Siarhei Besarab
Siarhei Besarab masanin kimiyyar Belarus ne, [1] [2] mai fafutukar farar hula, [3] kuma mai sadarwa na kimiyya [4] wanda aka sani da gudummawar da ya bayar wajen fadada kimiyya a fannonin Rediyo, tsaron nukiliya, da Kare muhalli.[lower-alpha 1] A matsayin daya daga cikin 'yan muryoyin da ke jawo hankalin jama'a ga cin zarafin siyasa a cikin masana kimiyya da ilimi na Belarus, Besarab ya fuskanci korar kwararru da haramta daga cibiyoyin jama'a bayan zanga-zangar Belarus ta 2020 saboda matsayinsa na siyasa.[5] Ya ci gaba da bayar da shawararsa ta hanyar aikin jarida na kimiyya na jama'a, yana nazarin tsarin tsaro na Astravets Nuclear Power Plant da kuma magance tura Makaman nukiliya na Rasha a Belarus. Ayyukansa sun haifar da tsanantawa ta siyasa daga hukumomin Belarus, tare da tuhume-tuhume daga KGB na Belarus da suka tilasta masa ya gudu zuwa Tarayyar Turai a watan Yunin 2023, inda ya ci gaba da aiki a cikin ayyukansa na kimiyya da na jama'a.
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Siarhei Besarab a shekara ta 1984 a garin Novogrudok a Yankin Grodno na yammacin Belarus . Ya kammala karatu tare da girmamawa daga Makarantar Sakandare No. 3 a Novogrudok, inda ya lashe kyaututtuka da yawa a wasannin Olympics na yanki da na kasa a lokacin da yake makaranta. Yayinda yake makaranta, an zaɓi Besarab don girmamawa ta musamman: ya sa rigar ilimi ta Barys Kit, sanannen masanin kimiyyar roket na Belarus-Amurka. Kit ya ba da rigarsa ga gidan kayan gargajiya na yankin don karfafa wa ɗalibai rai. Wannan al'adar ta gane manyan dalibai don nasarorin da suka samu kuma ta haɗa su da gadon kimiyya na Kit.[6]
Besarab ya sami digiri na farko na Kimiyya daga Ma'aikatar Chemistry da Fasahar Magunguna, Faculty of Chemistry, Jami'ar Jihar Belarus, inda ya gudanar da bincike kan radiation-induced free radicals a karkashin kulawar Farfesa Oleg Shadyro, babban kwararre a cikin nazarin tasirin radiation.
Ya sami digiri na biyu a fannin ilmin sunadarai a Jami'ar Kwalejin Kimiyya ta Kasa ta Belarus (NASB). Alexander Tretyak, sanannen kwararre na Belarus a cikin ilmin sunadarai na gilashi da kayan gilashi masu aiki ne ke kula da bincikensa.[7] Bayan karatunsa na biyu, Besarab ya kammala digirinsa na PhD a kimiyyar farfajiyar karkashin jagorancin masanin kimiyya Vladimir Komarov a Cibiyar Janar da Inorganic Chemistry a NASB . [3] Komarov an san shi a matsayin babban masanin kimiyyar Belarus kuma wanda ya kafa makarantar kimiyya ta adsorption ta kasa.[8]
A lokacin makarantar sakandare da jami'a, Besarab ya ci gaba da sha'awar meteoritics da farautar meteorite. Ya yi aiki a matsayin masanin ilimin sunadarai a cikin ƙungiyar da ke da hannu a cikin binciken binciken meteorite na kasuwanci, inda yake da alhakin gano kayan da aka dawo da su. [9] [10] Wannan kwarewar sana'a ta farko ta ba da gudummawa ga horar da kimiyya da ƙwarewar aiki.
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Binciken kimiyya
[gyara sashe | gyara masomin]Tun daga shekara ta 2010, Besarab ya yi aiki a matsayin masanin kimiyya mai bincike a Laboratory of adsorbents and Adsorption Processes a Cibiyar Janar da Inorganic Chemistry a NASB, kuma yana mai da hankali kan kayan inorganic, masu tasiri, da sabbin abubuwan haɓaka.[11] Mai riƙe da takardun shaida 12, [12] bincikensa ya kasance cikin manyan 100 a cikin kimiyyar Belarus daga 2011 zuwa 2015 kuma ya sami lambar yabo biyu a Gasar Binciken Kimiyya ta Jamhuriyar Republican (2009, 2011).[2] A shekara ta 2016, ya lashe sashin Belarus na Skolkovo Startup Tour don na'urar tsarkake hayaki na mercury kuma ya ba da gudummawa ga haɓaka polymer hydrogels da fasahar ƙari a cikin aikin tiyata ta zuciya a matsayin mai ba da shawara na kimiyya a Cibiyar Kimiyya da Ayyuka ta Jamhuriyar Jamhuriya.[13][14] Bugu da ƙari, ya shirya hackathon na kimiyya na farko na Belarus, SciHackathon, a cikin 2017. [15][16]
Sadarwar kimiyya
[gyara sashe | gyara masomin]
Siarhei Besarab ya ba da gudummawa sosai ga sadarwa ta kimiyya a matsayin ɗan jarida da malami.[17] Tun daga shekara ta 2019, ya gudanar da LAB-66, babbar tashar yaduwar kimiyya ta Belarus a kan Telegram, tare da masu karatu sama da 19,000, suna mai da hankali kan ilmin sunadarai, tsaron farar hula, da kariya ta radiological.[18][19] An sake buga labaran nazarin shafin yanar gizon a ko'ina a cikin kafofin watsa labarai na Belarus da Ukraine, kuma abubuwan da ke ciki sun goyi bayan aikin jarida na bincike, kamar na aikin OSINT Belarusian Hajun.
Besarab kuma tana aiki a matsayin mai sadarwa na kimiyyar yanayi, a kai a kai tana buga labaran nazari game da tasirin Canjin yanayi a Belarus da Gabashin Turai.[19] An san shi da wayar da kan jama'a game da haɗarin da ke da alaƙa da yanayi, rashin lafiyar ababen more rayuwa, da dabarun daidaitawa a yankin.[20] A cikin 2025, ya sami lambar yabo ta Green Award don samar da wasu daga cikin mafi kyawun abubuwan muhalli a cikin ƙasar, gami da bincikensa game da yanayin yanayi a Belarus da kuma labaran da ke mai da hankali kan dabarun daidaitawa na gida. [21][22]
Besarab kuma tana goyon bayan madadin abinci, kamar furotin kwari, ci gaba da inganta ilimin kimiyya.[23]
Ayyukan jama'a da fafutukar farar hula
[gyara sashe | gyara masomin]Siarhei Besarab ya taka muhimmiyar rawa wajen ba da shawara game da haƙƙin jama'a da 'yancin ilimi a Belarus. A cikin 2020, ya ba da ƙaryatawar kimiyya ga zarge-zargen da aka yi wa mai fafutukar farar hula Stsiapan Latypau, yana karyata da'awar wani makirci na tilasta bin doka da guba tare da sunadarai na gona.[24] Ya kuma ba da gudummawa ga roko da masana kimiyya na Belarus suka yi wanda ya yi Allah wadai da tashin hankali na jihar bayan zaben shugaban kasa, ayyukan da suka haifar da korarsa daga Cibiyar Janar da Inorganic Chemistry da kuma haramtacciyar kwararru.[25] Shigar da shi a cikin jerin sunayen masana kimiyya na Belarus da aka danne ya sa masana kimiyya su buga The Scientists "Open Letter Against Repressions, wanda sama da masana 800 suka sanya hannu.[26]
A mayar da martani ga ci gaba da cin zarafin, Besarab ya kafa Asusun Haɗin Kai na Kimiyya na Belarus [27] don tallafawa malaman da aka tsananta. Ya ci gaba da adawa da mamayar Rasha a Ukraine ta hanyar buga wasika a madadin masana kimiyya na Belarus, duk da rashin amincewa daga NASB.[28][29][30] A matsayin wani ɓangare na yakin neman zabe na Until All Are Free, ya zama mai ba da shawara ga fursunonin siyasa Artsiom Bayarski, ɗalibin ilmin sunadarai da aka yi niyya saboda sa hannu a cikin zanga-zangar bayan zabe.[31][32]
Besarab ya ci gaba da nuna batutuwan da suka shafi kimiyyar Belarus, kamar tantancewa, rashin 'yancin ilimi, [33] da kuma ayyukan tallafin kuɗi. Shirye-shiryen da ya yi na bayanai sun haɗa da taswirar zalunci na 'yan ƙasar Belarus [33] da masana kimiyya, suna samar da bincike kamar "map of Belarusian extremistism " [34] da kuma bayanan martaba na malaman da aka danne.[35] Ta hanyar gwagwarmayarsa, Besarab ya kasance mai ba da shawara game da nuna gaskiya da sake fasalin manufofin kimiyya da ilimi.[36][37][38]
Tsanantawa ta siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]Besarab, wanda aka fi sani da shi a matsayin ɗan jarida na kimiyya wanda ya ƙware a cikin Rediyo, Dosimetry, tsaron tashar nukiliya, da tasirin muhalli na sharar nukiliya,[1] ya sami shahara tsakanin masu karatu masu magana da Rasha don nazarin sa na tsaron radiation. Sunansa a matsayin gwani na fasaha ya zama sananne musamman bayan ƙaddamar da Astravets Nuclear Power Plant, inda ya fito a matsayin daya daga cikin manyan masu sukar jama'a game da tsarin Tsaro na radiation na tashar..[39][40][41][42][43]
A cikin bazara na 2023, a cikin rikice-rikicen siyasa, Shugaban Belarus Alexander Lukashenko ya ba da sanarwar shirye-shiryen kawo Makaman nukiliya na Rasha zuwa Belarus. Besarab ya amsa ta hanyar buga cikakkun bayanai [44] na wuraren ajiya masu yuwuwa don waɗannan makamai a shafin yanar gizonsa da kuma shiga tare da kafofin watsa labarai masu zaman kansu na Belarus don tattauna haɗarin da ke tattare da su. Wannan aikin ya sanya shi cikin rikici kai tsaye tare da hukumomin Belarus, waɗanda daga baya suka lakafta duk abubuwan da ke cikin shafin yanar gizon kimiyya a matsayin kayan tsattsauran ra'ayi.[45][46]
Da yake fuskantar matsin lamba, Besarab ya zama abin da ake tuhuma da shi saboda zargin ya haifar da lahani ga jihar.[47][48] KGB na Belarus ya yi masa barazanar ɗaurin kurkuku, wanda ya sa ya yanke shawarar tserewa daga kasar kuma ya nemi mafaka ta siyasa a cikin Tarayyar Turai don tabbatar da amincinsa.[49] Baya ga tsanantawa ta shari'a, Besarab ta fuskanci kamfen ɗin lalata a cikin kafofin watsa labarai na gwamnati, gami da hare-haren masu yada labarai daga fitattun kafofin kamar Belarus A yau.[50]
- ↑ Script error: The function "langx" does not exist.;Script error: The function "langx" does not exist.; Łacinka: Siarhiej Vasilievič Biesarab; Belarusian Arabic alphabet: "ثَرْهَيْ وَثِلَوِچْ بَصَرَبْ'"
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ MotolkoHelp. "Opinion. Siarhei Besarab, a research chemist, on the impact of reagents on bridge design". MotolkoHelp (in Turanci). Retrieved 2024-04-23.
- ↑ 2.0 2.1 "К Дню изобретателя и рационализатора" [By the Day of Inventors and Innovators]. Изобретатель (in Rashanci). 198 (6). 2016.
- ↑ 3.0 3.1 "«Каб я ведаў, што гэта дзяржтаямніца, то можа і не пісаў бы так хвацка». Хімік Сяргей Бесараб расказаў, як сумяшчае навуку і грамадзянскую пазіцыю" [Chemist Siarhei Besarab told how he combines science and civic activism]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2024-02-23. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Бесараб: «Беларускім прадпрыемствам грошы вельмі патрэбныя, і ў цяперашніх варунках для іх «вайна — маці родная»" [Besarab: Belarusian enterprises need moneys very much, and in the current situation for them 'war is a mother-in-law']. gazetaby.com (in Belarusanci). Archived from the original on 2024-05-28. Retrieved 2024-05-28.
Журналіст абмеркаваў з навукоўцам і самым вядомым беларускім навукова-тэхнічным блогерам Сяргеем Бесарабам перспектывы і сутнасць беларуска-расійскага супрацоўніцтва ў авіябудаўніцтве
[The journalist discussed outlook for the future of Belarusian-Russian cooperation in aviation with Siarhei Besarab, a scientist and the most well-known Belarusian science and technology blogger] - ↑ Honest People (2025-03-20). "Сергей Бесараб: «Беларуской науке нужна свобода»" ['Without Freedom, There Is No Science': Belarusian Chemist Speaks Out]. honestby.substack.com. Retrieved 2025-05-15.
- ↑ "114 гадоў з дня нараджэння Барыса Кіта" [Celebrating 114 Years Since the Birth of Barys Kit, Belarusian-American Rocket Pioneer]. Рацыя (in Belarusanci). 2024-04-06. Archived from the original on 2024-04-06. Retrieved 2025-07-07.
Сяргей Бесараб – адзін з тых вучняў Наваградка, якому за поспехі ў вучобе пашчасціла ганарова насіць мантыю Барыса Кіта, якую вучоны ў свой час перадаў на вечнае захаванне ў Наваградскі гісторыка-краязнаўчы музей.
[Siarhei Besarab was one of the few high school students in Novogrudok who received a special honor for academic excellence: he was chosen to wear the academic gown of Barys Kit, a renowned Belarusian-American rocket scientist. Kit donated his gown to the local history museum so that it could be awarded to outstanding students as a way to inspire them and connect them to his scientific legacy.] - ↑ "В Канаде рассказали о прорывной разработке, которую в Беларуси зарубили много лет назад. Как такое происходит, объяснил автор проекта" [Canada Unveils Breakthrough Innovation Rejected Years Ago in Belarus — Project's Creator Explains Why It Happens]. Зеркало (in Rashanci). 2024-02-28. Archived from the original on 2024-02-28. Retrieved 2025-06-30.
Руководитель моей магистерской программы - это Александр Николаевич Третьяк. Уникальный, если не единственный в Беларуси специалист по химии стекла и хрусталя, который долгое время пытался привлечь внимание к необходимости разработки в Беларуси собственных функциональных стекол
[My master's program was led by Alexander Nikolaevich Tretyak — a unique, and perhaps the only, expert in glass and crystal chemistry in Belarus. For years, he worked to draw attention to the urgent need for developing Belarus’s own functional glass materials.] - ↑ "Разведчык з Кнігі вялікіх хімікаў" [A Pioneer from the Book of Great Chemists]. «Настаўніцкая газета» (in Rashanci). 2016-03-03. Archived from the original on 2021-06-20. Retrieved 2025-06-30.
- ↑ "Месяц таму ў Мінскай вобласці ўпаў метэарыт. Сяргей Бесараб падазрае, што яго могуць вывезці ў Расію" [A Meteorite Fell in Belarus: Scientist Siarhei Besarab Warns It May Be Taken to Russia]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2025-01-29. Archived from the original on 2025-01-29. Retrieved 2025-07-07.
- ↑ "«Царапают „здесь был Вася" на стене Лувра». Химик Сергей Бесараб — о том, как жодинский метеорит показал состояние беларусской науки" [‘Like Scratching ‘I Was Here’ on the Louvre’: Chemist Siarhei Besarab on What the Zhodzina Meteorite Reveals About Belarusian Science]. Зеркало (in Rashanci). 2025-02-01. Archived from the original on 2025-02-01. Retrieved 2025-07-07.
- ↑ "List of publications. Siarhei Besarab". scholar.google.com. Retrieved 2024-04-24.
- ↑ "Национальный центр интеллектуальной собственности. База данных" [National Center of Intellectual Property Database]. www.ncip.by. Archived from the original on 2024-08-26. Retrieved 2025-07-15.
- ↑ "Сколково продвигает идеи молодых" [Skolkovo promotes the ideas of the young scientists]. Навука (in Rashanci). 2587 (16): 2. 2016.
- ↑ "Наука в ударе" [Science is on fire]. www.sb.by (in Rashanci). СБ-Беларусь. 2016-09-21. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Научный хакатон в Минске: домашний наркотест, синтез генов и алгоритм для перебора картофеля" [Science hackathon in Minsk: home drug test, gene synthesis and algorithm for potato screening]. dev.by (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Амерыканскія навукоўцы прыдумалі, як візуальна сачыць за людзьмі па WiFi замест камер. Аказваецца, беларусы прэзентавалі падобны метад 6 год таму" [American scientists have figured out how to visually follow people via WiFi instead of cameras. It turns out that Belarusians presented a similar method 6 years ago]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-02-20. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ Кот, Юлія (2024). "Бесараб: «Беларускім прадпрыемствам грошы вельмі патрэбныя, і ў цяперашніх варунках для іх «вайна — маці родная»" [Belarusian Firms Rely on War Profits to Survive, Expert Says]. gazetaby.com (in Belarusanci). Салідарнасць (газета). Archived from the original on 2025-07-02.
Мы абмеркавалі з навукоўцам і самым вядомым беларускім навукова-тэхнічным блогерам Сяргеем Бесарабам перспектывы і сутнасць беларуска-расійскага супрацоўніцтва ў авіябудаўніцтве
[We spoke with Siarhei Besarab, a leading Belarusian science and technology blogger and researcher, about the prospects and realities of Belarus-Russia cooperation in the aviation industry.] - ↑ "Telegram-канал "Научно-Технический·LAB-66·Лабораторный журнал беларуского химика" — @lab66 — TGStat" [Statistics for Telegram-channel "Scientific and Tech - LAB-66 - Laboratory Journal of Belarusian Chemist]. TGStat.com (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23.
- ↑ 19.0 19.1 TV, Belsat. "Навуковец Сяргей Бесараб: тарнада ў Беларусі будуць усё часцейшымі, і з гэтым трэба навучыцца жыць" [Belarus faces more tornadoes: scientist Siarhei Besarab on why extreme weather is the new normal]. belsat.eu (in Belarusanci). Archived from the original on 2025-07-14. Retrieved 2025-07-14.
Задалі гэтыя пытанні навукоўцу, эксперту па грамадзянскай бяспецы і кліматычнай адаптацыі Сяргею Бесарабу, заснавальніку буйнейшага беларускага канала папулярызацыі навукі LAB-66.
[These questions were addressed to Siarhei Besarab, a scientist, expert in civil safety and climate adaptation, and founder of LAB-66, the largest Belarusian science popularization channel.] - ↑ "С чем связаны природные аномалии, которые одна за другой обрушиваются на Беларусь? Ученый объяснил и рассказал, чего ждать дальше" [What’s Behind the Recent Wave of Natural Disasters in Belarus? Expert Insights and Future Outlook]. Зеркало (in Rashanci). 2024-07-20. Archived from the original on 2024-07-19. Retrieved 2025-07-11.
- ↑ "Зялёная прэмія для беларускіх медыйшчыкаў | greenbelarus.info" [Belarus Green Award: Recognizing Excellence in Environmental Reporting and Eco-Friendly Media]. Зелёный портал (in Rashanci). Archived from the original on 2025-06-21. Retrieved 2025-07-11.
- ↑ ""Зялёная сетка" вызначыла лепшы кантэнт пра экалогію Беларусі" [Green Network Identifies the Best Environmental Content About Belarus: Celebrating Journalists and Bloggers Raising Awareness on Climate and Ecology]. Зелёный портал (in Rashanci). Archived from the original on 2025-06-29. Retrieved 2025-07-11.
- ↑ "Ці каштавалі мяса саранчы? А яно ўжо прадаецца ў Польшчы. Знайшлі беларуса — фаната такой ежы" [Have you tasted locust meat? It's already on sale in Poland. We found a Belarusian who's a fan of this food.]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-08-27. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ Штейн, Евгения (2020-09-21). "Удобрение, «Белизна» и средство от кротов. Ученый-химик раскритиковал историю об «отравителе» с «площади Перемен»" [A chemical scientist criticized the story about the "poisoner" from Square of Changes]. Onlíner (in Rashanci). Archived from the original on 2022-05-17. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Как Лукашенко репрессировал беларусских ученых, выступивших за новые выборы" [How Lukashenko repressed Belarusian scientists who spoke in favor of new elections]. Наш дом (in Rashanci). 2021-07-28. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Открытое письмо учёных против репрессий" [The Scientists’ Open Letter Against Repressions]. stoprepression.github.io (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Появился фонд солидарности для учёных, которые потеряли работу" [A solidarity fund for scientists who have lost their jobs has emerged]. dev.by (in Rashanci). Retrieved 2024-04-27.
- ↑ "Национальная академия наук Беларуси в LinkedIn: Обращение белорусской научной общественности" [National Academy of Sciences of Belarus on LinkedIn: Appeal of the Belarusian Scientific Community]. ru.linkedin.com (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Белорусские ученые требуют немедленной остановки всех военных действий РФ, направленных против Украины" [Belarusian Scientists Call for an Immediate End to All Russian Military Actions Against Ukraine]. charter97.org (in Rashanci). Archived from the original on 2025-06-25. Retrieved 2025-06-25.
- ↑ "НАН опровергла фейк относительно позиции белорусских ученых" [NAS refuted a fake about the position of Belarusian scientists]. Белорусское телеграфное агентство. 2022-06-10. Archived from the original on 2022-06-10. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Siarhei Besarab: "It is necessary to convey to the world community those terrible crimes"". Фонд "СТРАНА ДЛЯ ЖИЗНИ" (in Turanci). Archived from the original on 7 April 2024. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Опекуны политзаключенных. Сергей Бесараб" [Guardians of Belarusian political prisoners. Siarhei Besarab]. dissidentby.com (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23.
- ↑ 33.0 33.1 "Вядомы хімік склаў партрэт рэпрэсаванага навукоўца. Некаторыя высновы нечаканыя" [A well-known chemist has compiled a portrait of a repressed scientist. Some of the conclusions are unexpected]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-05-05. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "36-летний минчанин Александр. Белорусский ученый составил портрет среднестатистического «экстремиста» — вот он какой" [A Belarusian scientist has compiled a portrait of an average "extremist" - here he is]. Зеркало (in Rashanci). 2022-11-18. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Where do most "extremists" live in Belarus?" [Where are the most "extremists" in Belarus?]. Новы Час (in Belarusanci). 2022-11-15. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "«Мае знаёмыя робяць у Акадэміі разлікі для расійскіх ракет». Што адбываецца з беларускай навукай" [What happens to Belarusian science during the war in Ukraine]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-10-01. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Навуковец патлумачыў феномен рэжыму і ацаніў страты беларускай навукі за час кіравання Лукашэнкі" [The scientist explained the phenomenon of the regime and estimated the losses of Belarusian science during Lukashenko's rule]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-04-17. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "В Канаде рассказали о прорывной разработке, которую в Беларуси зарубили много лет назад. Как такое происходит, объяснил автор проекта" [Canada told about a breakthrough development, which was killed in Belarus many years ago. The author of the project explained how this happens]. Зеркало (in Rashanci). 2024-02-28. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Сергей Бесараб. Тематические статьи: Радиация" [Siarhei Besarab's Publication List. Topic: Radiation]. steanlab.github.io. Retrieved 2024-04-27.
- ↑ "Хімік Сяргей Бесараб патлумачыў, што не так з БелАЭС і якая перадавая тэхналогія выкарыстоўваецца Украінай у вайне" [Chemist Siarhei Besarab explained what's wrong with Astravets Nuclear Power Plant]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-09-16. Retrieved 2024-04-29.
- ↑ "Сяргей Бесараб: БелАЭС – гэта кабальная сувязь Беларусі з Расеяй на 50 год наперад - Беларускае Радыё Рацыя" [The Astravets Nuclear Power Plant is like a tight-knit tie between Belarus and Russia for the next 50 years]. 2023-04-19. Archived from the original on 2023-04-19. Retrieved 2024-04-29.
- ↑ "«Это худшая зависимость!» Беларусь подсела на российскую урановую иглу" ['This is the worst dependency!' Belarus is hooked on the Russian uranium needle]. belsat.eu (in Rashanci). Retrieved 2024-04-29.
- ↑ "Будучыня БелАЭС: выкарыстанне для патрэб Расеі і запужванне для астатняга свету? - БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ" [Is the future of the Astravets Nuclear Power Plant all about serving Russia's needs and scaring the rest of the world?]. 2023-05-22. Archived from the original on 2023-05-22. Retrieved 2024-04-29.
- ↑ "Дзе размесцяць расійскую ядзерную зброю, выбух якой можа знішчыць цэлы горад?" [Where will they stash the Russian nukes in Belarus that could wipe out a whole city?]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-05-26. Retrieved 2024-04-29.
- ↑ "День "экстремистских" формирований и материалов: хроника преследования 17 мая" [Day of "extremist" formations and materials: chronicling political persecution on May 17]. spring96.org (in Rashanci). 2023-05-17. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ Constanta, Human (2023-07-18). "Обзор борьбы с «экстремизмом» в Беларуси за апрель-июнь 2023" [Overview of Combating "Extremism" in Belarus (April–June 2023)]. Human Constanta (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23. [In his papers, chemist Siarhei Besarab mostly steered clear of politics, but he did discuss the Astravets Nuclear Power Plant and spoke to independent media, which got him in trouble.]
- ↑ "Набыў у Менску радыяактыўныя пацеркі. Хімік расказвае, як засцерагчыся ад выпраменьвання дома" [A chemist explains how to keep yourself safe from radiation at home]. Зелёный портал (in Rashanci). Retrieved 2024-04-30. [Siarhei Besarab, a radiation chemist, scientific blogger, and former Academy of Sciences employee, now lives in the European Union. He's facing charges from Lukashenko's authorities that could lead to 25 years in prison]
- ↑ ""Калі б за справу ўзялася ваенная контрвыведка, мяне б, хутчэй за ўсё, знайшлі. Таму я хутка з'ехаў з Беларусі"" [Siarhei Besarab: if the military counterintelligence had taken up the case, I would have most likely been found out. That's why I left Belarus in a hurry]. Зелёный портал (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23.
- ↑ "Беларускі навуковец, якому давялося ўцячы з Беларусі тайнымі сцежкамі, напісаў «кароткі дапаможнік па экстраннай эвакуацыі»" [A Belarusian scientist who had to flee Belarus by secret paths has written a "brief manual on emergency evacuation"]. Наша Ніва (in Belarusanci). 2023-06-28. Retrieved 2024-04-23.
- ↑ Муковозчик, Андрей (2023-08-28). "Путаные мысли приводят к путаной жизни" [Confused thoughts lead to a confused life]. www.sb.by (in Rashanci). Retrieved 2024-04-23.