Sojojin Libya
| Soja | |
| Bayanai | |
| Bangare na |
Libyan armed forces (en) |
| Farawa | 2016 |
| Ƙasa | Libya |
Tun lokacin da Yaƙin basasar Libya ya ɓarke a shekara ta 2011, sojojin Gaddafi da suka haɗu kafin yaƙin sun rushe. Sojojin Libya kafin yakin (Arabic) ba su wanzu ba.
Sojojin sun rushe a lokacin yakin basasar Libya (2011), kuma bayan Yaƙin basasa na biyu, kungiyoyin da ke dauke da makamai a Libya galibi sun kasu tsakanin Gwamnatin Yarjejeniyar Kasa (GNA) da ke Tripoli wacce ke da tarin 'yan bindiga da Khalifa Haftar's "Libyan National Army" a ciki da kewayen Benghazi. Sojojin da ke da aminci ga GNA suna fada da wasu ƙungiyoyi daban-daban a Libya, gami da Daular Musulunci. Yawancin dakarun da ke karkashin umurnin gwamnatin Tripoli sun kunshi kungiyoyin 'yan bindiga daban-daban, kamar su Tripoli Protection Force, da kuma ƙungiyoyin gida daga birane kamar Misrata da Zintan .
Ƙungiya
[gyara sashe | gyara masomin]Akwai manyan kungiyoyi biyu na yaki a Libya: GNA Libyan army da LNA. Sauran manyan rundunonin soja a Libya sune Sojojin Kasa na Libya (LNA), wanda a cikin 2014 ya samo asali ne daga abin da ake kira LNA a cikin 2011 bayan faduwar Muammar Gaddafi . A cikin shekara ta 2014, LNA ta zo ƙarƙashin ikon Marshal Khalifa Haftar da Majalisar Wakilai, wanda ke cikin gabashin birnin Libya na Tobruk.
A cikin 2017, babu wata runduna ko rundunar sojan sama da ta dace a ƙarƙashin umurnin Majalisar Shugaban kasa, kuma rundunar sojin ruwa ta Libya ce kawai ke aiki a ƙarƙashin ikon GNA. Gwamnatin Tripoli ta yi niyyar haɗa kungiyoyin 'yan bindiga daban-daban a cikin tsarin umarni na yau da kullun, kuma ta kirkiro Jami'an Tsaro na Shugaban kasa. Firayim Minista Sarraj yana da matsayin babban kwamandan sojoji. Ma'aikatar Tsaro ta GNA ce ke jagorantar Sojojin Libya, wanda da farko Colonel Al-Mahdi Al-Barghathi ya jagoranci daga 2016 har sai an cire shi a watan Yulin 2018, inda Firayim Ministan GNA Fayez al-Sarraj ya ɗauki matsayin ministan tsaro. Shugaban Janar Janar din shine Manjo Janar Abdel Rahman al-Taweel, [1] daga Satumba 2017 har zuwa lokacin da aka cire shi a watan Fabrairun 2019, Lieutenant Janar Mohammed al-Shareef ya maye gurbinsa.
2017–2018
[gyara sashe | gyara masomin]Tun lokacin da aka kafa Gwamnatin Yarjejeniyar Kasa a shekarar 2016 rikice-rikice sun ci gaba da faruwa tsakanin bangarori daban-daban a Tripoli masu aminci ga sabuwar gwamnatin hadin kan Majalisar Dinkin Duniya, inda suka bar daruruwan mutane suka mutu. Khalifa al-Ghawil ya ayyana kirkirar sabuwar gwamnati wacce ta kunshi tsohon Janar na Kasa. Wasu daga cikin jami'an tsaron shugaban kasa sun sauya sheka ga 'yan tawaye kuma sun karɓi manyan gine-gine a babban birnin. Sojojin Pro-GNA daga ƙarshe sun sami damar kayar da yunkurin juyin mulkin GNC. A tsakiyar shekara ta 2017, 'yan bindiga da suka haɗa kai da GNA sun sami babban birnin. A watan Agustan 2018 Yaƙi ya ɓarke tsakanin kungiyoyi daban-daban a Tripoli waɗanda duk suna ƙarƙashin ma'aikatar tsaro ta GNA, wanda ya tilasta Firayim Minista Sarraj ya kira wasu 'yan bindiga daga garuruwa daban-daban da ke wajen babban birnin. Wata ƙungiya da ake kira Brigade ta 7 ta yi tawaye, wanda ya haifar da rushewarta.
2019
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 6 ga Afrilu 2019, an kafa ɗakin aiki na hadin gwiwa don mayar da martani ga hari Khalifa Haftar a kan Tripoli don daidaita sojojin su. Kwamandan yankin soja na Yammacin Osama al-Juwaili ne ke jagoranta kuma ya haɗa da shugabannin yankunan soja na Tripoli da na Tsakiya, rundunar yaki da ta'addanci, da wakilan daga Ofishin Tsaro na Shugaban kasa da Ofishin leken asiri na Soja.
A mayar da martani ga sha'awar kare Tripoli daga LNA, 'yan bindiga masu dauke da makamai waɗanda a tsakiyar 2019 suka hada da sojojin GNA sun daidaita da juna galibi ta hanyar yarjejeniya tsakanin kwamandojin ƙungiyar da ke dauke da makami maimakon tsarin umarni na hukuma. Sojojin sun kasance mafi yawan masu cin gashin kansu a cikin yanke shawara yayin da aka haɗa su cikin jerin umarni na GNA. Lacher Wolfram, a rubuce a cikin wani Security Assessment in North Africa publication, ya bayyana wannan a matsayin "haɗin kai" da kuma "ci gaba mai ban mamaki" wanda "zai iya zama farkon farawa don ƙirƙirar hadin gwiwar dakarun da suka dace ... [tare da] aminci ga tsarin umarni mai haɗin kai". [2]
Yankunan soja
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 1 ga Yuni 2017, GNA ta ba da sanarwar kirkirar yankuna bakwai na soja a duk faɗin Libya. Sun hada da Tripoli, Benghazi, Tobruk, Sabha (Kudancin), Kufra, Tsakiya (daga Misrata zuwa Zuwetina), da Yamma (yammacin Tripoli zuwa Jebel Nafusa). Kwamandojin kowane yanki suna da alhakin horarwa da shirye-shiryen sojojin a yankinsu kuma suna amsawa ga shugaban ma'aikatan sojojin Libya. Ba duk yankunan da aka lissafa ba ne ke ƙarƙashin ikon GNA a lokacin.
Shugabannin yankunan soja sune kamar haka.
- Tripoli: Maj. Janar Abdel Basset Marwan (daga 14 Maris 2018) - Shugaban Militia daga Tripoli.[3]
- Yamma: Maj. Janar Osama al-Juwaili (daga 4 ga Yuni 2017) - Shugaban majalisar soja ta Zintan . [3]
- Tsakiya: Maj. Janar Mohammed Ali Ahmed al-Haddad (daga 4 Yuni 2017) - Halbous Brigade shugaban daga Misrata . [4]
- Kudancin (Sabha): Ali Kanna (daga 6 ga Fabrairu 2019) - shugaban 'yan bindiga na Tuareg .
- Kufra: Brig. Belgasim al-Abaj - shugaban kabilanci daga Kufra .
Ƙungiyoyin da aka sani
[gyara sashe | gyara masomin]- Sojojin Tsaro na Tripoli
- Majalisar Shura ta 'yan juyin juya halin Benghazi
- Sojojin Garkuwa na Libya
- Mai Tsaro na Gidajen Man Fetur
- Sojojin Tuareg a Fezzan
- Brigade na juyin juya halin Tripoli [5]
- Sojojin Tsaro na Abu Saleem [6]
- Sojojin Omar Mukhtar: Sojojin Sojojin Siriya 2000 da aka ba da kuɗin a US $ a kowane wata sun isa a watan Disamba 2019 / Janairu 2020; 650 sun isa Libya a ranar 29 ga Disamba kuma an tura su zuwa matsayi na gaba a Gabashin Tripoli.
- Ma'aikatan ba da shawara na soja na Turkiyya: 35 a ranar 15 ga [7]
Abokan hulɗa
[gyara sashe | gyara masomin]Ɗaya daga cikin manyan abokan GNA shine Turkiyya. Turkiyya ta tura makamai da kayan aiki ga sojojin GNA har ma kafin Gwamnatin Yarjejeniyar Kasa (GNA) ta nemi goyon bayan sojojin Turkiyya a watan Disamba na shekara ta 2019. Kasuwancin Turkiyya ga GNA yana da alaƙa da manyan abubuwan da ke cikin Gabashin Bahar Rum: a watan Nuwamba, Turkiyya da shugaban GNA Fayez al-Sarraj sun sanya hannu kan yarjejeniyar hadin gwiwar tsaro. A lokaci guda GNA da Turkiyya sun amince da juna a kan iyakokin teku a Gabashin Bahar Rum, inda Turkiyya ta kulle cikin rikici tare da abokan hamayyar yankin Girka, Cyprus, Masar da Isra'ila game da samun damar zuwa yankunan teku masu wadata da iskar gas.
Kayan aiki
[gyara sashe | gyara masomin]Makamai
[gyara sashe | gyara masomin]| Model | image | type | Calibre | Quantity | Origin | Notes | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pistol | |||||||
| TT-33 | Semi-automatic pistol | 7.62×25mm Tokarev | Soviet Union | ||||
| Makarov PM[8] | Semi-automatic pistol | 9×18mm Makarov | Soviet Union | ||||
| Browning Hi-Power[9] | Semi-automatic pistol | 9×19mm Parabellum | Belgium | ||||
| Glock 17[ana buƙatar hujja] | Automatic Pistol | 9×19mm Parabellum | Austria | ||||
| SAR 9[ana buƙatar hujja] | Semi-automatic pistol | 9×19mm Parabellum | |||||
| Caracal F | Semi-automatic pistol | 9x19mm Parabellum | United Arab Emirates | Purchased and issued to the Ministry of Interior of Libya staff.[10] | |||
| Submachine gun | |||||||
| Heckler & Koch MP5[9] | Submachine gun | 9×19mm Parabellum | West Germany | ||||
| FN P90[11] | Submachine gun | FN 5.7×28mm | Belgium | ||||
| Shotgun | |||||||
| Benelli M4 Super 90[12][13] | Semi-automatic shotgun | 12 gauge | 1800 | An order were delivered prior of the start of the Libyan revolution of 2011, later used by Libyan special forces. | |||
| Winchester Model 1200[14] | Pump-action shotgun | 12 gauge | United States | ||||
| Battle rifle and assault rifle | |||||||
| MPT-55 | Assault rifle | 5.56×45mm NATO | MPT-55K assault rifles supplied by Turkey.[15] | ||||
| Heckler & Koch G3[16] | Battle rifle | 7.62×51mm NATO | West Germany |
||||
| M4A1[17] | Carbine | 5.56×45mm NATO | United States | ||||
| M16[17] | Assault rifle | 5.56×45mm NATO | United States | ||||
| Heckler & Koch G36[18][19][20][21][22] | Assault rifle | 5.56×45mm NATO | 600 | Germany | G36 (variants KV and E) were legally sold from Egypt in 2003, pressumably used by the Khamis Brigade/Special Forces (although this remains unclear), anti-Gaddafi forces, most notably the Tripoli Brigade, would later capture an unknown number of stockpiled G36 from the Bab al-Azizia armory. | ||
| AK-47 | Assault rifle | 7.62×39mm | Soviet Union | ||||
| AKM | Assault rifle | 7.62×39mm | Soviet Union | ||||
| AK-103[23] | Assault rifle | 7.62×39mm | Russia | Formerly used by Gaddafi Loyalists and later captured by anti-Gaddafi forces. | |||
| PM md. 63[24] | Assault rifle | 7.62×39mm | Romania | ||||
| Zastava M70[9] | Assault rifle | 7.62×39mm | |||||
| Norinco CQ[25] | Assault rifle | 5.56×45mm NATO | Chinese unlicensed copy of M16 rifle, used by the National Liberation Army. | ||||
| Type 65[26] | Assault rifle | 5.56×45mm NATO | Taiwanese copy of the M16 rifle | ||||
| Beretta AR70/90[ana buƙatar hujja] | Assault rifle | 5.56×45mm NATO | |||||
| FN F2000[27][28] | Bullpup assault rifle | 5.56×45mm NATO | 367 | Belgium | Purchased from FN Herstal in 2008, delivery commenced in 2009, durning the Libyan Civil War of 2011, Libyan rebels captured an unknown number of F2000 from Gaddafi loyalists. | ||
| FN FAL[9] | Battle rifle | 7.62×51mm NATO | Belgium | ||||
| Sniper rifle | |||||||
| Barrett M82[ana buƙatar hujja] | Anti-materiel rifle | .50 BMG | United States | ||||
| SVD Dragunov[29] | Sniper rifle | 7.62×54mmR | Soviet Union | ||||
| PSL[30] | Sniper rifle | 7.62×54mmR | Romania | Formerly used by anti-Gaddafi forces. | |||
| Machine gun | |||||||
| PK[9] | General-purpose machine gun | 7.62×54mmR | Soviet Union | ||||
| RPK[31] | Light machine gun | 7.62×39mm | Soviet Union | ||||
| RPD[31] | Light machine gun | 7.62×39mm | Soviet Union | ||||
| FN Minimi[9] | Light machine gun | 5.56×45mm NATO | Belgium | ||||
| FN MAG[9] | General-purpose machine gun | 7.62×51mm NATO | Belgium | ||||
| M2 Browning[17] | Heavy machine gun | .50 BMG | United States | ||||
| DShK[16] | Heavy machine gun | 12.7×108mm | Soviet Union | ||||
| Grenade-based weapon | |||||||
| GM-94 | Pump-action grenade launcher | 43×30mm | Russia | Used by anti-Gaddafi forces. | |||
| Daewoo K4[32] | Automatic grenade launcher | 40×53mm | South Korea | First export customer | |||
| Anti-tank weapons | |||||||
| RPG-7[31] | Rocket-propelled grenade launcher | 40 mm | Soviet Union | Used by both sides durning the Libyan Civil War. | |||
| M40 | Recoilless rifle | 105 mm | United States | US, Chinese and Iran made variants used. | |||
| SPG-9[33] | Recoilless rifle | 73 mm smoothbore | Soviet Union | ||||
| 9M14 Malyutka[34] | Anti-tank guided missile | 125 mm | Soviet Union | ||||
| 9K115 Metis | Anti-tank guided missile | 94 mm | Soviet Union | Supplied by Turkey to the GNA. | |||
| MILAN | Anti-tank guided missile | 115 mm | France West Germany |
Supplied by Qatar during the 2011 Libyan Civil War. | |||
Artillery
[gyara sashe | gyara masomin]| Sunan | Hoton | Irin wannan | Asalin | Adadin | Bayani | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rocket artillery | ||||||
| Nau'in 63 mai jefa rokoki da yawa | 107mm MLRS | Jamhuriyar Jama'ar Sin | 1+ | An kama wasu daga LNA.[35] | ||
| BM-21 Grade | 122mm MLRS | Tarayyar Soviet | 4+ | An kama wasu daga LNA.[35] | ||
| T-122 Sakarya[36] | 122mm MLRS | 20+ | Turkiyya ce ta bayar | |||
| Jirgin da ke motsa kansa | ||||||
| 2S1 Gvozdika | 122mm | Tarayyar Soviet | 1+ | Sojojin Gaddafi ne suka yi amfani da shi a baya. An kama wasu daga LNA.[35] | ||
| Palmaria | 155mm | 9+ | An kama wasu daga LNA.[35] | |||
| T-155 Fırtına | 155mm | Ba a san adadin da Turkiyya ta bayar ba.[15] | ||||
| Jirgin da aka jawo | ||||||
| M114 | 155mm | Amurka | Turkiyya ce ta ba da gudummawa ga Sojojin Libya.[37] | |||
| D-30[38] | 122mm | Tarayyar Soviet | 2+ | An kama wasu daga LNA.[35] | ||
| M-46 | 130mm | Tarayyar Soviet | 6 | An kama shi daga LNA.[35] | ||
| Jirgin ruwa | ||||||
| M1938 | 120mm | Tarayyar Soviet | Ba a sani ba | Sojojin adawa da Gaddafi ne suka yi amfani da shi a lokacin Yaƙin basasar Libya na 2011. | ||
| Tsarin yaki da jirgin sama | ||||||
| ZPU | 14.5mm Manyan bindigogi na yaki da jirgin sama | Tarayyar Soviet | An yi amfani da shi ta bangarorin biyu a lokacin Yaƙin basasar Libya na 2011. An ɗora shi a kan kayan fasaha.[38] | |||
| ZU-23-2 | 23mm Anti-aircraft gun | Tarayyar Soviet | An ɗora shi a kan kayan fasaha.[38] | |||
| ZSU-23-4 | 23mm Manyan bindigogi masu dauke da kansu | Tarayyar Soviet | An yi amfani da shi ta bangarorin biyu a lokacin Yaƙin basasar Libya na 2011. [39] | |||
| KORKUT | 35mm Manyan bindigogi masu dauke da kansu | Turkiyya ce ta bayar da shi.[15] | ||||
| QW-13 | Tsarin kare iska mai ɗaukar mutum | [38] | ||||
| MIM-23 Hawk | Tsarin makami mai linzami na matsakaici | Amurka | Turkiyya ce ta bayar da shi.[15] | |||
| Hisar O+ | Tsarin makami mai linzami na matsakaici | Turkiyya ce ta samar da shi don maye gurbin MIM-23 Hawk.[40] | ||||
Motoci
[gyara sashe | gyara masomin]| Misali | Hoton | Asalin | Bambanci | Adadin | Bayani |
|---|---|---|---|---|---|
| Manyan tankuna na yaki | |||||
| T-54/T-55 | Tarayyar Soviet Misira |
T-55AT-55E |
59+ | An kama wasu daga LNA.[35] | |
| T-62 | Tarayyar Soviet Rasha |
T-62MT-62MV |
20 | An kama shi daga sojojin LNA.[35] | |
| T-72[38] | Tarayyar Soviet | T-72T-72M1 |
3+ | An kama wasu daga sojojin LNA.[35] | |
| M60 Patton | Amurka |
M60A1 | 3 | Turkiyya ce ta bayar da shi.[15][41] | |
| tankuna da aka yi a gida a Zawiya, Libya | ? | gida da aka yi daga 2015 don yaƙi da Ƙasashen Musulunci [42] | |||
| Motocin yaƙi na sojan ƙasa | |||||
| BMP-1 | Tarayyar Soviet | An kama wasu daga LNA.[35] | |||
| BMP-2[38] | Tarayyar Soviet | ||||
| Ratel IFV | Jamhuriyar Afirka ta Kudu (1961-1994) |
Ratel 20Ratel 60 |
2 | An kama shi daga LNA.[35] | |
| Motocin makamai | |||||
| EE-9 Cascavel | Mulkin kama karya na soja a Brazil |
2+ | An kama wasu daga LNA.[35] | ||
| Masu dauke da makamai | |||||
| FNSS ACV-15[38] | ACV-AAPC | Turkiyya ce ta bayar da shi.[37] | |||
| Steyr 4K-7FA[38] | Ostiraliya | ||||
| Mbombe 6[38] | Afirka ta Kudu | ||||
| KADDB Al-Wahsh[38] | Jordan | 5+ | An kama shi daga LNA.[35] | ||
| BMC Kirpi[38] | Kirpi na II | Turkiyya ce ta bayar da shi.[37] | |||
| BMC Vuran[38] | Turkiyya ce ta bayar da shi.[37] | ||||
| Lenco BearCat[38] | Amurka | G3 | |||
| Nimr[38] | Hadaddiyar Daular Larabawa | Ajban | 1+ | An kama shi daga LNA.[35] | |
| Ƙungiyar Ƙwararrun Cougar | / |
4 | An kama shi daga LNA.[35] | ||
| Ƙungiyar STREIT Spartan | / |
3 | An kama shi daga LNA.[35] | ||
| Panthera T6 | Hadaddiyar Daular Larabawa | 3 | An kama shi daga LNA.[35] | ||
| Panthera F9 | / |
1 | An kama shi daga LNA.[35] | ||
| HMMWV | Amurka | 3+ | Wani ɓangare na rukunin motoci 200 da Amurka ta aika zuwa Libya a cikin 2012. An kama wasu daga LNA.[35] | ||
| Motocin injiniyan soja | |||||
| Sarkin sarakuna AVRE[38] | Ƙasar Ingila | A cikin shekara ta 105 | |||
| Masu hallaka tanki | |||||
| 9P157-2 Khrizantema-S[38] | Rasha | ||||
| Motoci | |||||
| Jirgin Ruwa na Toyota | HZJ 79 | An yi amfani da shi azaman fasaha. | |||
| Iveco Trakker | Mai haɗiyewa 380 | 1 | An kama shi daga LNA.[35] | ||
| KAMAZ | Rasha | ? | 2 | An kama shi daga LNA.[35] | |
Bayanan da aka ambata
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "ly". - ↑ Lacher, Wolfram (2019). "Who is fighting whom in Tripoli? How the 2019 civil war is transforming Libya's military landscape" (PDF). Security Assessment in North Africa Briefing Paper. Archived from the original (PDF) on 10 November 2019. Retrieved 11 November 2019.
- 1 2 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "pana". - ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "zone". - ↑ "Tripoli Revolutionaries Brigade seizes Hadba Prison, kills two guards as fighting intensifies". Libyan Express. 27 May 2017.
- ↑ Wehrey, Frederic (19 March 2019).
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "Guardian_2kSNA_helping_GNA". - ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- 1 2 3 4 5 6 7 Jenzen-Jones, N.R.; McCollum, Ian. "Web Trafficking: Analysing the Online Trade of Small Arms and Light Weapons in Libya" (PDF). Small Arms Survey. Archived from the original (PDF) on 2017-05-16.
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Wehrey, Frederic (19 March 2019).
- ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Wehrey, Frederic (19 March 2019).
- 1 2 3 4 5 "Turkey continues to send arms to Libya in violation of UN Security Council resolutions - Nordic Monitor". Nordic Research and Monitoring Network. 23 June 2022. Retrieved 18 June 2023. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Nordic Monitor" defined multiple times with different content. - 1 2 (Leland S. ed.). Missing or empty
|title=(help) - 1 2 3 "Libya - SALW Guide". salw-guide.bicc.de. Retrieved 2022-10-07.
- ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Wehrey, Frederic (19 March 2019).
- ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Wehrey, Frederic (19 March 2019).
- ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named ":1". - ↑ Wehrey, Frederic (19 March 2019).
- 1 2 3 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named ":2". - ↑ "S&T Daewoo Succeeded in First Exporting K4 Automatic Grenade Machine Gun to Libya". S&T Holdings. Archived from the original on 2020-03-03. Retrieved 2022-10-05.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named ":3". - ↑ "Libya: How the opposing sides are armed". BBC News. 10 March 2011. Retrieved 18 June 2023.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Mitzer, Stijn; Oliemans, Joost. "Disaster at Tarhuna: When Haftar Lost Another Stronghold In Crushing Defeat To The GNA". Oryx. Retrieved 23 December 2023. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Tarhuna" defined multiple times with different content. - ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- 1 2 3 4 "From Türkiye With Love: Tracking Turkish Military Donations". Oryx. Retrieved 2022-10-07. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Oryx" defined multiple times with different content. - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named "IISS2023". - ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).
- ↑ Ali H. M.Abo Rezeg (20 March 2018).
- ↑ Nicholas Norbrook (22 June 2016).