Jump to content

Tom Okurut

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Tom Okurut
Rayuwa
Haihuwa Kumi District (en) Fassara, 6 ga Janairu, 1960
ƙasa Uganda
Mutuwa 14 ga Afirilu, 2024
Karatu
Makaranta Jami'ar Makerere
Jami'ar Makerere
(1980 - 1983) Digiri
Jami'ar Ibadan
(1987 - 1988)
IHE Delft Institute for Water Education (en) Fassara
(1991 - 2000) Doctor of Philosophy (en) Fassara, master's degree (en) Fassara
Sana'a
Sana'a researcher (en) Fassara, marubuci da docent (en) Fassara
Employers National Environment Management Authority of Uganda (en) Fassara
Jami'ar Makerere  (1994 -  2001)
National Water and Sewerage Corporation (en) Fassara  (1994 -  2001)
National Environment Management Authority of Uganda (en) Fassara  (ga Yuni, 2011 -  ga Yuni, 2021)

Tom Okia Okurut (6 ga watan Janairun 1960 - 14 ga watan Afrilu 2024) ya kasance Mai fafutukar canjin yanayi na Uganda, mai kiyaye muhalli, marubuci, kuma mai tsara manufofi.[1][2] Ya kasance tsohon darektan zartarwa na Hukumar Kula da Muhalli ta Kasa na tsawon shekaru 10 tun daga 2011 zuwa 2021,[1] [2] kuma tsohon darektar zartarwa Climate Change Action Gabashin Afirka.[3][4][5][6][7]

Tarihi da Ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

Okurut ya halarci makarantar firamare ta Akadot daga 1967 zuwa 1973, makarantar sakandare ta Gulu tsakanin 1974 da 1977, Kwalejin Teso Aloet daga 1978 har zuwa 1979. [1] Okurut ya shiga Jami'ar Makerere a 1980 kuma ya kammala karatu tare da digiri na farko na kimiyya a fannin ilmin sunadarai a 1983. [1][2] Ya sami difloma na digiri na biyu a fannin injiniya mai sabuntawa daga Cibiyar Eni-Sogesta ta Urbino a Italiya.[1] Tsakanin shekara ta 1987 zuwa shekara ta 1988, ya ci gaba da karatun Master of Science a Jami'ar Ibadan a Najeriya, [1] kuma ya halarci Cibiyar IHE Delft don Ilimi na Ruwa a Netherlands inda ya yi PhD a Kimiyya da Fasaha ta Muhalli daga 1995 zuwa 2000 [2] [4][5]

Okurut ya mutu a ranar 14 ga Afrilu 2024 a asibitin Platinum da ke Nakasero, Kampala saboda ƙuƙwalwar kai da ta kai kwakwalwarsa wanda ya haifar da tiyata a kai.[4][5][6][8] Ya mutu a cikin Sashin Kulawa mai tsanani saboda zargin rashin yaduwar iskar oxygen a cikin kwakwalwa bayan tiyata a kai.[9] An binne shi a ranar 20 ga Afrilu 2024 a ƙauyen Akadot, yankin Mukongoro a gundumar Kumi. [6][1][2]

Rayuwa ta mutum

[gyara sashe | gyara masomin]

Okurut ta auri Ademun Anna Rose Okurut wanda ke aiki a matsayin Kwamishinan Lafiya na Dabbobi a Ma'aikatar Aikin Gona, Masana'antar Dabbobi da Kifi. Suna da 'ya'ya 3.[1][7]

Okurut ya fara aikinsa a matsayin mataimakin malami a sashen ilmin sunadarai a Jami'ar Makerere daga 1989 zuwa 1994 bayan digiri na farko.[1] Ya shiga Kamfanin Ruwa da Ruwa na Kasa a shekara ta 2000 a matsayin jami'in ingancin Ruwa har zuwa shekara ta 2001 a sashen inganci, horo, bincike da ci gaba [1] kuma ya kasance babban sakatare na Hukumar Lake Victoria Basin a Kisumu, Kenya daga shekara ta 2006 zuwa 2011 kuma an inganta shi zuwa jami'in shirin shirin Lake Victoria, Sakatariyar Gabashin Afirka wacce ke zaune a Arusha, Tanzania.[5][4]

gAn nada Okurut a matsayin babban darakta na NEMA [10] a cikin 2011 har zuwa 1 ga Satumba 2021 lokacin da Akankwasah Barirega ya gaje shi bayan ya yi mulki biyu. [11] [12][13][14] Yayinda yake a NEMA, an yi zargin cewa ya ba da gudummawa ga labarin nasarar mahaɗin inda mahaɗin ya sami nasarar samun karuwar kasafin kuɗi na 500% da 100% a cikin shekaru 5, ya rage yawan gurɓata zuwa 50% sakamakon dabarun mataimakin aikin injiniya, ya yi kira ga ci gaban jagororin ƙasa da ka'idoji don ingancin iska a wurin aiki kuma ya tsara dokar kuɗi don amfani da filastik guda ɗaya.[15]

Okurut ya kasance babban darakta na Climate Change Action for East Africa daga 2021 har zuwa mutuwarsa a ranar 14 ga Afrilu 2024. [1]

Okurut ya yi aiki a matsayin shugaban kwamitin nadawa da memba na majalisar Makarantar Kasuwanci ta Jami'ar Makerere . [5]

Don girmama aikin Okurut, Anita Among ta nemi memba na majalisa ya dasa akalla bishiyoyi biyar.[6]

Kyaututtuka

[gyara sashe | gyara masomin]

Okurut shi ne mai karɓar kyautar UNESCO - IHE Alumni ta 2014 wanda aka ba wa tsofaffin ɗaliban IHE Delft waɗanda suka ba da gudummawa sosai ga gudanar da ruwa da hidimarsa a matsayin abin koyi ga abokan aikin ruwa.

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 "Agriculture ministry, NEMA mourn climate change icon". New Vision. 19 April 2024. Retrieved 2024-05-30.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 "Experts urge farmers to embrace one-acre model farming". 93.3 KFM. 2023-10-22. Retrieved 2024-05-31.
  3. "Former NEMA boss, Dr Tom Okurut dies after brain surgery". Monitor. 2024-04-14. Retrieved 2024-05-30.
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 "Former NEMA boss Dr Okurut dead". New Vision. 14 April 2024. Retrieved 2024-05-30.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 "Ex NEMA Boss Dr Tom Okurut Succumbs to Brain Clot". ChimpReports. 2024-04-15. Retrieved 2024-05-30.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 apofeed (2024-04-18). "Uganda: Plant trees in memory of fallen Ex - National Environment Management Authority (NEMA) Boss, Among urges public". African Business. Retrieved 2024-05-30.
  7. 7.0 7.1 "IHE Delft alumnus Tom Okurut Okia passes away". www.un-ihe.org. 18 April 2024. Retrieved 2024-05-30.
  8. Enuru, Eddy (2024-04-15). "Former NEMA Executive Director Dr. Tom Okurut, dies". Nilepost News. Retrieved 2024-05-31.
  9. Gapany, M. (January 2007). "Is Lack of Placement of Drains After Thyroidectomy With Central Neck Dissection Safe? A Prospective, Randomized Study". Yearbook of Otolaryngology-Head and Neck Surgery. 2007: 227–228. doi:10.1016/s1041-892x(07)70194-4. ISSN 1041-892X.
  10. Gapany, M. (January 2007). "Is Lack of Placement of Drains After Thyroidectomy With Central Neck Dissection Safe? A Prospective, Randomized Study". Yearbook of Otolaryngology-Head and Neck Surgery. 2007: 227–228. doi:10.1016/s1041-892x(07)70194-4. ISSN 1041-892X.
  11. "Agriculture ministry, NEMA mourn climate change icon". New Vision. 19 April 2024. Retrieved 2024-05-30.
  12. "Former NEMA boss, Dr Tom Okurut dies after brain surgery". Monitor. 2024-04-14. Retrieved 2024-05-30.
  13. "Former NEMA boss Dr Okurut dead". New Vision. 14 April 2024. Retrieved 2024-05-30.
  14. Enuru, Eddy (2024-04-15). "Former NEMA Executive Director Dr. Tom Okurut, dies". Nilepost News. Retrieved 2024-05-31.
  15. "Ex NEMA Boss Dr Tom Okurut Succumbs to Brain Clot". ChimpReports. 2024-04-15. Retrieved 2024-05-30.