Talus cave

Wani kogo na talus, wanda aka fi sani da kogon dutse, wani nau'in kogo ne wanda aka kafa ta hanyar gibin da ke tsakanin daya, ko kuma manyan duwatsu da yawa.[1] Za'a iya kafa koguna na Talus a ko'ina manyan duwatsu da suka tara a cikin tarin, kamar a cikin Scree a gindin dutse.
Kafawa
[gyara sashe | gyara masomin]
An kafa kogon Talus a ko'ina tare da isasshen tarin manyan kayan dutse, kuma ta haka ne aka samo a cikin dutse iri-iri- a New England, an sami kogon talus a cikin Anorthosite, schist, slate, phyllite, conglomerate, marmara da sandstone. : 53 Duk da haka, koguna masu tasowa sun fi dacewa da samarwa a kusa da dutsen da ya dace sosai, kamar dutse ko gneiss, wanda ya fashe da tsabta tare da karyewa.[2]
Daidaitaccen tsarin samar da kogo ya bambanta da mahallin ƙasa.[3] Tare da ƙasan fuskokin dutse, ana kirkirar koguna na talus da farko daga motsi na dutse saboda gazawar gangara, yawanci ta hanyar rushewar ƙasa da ke haifar da ajiyar Scree wanda ke dauke da koguna. A cikin gorges masu tsayi, koguna na talus na iya zama haɗuwa da gazawar gangara da ragewa ta rafi ko kogi, inda aka wanke ƙananan duwatsu da ƙasa a ƙarƙashin manyan duwatsu, suna barin kogo a baya.[2]
A cikin Scandinavia da sauran yankunan da aka yi amfani da su kwanan nan, koguna masu yawa sune sakamakon aikin neotectonic saboda sake dawowa bayan dusar ƙanƙara.[4][5] Wadannan koguna ana samun su a cikin tsaunuka masu tsagewa, inda girgizar ƙasa mai karfi ta neotectonic ta haifar da manyan tsarin fashewa da koguna.
An gano siffofi da yawa a kan Mars don kama da muryar ƙasa, wanda ke haifar da yiwuwar koguna na waje.[3]
Halaye
[gyara sashe | gyara masomin]Kogunan Talus yawanci gajere ne, kodayake mafi tsawo suna da kilomita da yawa na hanyoyin bincike.[6] Misalan koguna masu tsawo sun haɗa da Bodagrottorna [sv] a Hälsingland, Sweden, tare da mita 2,600 (8,500 na wucewa, [7] Touchy Sword of Damocles cave a New York, Amurka tare da mita 4,000 (13,000 na hanyar, [8]: 55 da Merrills-Barn Door-And-The Hole-Scotts (DMBHS) kogo a Vermont, tare da metro 640 (2,100 na hanya.[9] : 59 Duk da haka, saboda rikitarwa, yanayin labyrinthine na manyan koguna ba a san ainihin tsawon tsarin da yawa ba.
Kodayake ba a yi nazarin koguna ba idan aka kwatanta da wasu nau'ikan koguna, a wuraren da ba su da kyau ga samar da koguna ko bututun dutse suna iya zama mafi yawan nau'in kogon. Wasu koguna a Arewa maso gabashin Amurka koguna ne na kankara, tare da ajiyar kankara a cikin hanyoyin kogon.[10] Talus caves sune mahimman wuraren zama ga jemagu da troglofauna, kamar su pseudoscorpion Parobisium yosemite wanda ke da alaƙa da caves na talus a cikin Yosemite National Park . [11] An juya wasu koguna a cikin koguna masu nunawa, kamar koguna a Lost River Reservation da Polar Caves Park a New Hampshire, da koguna a Pinnacles National Park a California.[12]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ (David C. ed.). Missing or empty
|title=(help) - 1 2 "Talus Caves - Caves and Karst (U.S. National Park Service)". www.nps.gov (in Turanci). National Park Service. Retrieved 16 July 2024. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "NPStalus" defined multiple times with different content - 1 2 Halliday, William (April 2007). "Pseudokarst in the 21st century" (PDF). Journal of Cave and Karst Studies. 69 (1): 103–113. Retrieved 16 July 2024. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Halliday2007" defined multiple times with different content - ↑ Krabbendam, M.; Hall, A. M.; Palamakumbura, R. M.; Finlayson, A. (2 January 2022). "Glaciotectonic disintegration of roches moutonnées during glacial ripping in east Sweden". Geografiska Annaler: Series A, Physical Geography. 104 (1): 35–56. Bibcode:2022GeAnA.104...35K. doi:10.1080/04353676.2021.2022356. Retrieved 18 July 2024.
|hdl-access=requires|hdl=(help) - ↑ Sjöberg, Rabbe (December 1986). "Caves Indicating Neotectonic Activity in Sweden". Geografiska Annaler: Series A, Physical Geography. 68 (4): 393–398. doi:10.1080/04353676.1986.11880189. Retrieved 18 July 2024.
- ↑ (David C. ed.). Missing or empty
|title=(help) - ↑ "Caves of Sweden: Bodagrottorna". Show Caves of the World (in Turanci). Retrieved 18 July 2024.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedcooper2015 - ↑ Halliday, William (April 2007). "Pseudokarst in the 21st century" (PDF). Journal of Cave and Karst Studies. 69 (1): 103–113. Retrieved 16 July 2024.
- ↑ Holmgren, David; Pflitsch, Andreas; Rancourt, Kenneth; Ringeis, Julia (December 2017). "Talus-and-gorge ice caves in the northeastern United States past to present—A microclimatological study" (PDF). Journal of Cave and Karst Studies. 79 (3): 179–188. doi:10.4311/2014IC0125. Retrieved 16 July 2024.
- ↑ "New Species of Pseudoscorpion Found in Talus Caves in Yosemite National Park - Yosemite National Park (U.S. National Park Service)". www.nps.gov (in Turanci). National Park Service. Retrieved 18 July 2024.
- ↑ "Speleology: Talus (ta'les) Caves". Show Caves of the World (in Turanci). Retrieved 17 July 2024.