Jump to content

Technosphere

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Ana iya la'akari da technosphere ɗaya daga cikin sassan duniya, kamar lithosphere, hydrosphere, yanayi, pedosphere da biosphere. Ya hada da dukkan halittun da ba su da rai, kamar gine-gine, hanyoyi, ababen hawa, tashoshin wutar lantarki, injinan noma, littattafai da kwamfutoci.

An fara amfani da kalmar technosphere don komawa ga taron duniya na gine-ginen ɗan adam a cikin wata kasida ta 1960 ta Wil Lepowski.[1] Injiniyan tsarin Kanada John Milsum ya yi amfani da kalmar a cikin labarin 1968.[2] kuma ba da jimawa ba masanin ilimin halitta Julian Huxley a cikin labarin jarida yana tunani game da saukowar dan Adam na farko akan wata. Babu ɗaya daga cikin waɗannan rubuce-rubucen da ya fayyace kalmar a hankali, amma a fili an yi niyya ne don yin nuni ga ma'auni na duniya na gine-ginen ɗan adam, a cikakkiyar ma'ana, a matsayin tsarin layi ɗaya da biosphere.

Kalmar tana da alaƙa da kalmomin Anthroposphere da Noosphere. Duk da haka, yayin da ake amfani da Anthroposphere da yawa don haɗawa da mutane, dabbobi da tsarin muhalli, da kuma Noosphere ya fi mayar da hankali kan tunanin ɗan adam, Technosphere na musamman yana haifar da gine-ginen jiki wanda ɗan adam ya halitta.[3][4] An yi jayayya cewa babu isasshen bincike a kan technosphere, kuma ana buƙatar ƙarin bincike don fahimtar yadda yake aiki a matsayin tsarin duniya.[5]

Ci gaban Technosphere

[gyara sashe | gyara masomin]

Technosphere ya girma cikin sauri tun farkon karni na 20. Adadin kayan da ake amfani da su a duniya ya karu fiye da sau 20, daga kasa da 50 Gt a cikin shekara ta 1900 [6] zuwa sama da 1100 Gt a 2020, lokacin da aka kiyasta ya wuce nauyin busassun dukkan kwayoyin halitta na biosphere. [7] Abubuwan da suka fi girma na tarin fasaha sune kankare da tarawa, waɗanda aka yi amfani da su a cikin gine-gine da hanyoyi. Tsinkaya na ci gaban fasaha na gaba ya nuna cewa nauyinsa na iya wucewa 2000 Gt ta shekara ta 2050. [6]

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Otter, Chris (2022). "Socializing the Technosphere". Technology and Culture. 63 (4): 953–978. doi:10.1353/tech.2022.0153. PMID 36341603 Check |pmid= value (help).
  2. Milsum, John (June 1968). "The technosphere, the biosphere, the sociosphere: their systems modeling and optimization". IEEE Spectrum. 5 (6): 76–82. Bibcode:1968IEEES...5f..76M. doi:10.1109/MSPEC.1968.5214690.
  3. Otter, Chris (2022). "Socializing the Technosphere". Technology and Culture. 63 (4): 953–978. doi:10.1353/tech.2022.0153. PMID 36341603 Check |pmid= value (help).
  4. Milsum, John (June 1968). "The technosphere, the biosphere, the sociosphere: their systems modeling and optimization". IEEE Spectrum. 5 (6): 76–82. Bibcode:1968IEEES...5f..76M. doi:10.1109/MSPEC.1968.5214690.
  5. Hermann-Pillath, Carsten (2018). "The Case for a New Discipline: Technosphere Science". Ecological Economics. 149: 212–225. Bibcode:2018EcoEc.149..212H. doi:10.1016/j.ecolecon.2018.03.024.
  6. 6.0 6.1 Wiedenhofer, Domninik; Fishman, Tomer; Lauk, Christian; Haas, Willi; Krausmann, Fridolin (2019). "Integrating Material Stock Dynamics Into Economy-Wide Material Flow Accounting: Concepts, Modelling, and Global Application for 1900–2050". Ecological Economics. 156: 121. Bibcode:2019EcoEc.156..121W. doi:10.1016/j.ecolecon.2018.09.010.
  7. Otter, Chris (2022). "Socializing the Technosphere". Technology and Culture. 63 (4): 953–978. doi:10.1353/tech.2022.0153. PMID 36341603 Check |pmid= value (help).