  2. Sabunta Harshe
  3. Kayan Harshe
  4. Ilimin Harshe
  5. Gudanar da Harshe da Sanarwa
  6. Harshe, Al'adu da Fasaha
  7. Harshe da Fasaha
  8. Kafofin watsa labarai

Harsunan da aka haɗa a shafin yanar gizon da bayanin da aka nuna game da su an bayar da su ne ta hanyar Catalogue of Endangered Languages (ELCat), wanda sassan ilimin harshe a Jami'ar Hawai'i a Mānoa da Jami'ar Michigan ta Gabas suka haɓaka. Manufar kundin ita ce ci gaba da ingantawa. Duk da yake kundin ya fara ne da wallafe-wallafen da ke akwai, ELP ta nemi masana don cika abubuwan da ba su cika ba kuma gyara duk wani kuskure. Masu amfani da ke da masaniya game da takamaiman harshe wanda ya dace da ELCat ana ƙarfafa su gabatar da bayanai game da ingantawa ko gabatar da takamaicin shigarwar harshe.[4] Gidan yanar gizon kungiyar kuma yana ba da taswirar mu'amala don gabatar da asalin waɗannan harsuna a duniya.

Nasarar aikin da binciken

[gyara sashe | gyara masomin]

Ya zuwa 2020, ELP ta tsara harsuna sama da 3000 da ke cikin haɗari a cikin ELCat wanda ke rufe ƙasashe / yankuna 180 a duk duniya. Wasu daga cikin wadannan harsuna sun hada da Nubi, Irish, Orok, Welsh, Swedish Sign Language, da Boruca. Akwai harsuna 360 da ke cikin haɗari da aka tsara a Ostiraliya, shi kaɗai.[5] ELP ta bayyana cewa "fiye da kashi 40 cikin 100 na kusan harsuna 7,000 a duk duniya suna cikin haɗarin zama marasa amfani".[2]

  1. Wenz, John (September 1, 2020). "The Fragile State of "Contact Languages"". www.bbc.com. Retrieved October 3, 2020.
  2. 1 2 "Endangered Languages Project". Endangered Languages Project. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content.
  3. Kazi Stastna (2012-06-26). "New Google site aims to save endangered languages". CBC News.
  4. "About the Catalogue of Endangered Languages". University of Hawaiʻi at Mānoa. Retrieved 10 October 2020.
  5. "Languages". Endangered Languages Project. Archived from the original on 2014-04-13. Retrieved 9 October 2020.