Tabuk, Saudi Arabia
| تبوك (ar) | ||||
| Wuri | ||||
| ||||
| Territory claimed by (en) | Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | |||
| Ƴantacciyar ƙasa | Saudi Arebiya | |||
| Province of Saudi Arabia (en) | Tabuk Province (en) | |||
| Babban birnin | Tabuk Province (en) | |||
| Yawan mutane | ||||
| Faɗi | 886,036 (2022) | |||
| Harshen gwamnati | Larabci | |||
| Labarin ƙasa | ||||
| Altitude (en) | 750 m | |||
| Bayanan tarihi | ||||
| Ƙirƙira | 1915 | |||
Tabuk
تبوك | |
|---|---|
Tabuk Castle Snow in the Midian Mountains | |
Location of Tabuk within Tabuk Province | |
| Coordinates: 28°23′50″N 36°34′44″E / 28.39722°N 36.57889°E | |
| Country | |
| Province | Tabuk Province |
| Region | Hejaz |
| Government | |
| • Type | Municipality |
| • Body | Tabuk Municipality |
| Population (2022 census) | |
• City |
594,350 |
| • Metro | 623,665 (administrative center) |
| GDP (PPP, constant 2015 values) | |
| • Year | 2023 |
| • Total (Metro) | $29.6 billion |
| • Per capita | $43,100 |
| Time<span typeof="mw:Entity"> </span>zone | UTC+03:00 (SAST) |
| Area<span typeof="mw:Entity"> </span>code | 014 |
Tabuk ( Arabic Tabūk ,ar ) birni ne da ke arewa maso yammacin Saudiyya, [1] kuma babban birnin lardin Tabuk . Yana kusa da kan iyakar Jordan da Saudiyya .
Tarihi da kuma kafin zuwan
[gyara sashe | gyara masomin]Girgizar ƙasa ta 1068 da ta faru a kusa da Gabas, ta kasance manyan girgizar ƙasa guda biyu da suka faru a shekarar 1068; wadda cibiyarta ta farko ta kasance a yankin Tabuk.
Lardin Tabuk yana da wadataccen kayan tarihi da wuraren tarihi kamar su petroglyphs, rubuce-rubuce, sansanonin soja, fada, sassan hanyoyin aikin Hajji na Siriya da Masar (Hajj), da kuma ragowar layin dogo na Hejaz, wani muhimmin tasha da ke Tabuk.
An rubuta ɗaruruwan wurare masu zane-zanen dutse da rubuce-rubuce tun daga zamanin Paleolithic zuwa zamanin Musulunci a Dam ɗin Wadi da kuma yankin da ke yammacin Tabuk. Wani bincike da aka yi kan fasahar ya nuna bambancin salo mai yawa tare da wakiltar siffofi na mutane da dabbobi. An sami wurare da yawa a yankin da aka rubuta rubutun Thamudic, Girkanci da Nabataean .
Tsohon yankin Midiya yayi daidai da abin da yanzu ake kira Lardin Tabuk. A bisa al'ada, wani wuri mai katanga mallakar Aṣ-ḥāb al-Aykah ("Sahabban Daji"), kalmar da aka yi amfani da ita a cikin Alqur'ani ga Midiyanawa, an yi masa alama da Tabuk ko ma sansaninsa, kodayake wanda ke nan bai kai ƙarni biyar ba.
Masanin ilimin ƙasa na ƙarni na 2 na Alexandrine Ptolemy ya ambaci wani wuri mai suna 'Tabawa', a kusurwar arewa maso yammacin Larabawa . Wannan sunan yana iya zama nuni ga 'Tabuka' ko 'Tabuka'. Idan haka ne, garin zai iya tsufa kamar zamanin Ptolemy. Mawakan Larabawa kafin Musulunci kamar Antra da Nabiqa sun ambaci dutsen 'Hasmi' a cikin waƙoƙinsu.[ana buƙatar hujja]
Tabuk ya shahara da Yaƙin Tabuk a shekarar 630, a zamanin Annabi Muhammadu (SAW) . Tun daga lokacin, ta ci gaba da zama hanyar shiga Arewacin Arabiya.
Ain Sukkrah tsohuwar 'ayn ce ( Arabic ) tun daga zamanin Larabawa kafin Musulunci ("Zamanin Jahilci"). Ana tuna cewa Muhammadu ya yi sansani fiye da kwana goma kusa da bazara a lokacin yaƙin Tabuk, kuma ya sha daga ruwansa.

Sansanin Hajji na Tabuk da muke gani a yau ya samo asali ne tun ƙarni na 16, a zamanin Daular Usmaniyya kuma an sake gyara shi sau da yawa tun daga lokacin. An gina sansanonin sojoji da tashoshi da dama a kan hanyar Hajjin Siriya (na aikin Hajji), daga Damascus zuwa Madina, don maraba da kuma kare mahajjatan da ke yin aikin Hajji . Katangar ta ƙunshi benaye biyu da aka gina a kusa da farfajiyar da aka buɗe tare da masallaci, rijiya, da matakala da ke kaiwa ga hasumiyoyin tsaro da masu gadi ke amfani da su. Ana ɗaukar sansanin Tabuk a matsayin wani wuri mai tarihi na yankin kuma a buɗe yake ga baƙi.
Charles Montagu Doughty ya ziyarci Tabuk a shekarar 1877.
Sojojin Larabawa sun kwace Tabuk a shekarar 1918, makonni uku bayan kwace Damascus daga hannun Birtaniya.
Tabuk ta zama cibiyar ayyukan soji a lokacin Yaƙin Tekun Fasha na 1991 yayin da birnin ke fuskantar barazanar makamai masu linzami na Scud na Iraki da hare-haren sama.[ana buƙatar hujja]
Ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Jami'ar Tabuk
[gyara sashe | gyara masomin]An kafa Jami'ar Tabuk (UT) a shekarar 2006 a matsayin wani ɓangare na ƙoƙarin ƙasa na faɗaɗa damar samun ilimi mai zurfi a faɗin Masarautar. Tun lokacin da aka kafa jami'ar, ta girma har ta ƙunshi kwalejoji da cibiyoyin bincike na musamman, suna ba da shirye-shiryen digiri na farko da na digiri a fannoni kamar Likitanci, Injiniyanci, Gudanar da Kasuwanci, Kimiyyar Kwamfuta, da Ilimi. [2]
Jami'ar UT kuma tana gudanar da cibiyoyin reshe da dama a fadin lardin, ciki har da a Umluj, Haql, Tayma, da Duba, suna ba da damar ilimi ga ɗaliban da ke wajen birnin Tabuk.
Sauran Jami'o'i da Cibiyoyi
[gyara sashe | gyara masomin]Tabuk gida ne ga ƙarin cibiyoyin ilimi mafi girma, musamman Jami'ar Fahd bin Sultan (FBSU), jami'a mai zaman kanta da ke ba da shirye-shirye a fannin Injiniya, Kasuwanci, Kimiyyar Kwamfuta, da kuma Bil Adama. [3] Lardin yana kuma da reshe na Jami'ar Lantarki ta Saudiyya, wanda ke ba da shirye-shiryen digiri na farko da na digiri na biyu masu sassauci a yanar gizo da kuma a harabar jami'a. [4]
Ilimin Fasaha da Sana'a
[gyara sashe | gyara masomin]Hukumar Horar da Fasaha da Sana'o'i (TVTC) ce ke kula da horar da fasaha da sana'o'i a Lardin Tabuk. Cibiyoyin karatu ga ɗaliban maza sun haɗa da Kwalejin Fasaha ta Tabuk, Kwalejin Fasaha ta Umluj, Kwalejin Fasaha ta Haql, Kwalejin Fasaha ta Al-Wajh, da kuma rassan Tayma da Dubai. Ga ɗaliban mata, Kwalejin Fasaha ta 'Yan Mata da ke Tabuk tana ba da shirye-shiryen difloma da horar da sana'o'i daban-daban a fannoni daban-daban na fasaha da gudanarwa.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Tabuk (Town/city) • Mapy.com". Mapy.com (in Turanci). Retrieved 2026-08-19.
- ↑ "University of Tabuk". ut.edu.sa. Retrieved 2025-06-01.
- ↑ "Fahd bin Sultan University". fbsu.edu.sa. Retrieved 2025-06-01.
- ↑ "Saudi Electronic University". seu.edu.sa. Retrieved 2025-06-01.
- Pages with script errors
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- CS1 Turanci-language sources (en)
- All articles with unsourced statements
- Articles with unsourced statements from January 2021
- Articles with invalid date parameter in template
- Biranen Saudiyya
- Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba
- Pages using the Kartographer extension
