Jump to content

Techiman

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Techiman


Wuri
Map
 7°35′26″N 1°56′22″W / 7.59054°N 1.93947°W / 7.59054; -1.93947
Ƴantacciyar ƙasaGhana
Tsohon yanki GhanaYankin Brong-Ahafo
Gundumomin GhanaTechiman Municipal Assembly
Babban birnin
Yawan mutane
Faɗi 67,241 (2010)
Labarin ƙasa
Altitude (en) Fassara 303 m
Bayanan Tuntuɓa
Kasancewa a yanki na lokaci

Techiman (Akan: Takyiman) birni ne kuma babban birnin gundumar Techiman Metropolitan da kuma yankin Bono East na Ghana . Birnin yana da nisan 32 miles (51 km) daga Sunyani da kimanin 65 miles (105 km) nesa da Kumasi . Tana da yanayi mai zafi na savanna, tana fuskantar yanayi biyu na damina da kuma lokacin rani. Techiman tana da yawan jama'a 67,241 kamar yadda aka samu a ƙidayar jama'a ta 2010 da Hukumar Kididdiga ta Ghana ta fitar. Yawancin kabilun da ke birnin sun haɗa da mutanen Akan, Bono, Gonja, Dagomba, Sisala, da Mamprusi . Magajin garin birnin, a shekarar 2021, shine Benjamin Yaw Gyarko.

An kafa birnin a hukumance a shekarar 1740 kuma an kafa shi a hukumance a matsayin jihar Bono-Tekyiman a shekarun 1940, bayan da aka karɓe babban birnin jihar Bono Bono Manso a shekarar 1723. Bayan an yi zaɓen raba gardama a shekarar 2018 da nufin ƙirƙirar sabbin yankuna a Ghana, an zaɓi Techiman a matsayin babban birnin yankin Bono East da aka ƙirƙiro.

Techiman wuri ne na kasuwar noma ta waje, ɗaya daga cikin manyan kasuwanni a Yammacin Afirka . Kasuwar ita ce kuma inda yawancin ayyukan tattalin arzikin birnin suke. Birnin yana da tarihin ƙabilanci na musamman a matsayin cibiyar mutanen Akan . [1] Techiman kuma cibiyar kasuwanci ce a Ghana, domin ita ce hanyar da ta haɗa hanyoyi daban-daban daga birane kamar Sunyani, Kumasi, Wa, da Tamale .

Bono-Tekyiman

[gyara sashe | gyara masomin]

Asali garin Techiman wani ɓangare ne na jihar Bono . Bayan da Daular Asante ta lalata Bono Manso, babban birnin jihar Bono a shekarar 1723 a lokacin yaƙin Asante-Bono, an mayar da babban birnin zuwa Techiman a shekarar 1740, wanda ya yi mulki a ƙarƙashin ikon Asante. [2] [3] A matsayinsa na bawa, Techiman ya shiga Asante a yaƙe-yaƙe da Gonja a shekarar 1802, Gyaman a shekarar 1818, da Ewe a shekarun 1860. [2]

Bayan Yaƙin Anglo-Asante na Uku, ƙungiyar ƙasashen Brong ƙarƙashin jagorancin Gyaman wanda ya haɗa da Techiman ya yi ƙoƙarin ballewa daga daular tare da kariyar Birtaniya. [3] A shekara ta 1877, an lalata Techiman, tare da jama'ar da ke guduwa zuwa Gyaman. Sai a shekara ta 1896 ne Asantehene Prempeh ya bar su su dawo. [2]

Tsakanin 1896 da 1901, Techiman da sauran jihohin Brong sun kasance wani ɓangare na 'kariya' na Asante, amma Turawan Birtaniya ne ke gudanar da su daban-daban. Techiman ya sake samun iko da ƙauyuka da dama da Asante ta kwace a 1723. Duk da haka, jerin sake fasalin mulkin mallaka sun dawo da Techiman ƙarƙashin ikon Asantehene . [3]

Techiman ya shiga Majalisar Sarakunan Asante Confederacy a watan Afrilun 1936, amma Techimanhene ya gano cikin sauri cewa majalisar ba za ta zama 'yancin haɗin kan jihohi kamar yadda yake tsammani ba. Techiman, tare da Dormaa, Drobo, Abease, Suma-Ahenkro da Antepim-Domase, sun balle daga Tarayyar a shekarar 1952. [3]

An gudanar da kuri'ar raba gardama a shekarar 2018, wadda ta mayar da hankali kan ƙirƙirar sabbin yankuna a Ghana, wanda hakan ya sa aka zaɓi Techiman a matsayin babban birnin yankin Bono East da aka ƙirƙira. [4] [5]

Yanayin ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]
Gidan renon bishiyoyi a Techiman

Techiman yana cikin daidaitattun 7°35′00′′N 1°56′10′′W / 7.58333°N 1.93611°W / 7. 58333; -1.93611 kuma yana da kimanin kilomita 32 (51 daga Sunyani kuma kimanin kilomita 65 (105 daga Kumasi.[6]

Yankin Babban Birni

[gyara sashe | gyara masomin]

Techiman yana cikin gundumar Techiman Metropolitan, wacce ke da fadin fili na 649.0714 square kilometres (250.6079 sq mi) . Babban birnin yana da iyaka da gundumomi huɗu: Gundumar Techiman ta Arewa, Gundumar Wenchi ta Karamar Hukumar, Gundumar Nkronza ( Gundumar Nkoranza ta Arewa da Gundumar Nkoranza ta Kudu ) da kuma Gundumar Offinso ta Arewa . [7]

Birnin yana da yanayi mai cike da yanayi na wurare masu zafi ( Köppen climate classification Aw ), wanda ke da yanayi biyu na damina da kuma lokacin rani. Babban lokacin damina yawanci yana faruwa ne tsakanin Afrilu da Yuli, kuma ƙaramin lokacin yana farawa daga Satumba zuwa Oktoba. Lokacin rani ɗaya tilo yana faruwa ne daga Nuwamba, yana daɗewa har zuwa Maris a shekara mai zuwa. Birnin yana fuskantar ruwan sama mai matsakaici zuwa mai yawa kowace shekara, tare da ruwan sama na shekara-shekara daga 1,260 to 1,660 millimetres ([convert: unknown unit]) . [7] Matsakaicin zafin jiki a birnin shine 28 °C (82 °F) tare da ɗanɗanon da ke tsakanin kashi 75–80% a lokacin damina da kuma kashi 70–72% a sauran shekarar. [8]

Climate data for {{{location}}}
Watan Janairu Fabrairu Maris Afrilu Mayu Yuni Yuli Ogusta Satumba Oktoba Nuwamba Disamba Shekara
[Ana bukatan hujja]
  1. Renckens 2012.
  2. 1 2 3 Warren 1976.
  3. 1 2 3 4 Arhin 1979.
  4. ""Bono East Officially Created; Techiman Is Capital" – President Akufo-Addo". Ghana Broadcasting Corporation. 13 February 2019. Retrieved 23 January 2025.
  5. "Techiman; The Most Suitable Place For Bono East Regional Capital". ModernGhana. 11 January 2019. Retrieved 23 January 2025.
  6. Straight line distances from: Daft Logic; "Google Maps Distance Calculator". Archived from the original on 26 July 2010. Retrieved 20 January 2025.
  7. 1 2 Ghana Statistical Service 2014.
  8. Adu, D. T.; Kuwornu, J.; Somuah, H.; et al. (2018). "Application of livelihood vulnerability index in assessing smallholder maize farming households' vulnerability to climate change in Brong-Ahafo region of Ghana". Kasetsart Journal of Social Sciences. 39 (1). sec. Data Source and Sampling Procedure. doi:10.1016/j.kjss.2017.06.009.