Tawayen bayi

Tawayen bayi tawaye ne da bayi ke yi, a matsayin hanyar yin gwagwarmaya don 'yancinsu. Tawayen bayi sun faru a kusan dukkanin al'ummomin da ke yin bautar ko kuma sun yi bautar a baya. Sha'awar 'yanci da mafarki na tawaye mai nasara sau da yawa shine babban abu na waƙa, fasaha, da al'adu tsakanin yawan bayi. Wadannan abubuwan, duk da haka, sau da yawa masu bautar suna adawa da su.

Tsohon Sparta yana da wani nau'i na musamman na bawa da ake kira helots waɗanda galibi ana bi da su da tsanani, wanda ke haifar da su ga tawaye.[1] A cewar Herodotus (IX, 28-29), helots sun ninka sau bakwai kamar Spartans. Kowace kaka, a cewar Plutarch (Life of Lycurgus, 28, 3-7), Spartan ephors za su yi yaƙi da yawan mutanen helot don kowane ɗan ƙasar Spartan ya iya kashe helot ba tare da jin tsoron jini ko laifi ba don kiyaye su a layi (crypteia). A cikin Roman_Empire" id="mwHw" rel="mw:WikiLink" title="Roman Empire">Daular Romawa, kodayake yanayin bambancin yawan bayi ya yi aiki a kan karfi na hadin kai, tawaye na bayi ya faru kuma an hukunta su sosai.[2] Shahararren tawaye na bayi a Turai ya jagoranci Spartacus a Roman Italiya, Yaƙin Bawa na Uku . Wannan yaƙin ya haifar da sauye-sauyen 'yan tawaye 6,000 da suka tsira a kan gicciye a kan manyan hanyoyin da ke kaiwa Roma.[3] Wannan shi ne na uku a cikin jerin yaƙe-yaƙe marasa alaƙa da bayi suka yi da Romawa.