Tasirin tashin hankali na gida ga yara
| Bayanai | |
|---|---|
| Fuskar |
child abuse (en) |
Sakamakon tashin hankali na gida a kan yara yana da tasiri sosai ga jin daɗi da ci gaban yara da ke shaida shi. Yara za a iya fallasa su ga tashin hankali na gida ta hanyoyi da yawa kuma sun wuce shaida ko sauraro, [1] kodayake akwai rashin jituwa game da yadda ya kamata a auna shi. [2] Yara da ke fuskantar tashin hankali a cikin gida sau da yawa sun yi imanin cewa suna da alhakin, suna rayuwa cikin halin tsoro, kuma suna da sau 15 da yawa don zama wadanda ke fama da cin zarafin yara. Bincike na kusa yayin hulɗa na iya faɗakar da masu ba da sabis game da buƙatar ƙarin bincike da shiga tsakani, kamar su dysfunctions a cikin jiki, halayyar, motsin rai, da wuraren zamantakewa na rayuwa, kuma yana iya taimakawa cikin sa hannu da sauri da taimako ga yara da ke fama da cutar.
Alamomin yara na iya samun su yayin da suke fuskantar tashin hankali a cikin gida
[gyara sashe | gyara masomin]Physical symptoms
[gyara sashe | gyara masomin]Gabaɗaya, yara waɗanda ke fuskantar tashin hankali na gida a cikin gida na iya fuskantar alamun bayyanar cututtuka masu yawa tare da yanayin motsin rai da halayensu. Wadannan yara na iya gunaguni game da ciwo da ciwo, kamar ciwon kai da Ciwon ciki. Hakanan suna iya samun halayen hanji marasa ƙarfi da ba daidai ba, Ciwon sanyi, da matsaloli tare da wanka a gado. Wadannan korafe-korafe an danganta su da cututtukan baƙin ciki a cikin yara, tasirin motsin rai na tashin hankali na gida. Tare da waɗannan korafe-korafe na gaba ɗaya na rashin jin daɗi, yara da ke fuskantar tashin hankali na gida na iya zama masu jin tsoro, kamar yadda aka ambata a baya, kuma suna da ɗan gajeren hankali. Wadannan yara suna nuna wasu alamun da suka dace da yara waɗanda aka gano suna da rikicewar Rashin kulawa (ADHD). A baya, waɗannan yara na iya nuna alamun Gajiya da gajiya koyaushe. Suna iya yin barci a makaranta saboda rashin barci a gida. Ana iya ciyar da yawancin dare don sauraron ko shaida tashin hankali a cikin gida. Yara da ke fama da tashin hankali a cikin gida galibi suna rashin lafiya akai-akai, kuma suna iya fama da rashin tsabta. Yara da ke fuskantar tashin hankali a cikin gida suma suna da halin shiga cikin ayyukan wasa mai haɗari, cin zarafin kai, da kashe kansa.[1]
Kafin haihuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Sakamakon jiki na tashin hankali na gida a kan yara, ba kamar tasirin cin zarafin kai tsaye ba, na iya farawa lokacin da suke da tayin a cikin mahaifar mahaifiyarsu, wanda zai iya haifar da ƙananan nauyin haihuwa, haihuwa da wuri, zubar da jini mai yawa, da mutuwar tayin saboda Raunin jiki na mahaifiyar da damuwa. Ƙarin damuwa na uwa a lokacin cin zarafi, musamman idan aka haɗa shi da shan sigari da shan miyagun ƙwayoyi, na iya haifar da haihuwa da haihuwa da ƙananan jarirai.
Jarirai
[gyara sashe | gyara masomin]Infant children who are present in the home where domestic violence occurs often fall victim to being "caught in the crossfire." They may suffer physical injuries from unintentional trauma as their parent is suffering from abuse. Infants may be inconsolable and irritable, have a lack of responsiveness secondary to lacking the emotional and physical attachment to their mother, have developmental delays, and have excessive diarrhea from both trauma and stress.[ana buƙatar hujja][<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2022)">citation needed</span>] Infants are most affected by the environment of abuse because their brain hasn't fully developed.
Sakamakon jiki na fuskantar tashin hankali na gida a cikin yara tsofaffi ba su da bayyane fiye da tasirin halayyar da motsin rai. Raunin da yara ke fuskanta lokacin da aka fallasa su ga tashin hankali na gida a gida, yana taka muhimmiyar rawa a ci gaba su da jin daɗin jiki. Yara tsofaffi a wasu lokuta na iya juya Damuwa zuwa ga matsalolin halayyar. Wani lokaci yara da ke fuskantar cin zarafin suna amfani da kwayoyi, suna fatan cire ciwo. Yara, duk da haka, za su nuna alamun jiki da ke da alaƙa da halayensu ko matsalolin motsin rai, kamar janyewa daga waɗanda ke kewaye da su, zama marasa magana, da nuna halayen da suka koma baya kamar kasancewa mai mannewa da kuka. Damuwa sau da yawa tana tare da alamar jiki a cikin yara waɗanda ke fuskantar tashin hankali na gida a gida. Idan damuwarsu ta ci gaba zuwa alamun jiki, suna iya nuna alamun gajiya daga rashin bacci da nauyi da canje-canje na abinci mai gina jiki daga mummunar dabi'un cin abinci.
Alamun halayyar
[gyara sashe | gyara masomin]Yara da ke fuskantar tashin hankali na gida suna iya haifar da matsalolin halayyar, kamar koma baya, nuna halayyar sarrafawa, da kuma kwaikwayon halayyar. Yara na iya tunanin cewa tashin hankali hali ne mai karɓa na dangantaka ta kusa kuma sun zama ko dai wanda aka azabtar ko mai cin zarafi. Wasu alamun gargadi sune wanke gado, mafarki mai ban tsoro, rashin amincewa da manya, yin aiki mai tsanani, samun matsaloli da ke haɗe da wasu mutane, da ware kansu daga abokai da dangi. Wani martani na halayyar tashin hankali na gida na iya zama cewa yaron na iya yin ƙarya don kauce wa rikici da kuma yawan hankali.[3]
Wani tushe da ke tallafawa tasirin halayyar da aka bayyana na tashin hankali na gida a kan yara shine binciken da Albert Bandura ya yi (1977). Binciken da aka gabatar game da gabatar da yara ne ga abin koyi wanda yake mai tsattsauran ra'ayi, ba mai tsattstsauran ra-ayi ba, da kuma ƙungiyar sarrafawa wacce ba ta nuna abin koyi ba. Wannan binciken ana kiransa, "The Bobo Doll Experiment", gwajin ya rinjayi yara suyi kama da abin da suke takawa ga yar tsana kanta. Yaran da aka fallasa su ga tashin hankali sun yi aiki da tashin hankali, yaran da aka fallasan su ga yanayin da ba na tashin hankali ba su da abokantaka. A sakamakon haka, abin da ke faruwa a cikin mahallinsu na iya rinjayar yara sosai.[4]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Holden, George (2003-09-06). "Children exposed to domestic violence and child abuse: terminology and taxonomy". Clinical Child and Family Psychology Review. 6 (3): 151–160. doi:10.1023/a:1024906315255. PMID 14620576.
- ↑ Harris, Rebecca J; Channon, Andrew A; Morgan, Sara A (2024-05-22). "Childhood exposure to domestic violence: can global estimates on the scale of exposure be obtained using existing measures?". Frontiers in Public Health. 12. doi:10.3389/fpubh.2024.1181837. PMC 11150823 Check
|pmc=value (help). PMID 38841674 Check|pmid=value (help). - ↑ Holden, George (2003-09-06). "Children exposed to domestic violence and child abuse: terminology and taxonomy". Clinical Child and Family Psychology Review. 6 (3): 151–160. doi:10.1023/a:1024906315255. PMID 14620576.
- ↑ Holden, George (2003-09-06). "Children exposed to domestic violence and child abuse: terminology and taxonomy". Clinical Child and Family Psychology Review. 6 (3): 151–160. doi:10.1023/a:1024906315255. PMID 14620576.