Jump to content

Tafkin Nabugabo

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Tafkin Nabugabo
General information
Height above mean sea level (en) Fassara1.13 m
Tsawo8.2 km
Fadi5 km
Yawan fili35 km²
Labarin ƙasa
Map
Tsarin Daidaiton Labarin Kasa0°22′S 31°54′E / 0.37°S 31.9°E / -0.37; 31.9
KasaUganda
Ruwa mai kama da madubi a lokacin fitowar rana a Tafkin Nabugabo

Tafkin Nabugabo wani karamin tafki ne na ruwa mai laushi a Uganda.

Wurin da yake

[gyara sashe | gyara masomin]

Tafkin yana cikin gundumar Masaka, yankin Tsakiyar Uganda, kimanin 23 kilometres (14 mi), ta hanya, gabashin garin Masaka.

Bayani na gaba ɗaya

[gyara sashe | gyara masomin]

Tafkin Nabugabo tafkin tauraron dan adam ne na Tafkin Victoria, yana da nisan kilomita 4 (2.5 daga gabarta.

An zaɓi yankin a matsayin Ramsar Site (yanki mai kariya) saboda muhimmancinsa ga mutane da dabbobi.

Yawan jama'a da dogaro da aikin gona na rayuwa suna nunawa a cikin dogaro mai yawa na al'ummar makwabta a kan yanayin tafkin. Ayyukan noma marasa kyau suna da tasiri ga ingancin ruwa da samar da abinci.[1]

An kafa Tafkin Nabugabo ne sakamakon yashi wanda ya haifar da iska mai karfi. Wannan tafkin ya rabu da Tafkin Victoria ta hanyar yashi. Binciken da aka yi game da tsayin mita 2.7 (8.9 da aka tattara a kusa da tsakiyar tafkin ya nuna cewa an ware Tafkin Nabugabo daga Tafkin Victoria kimanin shekaru 5,000 da suka gabata.[2]

Tsire-tsire da dabbobi

[gyara sashe | gyara masomin]

Kusan nau'ikan shuke-shuke 300 an rubuta su. Yankin da aka tattara shi ne gida ga tsire-tsire masu fure guda biyu da ba a samu a wasu wurare ba, kuma an san nau'o'i goma sha huɗu a Uganda ne kawai a wannan yanki. Halin da ya fi ban sha'awa na tsire-tsire na Nabugabo da ba a saba gani ba shine rinjaye na tsire masu cin nama.[3][4][5][6][7]

Tsarin halittu na dabbobi ya ƙunshi nau'o'in al'ummomin dabbobi masu mahimmanci. Ana samun Hippopotamus da sitatunga. Daga cikin tsuntsaye, ana samun kingfishers da launin toka mai kambi.[8] Tafkin Nabugabo muhimmiyar wurin tsayawa ce ga nau'ikan tsuntsaye masu ƙaura.

Tsarin tafkin Nabugabo, wanda ya haɗa da babban tafkin da kansa da tabkuna masu alaƙa da Kayanja, Kayugi da Manywa (duk sun rabu da Tafkin Nabugab da maras kyau), yana da wadataccen kifi na asali, musamman nau'ikan haplochromine cichlids guda takwas: Haplochromis annectidens, H. beadlei, H. simpsoni, H. velifer da H. venator, yayin da H. nubilus, Astatoreochromis alluaudi da Pseudoclor ma suna cikin yankin.[9][10] Kamar yadda yake a Tafkin Victoria, an gabatar da perch na Nilu mai cin nama sosai ga Nabugabo. Koyaya, yayin da yawancin haplochromines na Lake Victoria suka ƙare, haplochromins na tsarin tafkin Nabugabo duk sun tsira, amma ana ɗaukar su barazana.[9][11] Musamman H. annectidens da H. venator sun zama da wuya, tare da ƙarshen ya bayyana ya ɓace daga Tafkin Nabugabo kanta, kodayake ya tsira aƙalla tabkuna Kayanja da Kayugi.[11] Ba a gabatar da perch na Nilu a tafkunan Kayanja, Kayugi da Manywa ba, kuma suna da mahimmanci ga rayuwar haplochromines masu ban sha'awa.[9][11] Har ila yau, suna tallafawa yawan mutanen da ke fuskantar barazanar Singida tilapia, wanda ya ɓace daga Nabugabo da wasu tabkuna da yawa a Yankin Great Lakes.[11] Sauran nau'o'i biyu na yankin Great Lakes, da aka yadu Bagrus docmak da kuma barazanar Victoria tilapia, sun kasance a cikin Tafkin Nabugabo kuma a tarihi sun goyi bayan muhimman kamun kifi. Sun bayyana sun ɓace daga Tafkin Nabugabo kuma ba a san su a wani wuri a cikin tsarin tafkin Nabugab ba.[11] Wasu kifaye kaɗan ne na asali a Tafkin Nabugabo kuma har yanzu suna zaune a can, gami da marbled lungfish, Mastacembelus frenatus, Enteromius barbs, Sadler's robber tetra, silver butter catfish, Fischer's Victoria squeaker, longnose stonebasher, Victoria stoneebasher da Petrocephalus catostoma.[11] Baya ga perch na Nilu, an gabatar da tilapia mai launin shudi, tilapia na Nilu da tilapía mai launin ja.[9][11]

  1. "About Lake Nabugabo". Archived from the original on 2012-05-13. Retrieved 2009-08-18.
  2. "History of Lake Nabugabo". Archived from the original on 2012-05-13. Retrieved 2009-08-18.
  3. "GNF - Lake Nabugabo". www.globalnature.org. Archived from the original on 2022-03-03. Retrieved 2022-03-03.
  4. "Diversity and status of carnivorous plants in Uganda: towards identification of sites most critical for their conservation | Request PDF" (in Turanci). doi:10.1007/s10531-016-1177-8. S2CID 254280764 Check |s2cid= value (help). Cite journal requires |journal= (help)
  5. "The Lake". www.lake-nabugabo.net. Archived from the original on 2022-01-27. Retrieved 2022-03-03.
  6. "Nabugabo declared Ramsar wetland". New Vision (in Turanci). Retrieved 2022-03-03.
  7. "Lake Has Meat Eating Plants". New Vision (in Turanci). Retrieved 2022-03-03.
  8. "The Flora and Fauna of Lake Nabugabo". Archived from the original on 2012-05-13. Retrieved 2009-08-18.
  9. 1 2 3 4 Mwanja, W.W.; A.S. Armoudlian; S.B. Wandera; L. Kaufman; L. Wu; G.C. Booton; P.A. Fuerst (2001). "The bounty of minor lakes: the role of small satellite water bodies in evolution and conservation of fishes in the Lake Victoria Region, East Africa". Hydrobiologia. 458 (1): 55–62. doi:10.1023/A:1013167725047. S2CID 6439470.
  10. Genner, M.J.; P. Nichols; G.R. Carvalho; R.L. Robinson; P.W. Shaw; A. Smith; G.F. Turner (2007). "Evolution of a cichlid fish in a Lake Malawi satellite lake". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 274 (1623): 2249–2257. doi:10.1098/rspb.2007.0619. PMC 2287380. PMID 17623644.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Namulemo2005".