Tshikapa
| Wuri | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
| Ƴantacciyar ƙasa | Jamhuriyar dimokuradiyya Kwango | |||
| Province of the Democratic Republic of the Congo (en) | Kasai Province (en) | |||
| Babban birnin | Kasai Province (en) | |||
| Yawan mutane | ||||
| Faɗi | 1,006,387 (2023) | |||
| Labarin ƙasa | ||||
| Altitude (en) | 485 m | |||
- Kasuwar Sulhu.
- Asibitin da aka tura.
- Cocin Saint Andre.
- Cocin St Vincent de Paul.
- Gadar da ke kan kogi a Tshikapa.
Tshikapa babban birnin lardin Kasaï ne a Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo . Birnin yana da murabba'in 60 km (37 mi) arewacin kan iyakar Angola da 189 km (117 mi) yamma da Kananga [1] a mahadar kogin Tshikapa da Kasai. A cewar bayanan da dakin karatu na Jami'ar Utrecht ya wallafa, yawan mutanen birnin ya karu daga 38,900 a shekarar 1970 zuwa 180,900 a shekarar 1994. Duk da haka, yaƙe-yaƙen Congo da tawayen Kamwina Nsapu sun haifar da ɗimbin ƙaura a cikin gida, inda mazauna da yawa suka tsere daga tashin hankali ko kuma suka ƙaura na ɗan lokaci. Rahoton Jama'a na Duniya ya kiyasta cewa a shekarar 2025, yawan jama'ar Tshikapa da kuma yawan birane da ke kewaye da ita ya kai 1,185,920. [2]
Tshikapa wuri ne da ake haƙo lu'u-lu'u tun lokacin da aka kafa shi a farkon ƙarni na 20. Forminière, wata ƙungiyar haƙar ma'adinai ta Amurka/Belgium wadda ta gano lu'u-lu'u kusa da wannan wuri a farkon shekarun 1900 ne ta kafa birnin.
Filin jirgin saman Tshikapa ne ke yi wa birnin hidima. Masana'antar lu'u-lu'u ita ce babbar hanyar samun kudin shiga ga birnin[ana buƙatar hujja] . Duk da haka, ba shi da kyau kuma kaɗan ne daga cikin hanyoyin da aka yi wa shimfida.
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]An kafa Tshikapa a farkon shekarun 1900 ta ƙungiyar ma'adinai ta Amurka da Belgium Forminière . Birnin ya bunƙasa cikin sauri sakamakon Yaƙin Kwango na Farko kuma yanzu yana da yawan mutanen da suka rasa matsuguni a cikin gida. A watan Afrilun 2020, gadar babbar hanya ta N1 mai shekaru 78 ta ruguje cikin kogin Kasai, lamarin da ya haifar da katsewar hanyoyin sufuri da tattalin arziki na yankin. [3]
Hanya
[gyara sashe | gyara masomin]Birnin yana kan hanyar haɗuwar kogunan Tshikapa da Kasai da kuma haɗuwar manyan hanyoyin R706 da N01. Birnin ya ƙunshi gine-gine masu hawa 1 da 2 na tubalan laka tare da rufin ƙarfe, yayin da tsakiyar birnin da ke kudancin mahaɗar kogin ke da wasu gine-gine masu ƙarin benaye. An gina gada ta biyu a fadin kogin Kasai a arewacin mahaɗar a shekarar 2014. [4] Akwai tashar tace ruwa da ke tsakiyar hanyar a mahadar manyan hanyoyin R706 da N01. Filin jirgin saman Tshikapa yana gefen kudu na tsakiyar birnin. Birnin yana da makarantun firamare guda 67 da sakandare guda 36.

Ya zuwa shekarar 2014, birnin Tshikapa yana da asibitoci 3, otal-otal 15, Cibiyoyin Yankuna shida, kotu ɗaya, zauren gari ɗaya, ofishin babban bankin ƙasa ɗaya da kuma wurin tsaftace ruwa da ba a gina ba. Banda Tshikapa, only two out of the six permanent markets were numbered a kan manyan titunan biyu a cikin garin. Yawancin kasuwanni a birnin ba su da kayayyakin more rayuwa na yau da kullun, domin yawancin kayayyakin ana nuna su ne a ƙasa ko kuma a cikin rumfunan wucin gadi. An sake gina hanyar da ke tsakanin Batshamba da Tshikapa tsakanin 2012 da 2019, wanda hakan ya samar da damar shiga birnin cikin aminci. [5]
Tshikapa tana da filayen wasa guda biyu na ƙwallon ƙafa, ɗaya tana arewacin Kogin Tshikapa da ake kira Filin wasa na Dibumba da kuma ɗaya a kudancin kogin da ake kira Filin wasa na Kanzala. Birnin yana da lamba 125 kilomita zuwa arewacin Mahadar Kan Iyakar Angola a Dundo . Kabodi gari ne da ke kusa da gabas, Sami a kudu, Katshongo a yamma da Mutena a arewa.
Tattalin Arziki
[gyara sashe | gyara masomin]Manyan ayyukan tattalin arziki sune noma da haƙa lu'u-lu'u a Lardin Kasai . Tshikapa ita ce kawai gari a lardin da ke da ayyukan gudanarwa. [4] Birnin yana da ƙarancin damar samun wutar lantarki, iskar gas da kuma ruwan sha mai tsafta.
Yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]Tshikapa tana da yanayi mai cike da wurare masu zafi na savanna ( Köppen Aw ), wanda ya yi kama da na yammacin Jamhuriyar Dimokuradiyyar Kongo, tare da lokacin rani ya shiga watan Yuni da Yuli, kuma lokacin damina mai tsawo amma ba mai tsanani ba ne daga Satumba zuwa Mayu.
Hotunan Hotuna
[gyara sashe | gyara masomin]- Kasuwar Sulhu.
- Asibitin da aka tura.
- Cocin Saint Andre.
- Cocin St Vincent de Paul.
- Gadar da ke kan kogi a Tshikapa.
Nassoshi
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Google Earth".
- ↑ "Population of Tshikapa".
- ↑ "Réhabilitation du pont Kasaï : l'ACAJ recommande à l'Office des Routes de faire réaliser ces travaux dans le respect du cahier de charge". 21 April 2021.
- 1 2 "DRC - Upgrading of the Tshikapa – Mbuji Mayi Road, Tshikapa –Kamuesha Section (87 Km) and Rehabilitation of Rural Ancillary Agricultural Infrastructure - RAP Summary". 31 May 2019.
- ↑ "Democratic Republic of Congo - Batshamba-Tshikapa Road Improvement Project: Loange Bridge - Lovua Bridge Section". [permanent dead link]
- All articles with unsourced statements
- Articles with unsourced statements from March 2016
- Articles with invalid date parameter in template
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from October 2026
- Articles with permanently dead external links
- Biranen Jamhuriyar dimokuradiyya Kwango
- Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba
- Pages using the Kartographer extension
