Jump to content

Syphilis in sub-Saharan Africa

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Syphilis a sub-Sahara Afrika

[gyara sashe | gyara masomin]

Mutumin da ke da ciwon sifili a Jamus ta Gabashin Afirka, c. farkon shekarun 1900 Cutar syphilis, cuta ce da ake yadawa ta hanyar jima'i, babbar haɗari ce ga lafiyar jama'a, musamman a ƙasashe masu tasowa, ciki har da na Afirka kudu da hamadar Sahara. Cutar, wadda ake jayayya a tsakanin masu bincike, asalinta, ta isa Afirka ne a cikin karni na 16. Tun daga wannan lokacin, ta yadu ga daidaikun mutane a fadin nahiyar. Yana da matukar tasiri ga mata masu juna biyu, wadanda zasu iya haifar da zubar da ciki ko kuma haifar da yaron da ya riga ya kamu da cutar. Dangantakar ta da abubuwa kamar kaciya, ilimi, da samun damar tantancewa duk anyi bincike.

Asalin

Cututtukan Treponemal, waɗanda suka haɗa da syphilis, wataƙila sun samo asali ne daga Gabashin nahiyar Afirka.[1] Inda syphilis da kanta ta fara fitowa ana muhawara, tare da wasu masu bincike suna goyan bayan ka'idar asalin sabuwar duniya, wasu kuma tsohuwar duniya ce.[2][3][4] An tabbatar da shi a Afirka ta 1520.[5] Akwai shaidun da ke nuna yiwuwar zuwan wannan ya kasance a gabar tekun gabashin Afirka. A cikin kabilar Bantu, ba ta bayyana ba sai daga baya, wanda mazauna Cape Town suka kawo. Yayin da aka haramta auratayya da jima'i tsakanin maza na Turai da matan Bantu, har yanzu suna faruwa akai-akai, wanda ya haifar da bayyanar cutar a tsakanin 'yan asalin Afirka ta Kudu.[6].

Syphilis matsala ce mai tsanani ga lafiyar jama'a a kasashe masu tasowa. Sama da mutane miliyan 10 ne ke fama da cutar, musamman a yankin kudu da hamadar Saharar Afirka da Asiya. A cikin tsohon0bayanan da aka tattara a shekara ta 2019 daga bincike da yawa sun ƙaddamar da jimlar kusan kashi 2.9% a tsakanin mata masu juna biyu. Mata masu juna biyu a Gabashi da Kudancin Afirka yawanci sun fi girma, tare da matsakaicin kashi 3.2% da kashi 3.6%. Ya bayyana cewa wasu sun ragu a cikin shekaru 20 da suka gabata (sai dai a Gabas), amma ba sosai ba[7].

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis_in_sub-Saharan_Africa#cite_note-1
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis_in_sub-Saharan_Africa#cite_note-origin-2
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis_in_sub-Saharan_Africa#cite_note-3
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis_in_sub-Saharan_Africa#cite_note-4
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis_in_sub-Saharan_Africa#cite_note-origin-2
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis_in_sub-Saharan_Africa#cite_note-5
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Syphilis_in_sub-Saharan_Africa#cite_note-8