Jump to content

The Astrologer who Fell into a Well

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
The Astrologer who Fell into a Well
Asali
Mahalicci Aesop (mul) Fassara, unknown value da Plato
Mawallafi Aesop (mul) Fassara
Asalin suna Ἀστρολόγος, The Astronomer da Aneddoto della servetta trace
Characteristics
Genre (en) Fassara fable (en) Fassara
Harshe Ancient Greek (en) Fassara
Description
Ɓangaren Aesop's Fables (en) Fassara
Zane-zanen John Tenniel daga bugun Aesop na 1884.

" Mai Tauraro Wanda Ya Faɗa a Rijiya " tatsuniya ce da aka gina bisa wani labari na Girka game da masanin falsafar kafin Sokrati Thales na Miletus . Yana ɗaya daga cikin barkwanci da yawa na da aka lulluɓe a cikin Tatsuniyoyi na Aesop kuma yanzu yana lamba 40 a cikin Ma'aunin Perry . [1] A lokacin harin kimiyya kan ilmin taurari a ƙarni na 16-17, labarin ya sake shahara sosai.

Tatsuniya da fassararta

[gyara sashe | gyara masomin]

Labarin faɗar Thales cikin rijiya yayin da yake kallon taurari an rubuta shi ne a cikin littafin Plato 's Theaetetus (ƙarni na 4 KZ). [2] Wasu tsoffin labaran wani lokaci suna bambanta mutum ko mai ceto amma a kai a kai suna riƙe da maganar ba'a ta mai ceto cewa zai fi kyau mutum ya ci gaba da tunaninsa a duniya. Mawaƙin Romawa Ennius ya taƙaita darasin da za a koya daga labarin a cikin layin Quod est ante pedes nemo spectat, caeli scrutantur plagas ("Babu wanda ya kula da abin da ke gaban ƙafafunsa lokacin da yake neman yankunan sararin sama") kuma Cicero ya yi ambato sau biyu game da wannan. [3]

Thomas Aquinas (wanda ya rasu a shekara ta 1274) ya ba da rahoton labarin kamar haka a cikin sharhinsa kan ɗabi'un Nicomachean :

Lokacin da Thales zai fita daga gidansa don ya kalli taurari, sai ya faɗi cikin rami; yayin da yake kuka game da gaskiyar cewa wata tsohuwa ta ce masa: "Kai, ya Thales, ba za ka iya ganin abin da ke ƙafafunka ba kuma kana tsammanin ganin abin da ke cikin sammai?"

An maimaita labarin a matsayin labari mai ban dariya a cikin littafin wasan barkwanci na Turanci mai suna Merry Tales and Quick Answers (1530). A cikin wannan masanin falsafar.

fell plumpe into a ditche over the eares. Wherefore an olde woman that he kepte in his house laughed and sayde to him in derision: O Thales, how shuldest thou have knowlege in hevenly thinges above, and knowest nat what is here benethe under thy feet?[4]

A halin yanzu, Andrea Alciato yana ƙara kai hari ga ilmin taurari a cikin Littafinsa na Alamu, na farko daga cikin bugu da yawa wanda ya bayyana a 1531. A cikin wannan bugu na farko akwai hoton masanin taurari, kai tsaye a sama, da ke shirin yin tuntuɓe a kan wani tubali a ƙasa. Waƙar Latin da ke tare da shi ta yi magana game da labarin Icarus kuma bugu na baya sun yi amfani da misalin faɗuwarsa daga sama. Duk da haka, alamar tana da taken "Against Falaki" kuma waƙar ta ƙare da gargaɗin 'Bari masanin taurari ya yi hattara da annabta komai. Domin mai ruɗin zai faɗi kai tsaye, matuƙar ya tashi sama da taurari.' [5] Mai haɗa tambarin Ingilishi Geoffrey Whitney ya bi sahun Alciato wajen haɗa labarin da wani mummunan hari a cikin Zaɓaɓɓun Alamu (1586). [6] A lokaci guda kuma, wasan kwaikwayo na John Lyly, Gallathea (wanda aka fara yi a 1588) ya ƙunshi wani ƙaramin labari da ya shafi masanin kimiyyar sinadarai na ƙarya da kuma masanin ilmin taurari na ƙarya waɗanda, yayin da suke kallon taurari, suka faɗi baya cikin wani tafki.

Mawaƙin Neo-Latin Gabriele Faerno shi ma ya haɗa da labarin masanin taurari mai tuntuɓe a cikin tarinsa na Centum Fabulae (1554), amma ya kammala da ma'anar falsafa, 'Ta yaya za ka fahimci duniya ba tare da sanin kanka ba tukuna?' [7] Kamar yadda yake a wasu da yawa, daga wannan tushe ne Jean de la Fontaine ya haɗa da labarin a cikin Tatsuniyoyinsa (II.13). Waƙarsa abin mamaki ce wajen taƙaita labarin zuwa ga ambato mai layi huɗu kawai kafin ya fara yin Allah wadai da ilmin taurari mai layi 45 (tare da yin amfani da linzamin kwamfuta a gefe). [8] Amma yaƙin da ake yi da camfi ya yi nasara lokacin da Charles Denis ya haɗa da taƙaitaccen bayani na waƙar La Fontaine a cikin Zaɓaɓɓun Tatsuniyoyi (1754). Kammalawarsa ita ce hasashe game da makomar ba shi da amfani; mutane nawa ne, ya tambaya,

Let, for want of due repair,
A real house fall down,
To build a castle in the air?[9]

Samuel Croxall ya fi karkata a cikin littafinsa na Tatsuniyoyi na Aesop (1732). Ya kammala da cewa, ɗabi'ar labarin ita ce "ku kula da harkokinku".

  1. "The Astronomer and the Tracian Woman". mythfolklore.net.
  2. "The Astronomer and the Tracian Woman". mythfolklore.net.
  3. "Cicero: de Re Publica I". thelatinlibrary.com.
  4. Tales (1831). "The Hundred merry tales: or Shakspeare's jest book. [on large paper, cm.17]". google.co.uk.
  5. "The Astronomer and the Tracian Woman". mythfolklore.net.
  6. Andrados F. R., History of the Graeco-Latin Fable vol. 3, Brill 2003, pp. 57–58
  7. "The Astronomer and the Tracian Woman". mythfolklore.net.
  8. "The Astronomer and the Tracian Woman". mythfolklore.net.
  9. Denis, Charles (1754). "Select fables". google.co.uk.