Tuncel na Sebahat
|
| |||||||||||||
9 ga Yuli, 2017 - 30 Nuwamba, 2019 ← Tuncel na Sebahat - Saliha Aydeniz (mul)
28 Mayu 2016 - 9 ga Yuli, 2017 ← Emine Ayna (mul)
28 ga Afirilu, 2014 - District: Istanbul (3rd electoral district) (en)
27 Oktoba 2013 - 22 ga Yuni, 2014 ← Fatma Gök (mul)
28 ga Yuni, 2011 - 28 ga Afirilu, 2014 District: Istanbul (1st electoral district) (en)
23 ga Yuli, 2007 - 28 ga Yuni, 2011 District: Istanbul (3rd electoral district) (en) | |||||||||||||
| Rayuwa | |||||||||||||
| Haihuwa |
Yazıhan ilçesi (mul) | ||||||||||||
| ƙasa | Turkiyya | ||||||||||||
| Harshen uwa | Turkanci | ||||||||||||
| Karatu | |||||||||||||
| Makaranta |
Mersin University (en) | ||||||||||||
| Harsuna | Turkanci | ||||||||||||
| Sana'a | |||||||||||||
| Sana'a | ɗan siyasa | ||||||||||||
| Imani | |||||||||||||
| Jam'iyar siyasa |
Peoples' Democratic Party (en) Democratic Regions Party (en) | ||||||||||||
Sebahat Tuncel (an haife ta 5 Yuli 1975) ɗan siyasan Baturke [1] ɗan asalin Kurdawa ne, [2] mai fafutukar kare hakkin mata, tsohuwar ma'aikaciyar jinya kuma ɗan majalisa a Turkiyya . [3] An zabe ta a matsayin ‘yar majalisa a lokacin da take gidan yari.
Rayuwar farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haife ta a Yazıhan kuma ta yi karatun zane-zane da binciken filaye a jami'ar Mersin, kafin ta fara aikinta na siyasa ta bangaren mata na jam'iyyar Dimokaradiyya (HADEP) a shekarar 1998. Bayan ta shiga cikin kafuwar jam'iyyar Democratic Society Party (DTP), ta zama kakakin majalisar mata. [1] Daga baya, ta kasance mataimakiyar shugabar kuma mataimakiyar Istanbul na DTP, [1] Ta kuma yi aiki tare da kungiyoyin kasa da kasa irin su Shirin Raya Majalisar Dinkin Duniya (UNDP) da Amnesty International (AI). [2]
Sana'ar siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]An kama ta ne a ranar 5 ga Nuwamba 2006 bisa zarginta da zama a kungiyar ta'adda ta PKK . [3] Amma bayan da ta tsaya takara a matsayin 'yar takara mai zaman kanta a cikin kawancen Thousand Hopes na zaben 'yan majalisa daga kurkuku kuma bayan ta sami kujera a Istanbul da kuri'u 93,000, an sake ta daga tsare a watan Yuli 2007. An zabe ta a Majalisar Dokokin Turkiyya daga gidan yari, lamarin da ya bai wa mutane da yawa mamaki. A zaben 'yan majalisar dokoki na 2011, ta kasance 'yar takara mai zaman kanta ga majalisar da ke samun goyon bayan Labour, Democracy and Freedom Block, [4] kuma an zabe ta a matsayin 'yar majalisa a gundumar farko ta Istanbul . [5] Bayan zaben ta ta jagoranci wani yunkuri wanda ya soki yadda Hatip Dicle ya ki ya hau kujerarsa a majalisa duk da cewa an zabe shi. [4] A shekarar 2013 an zabe ta a matsayin shugabar jam'iyyar HDP tare da Ertuğrul Kürkçü . [6] A watan Mayun 2016 aka zabe ta shugabar jam'iyyar Democratic Regions Party (DBP) tare da Kamuran Yüksek. [7] Kamar yadda ya zuwa watan Satumba na 2016 an cire Mayors da yawa na DBP, DBP Co-chair Tunnel ya gayyaci masu unguwanni don yin aiki ga mutane daga gine-ginen jam'iyyun maimakon gundumomi. [8]
Ra'ayin Siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]Ta bukaci da a kara inganta hakokin al'adun Kurdawa a kasar Turkiyya tare da zargin jam'iyyar AKP da jam'iyyar Republican People's Party ta Kemalist da dakatar da shawarwari kan lamarin. [1]
Amincewa da kisan kiyashin Armeniya
[gyara sashe | gyara masomin]Sebahat Tuncel ya yi kalamai da dama don Turkiyya ta amince da kisan kiyashin Armeniya . A watan Nuwamban shekarar 2014 ne ta gabatar da kudirin amincewa da kisan kiyashin Armeniya a majalisar dokokin Turkiyya, inda ta bukaci shugaban kasar Turkiyya Recep Tayyip Erdoğan da ya fito fili ya nemi afuwar kisan kiyashin da aka yi a Armeniya.
Laifi da dauri
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 4 ga Oktoba 2016 an kai ta kurkuku kuma an kama ta a watan Nuwamba 2016. [9] A cewar hukumar shari'a ta kasa da kasa mai gabatar da kara ta bukaci daurin shekaru 130 a gidan yari saboda zarginta da ta'addanci saboda kasancewarta a jam'iyyar lauyoyi ta DTP da kuma jawabai 16 da ta yi a lokacin tarurruka da kuma taron manema labarai da ta yi kafin tarukan DBP. [10] A ranar 5 ga watan Janairun 2018 aka yanke mata hukuncin daurin shekaru 2 da wata uku a gidan yari. [11] A watan Janairun 2019 ta shiga yajin cin abinci na Leyla Güven tana neman kawo karshen keɓewar Abdullah Öcalan . [12] A watan Fabrairun 2019, yayin da take yajin cin abinci, [13] an yanke mata hukuncin daurin shekaru 15 a gidan yari saboda kasancewarta 'yar kungiyar ta'addanci da kuma yada farfaganda ga kungiyar ta'addanci. A cikin Oktoba 2020, an haɗa ta cikin bincike kan zanga-zangar Kobanî na 2014. [14]
A watan Satumban 2020, wani hukunci a karkashin sashe na 299 na kundin hukunta manyan laifuka na Turkiyya sama da watanni 11 ya biyo bayan zagin shugaban kasar Turkiyya Recep Tayyip Erdoğan . [15] An yanke hukuncin ne saboda kiran Erdoğan a matsayin "makiyin mata" a wani jawabi da ya yi a shekarar 2016. Ta bayyana hakan ne bayan wasu kalamai guda biyu masu cike da ce-ce-ku-ce na Erdoğan inda a shekarar 2014 ya fito fili ya ce "Mata ba daidai suke da maza ba" kuma a shekarar 2016 ya ce "matan da suka ki haihuwa suna da kasawa kuma ba su cika ba". A ranar 17 ga Maris, 2021, mai gabatar da kara na jihar Bekir Şahin ya bukaci Tuncel da wasu 'yan siyasa 686 na HDP haramtawa shiga harkokin siyasa na tsawon shekaru biyar, tare da rufe HDP saboda zargin hadin kan kungiyar da PKK. [16] An sake ta a ranar 16 ga Mayu 2024. [17]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 1.2 Hess, Jake (22 June 2008). "Zcomm » The Kurdish Struggle in Turkey: An interview with Sebahat Tuncel, MP". zcomm.org. Retrieved 2022-06-30.
- ↑ "Upcoming Events | Watson Institute". Watson Institute for International and Public Affairs (in Turanci). Retrieved 2022-06-30.
- ↑ "Tuncel Goes From Prison to Parliament". Bianet. Retrieved 9 November 2019.
- ↑ 4.0 4.1 "Sebahat Tuncel: we won't enter parliament without Dicle". ANF News (in Turanci). Retrieved 18 September 2020.
- ↑ Şafak, Yeni (18 September 2020). "Seçim Sonuçları 2011 – Milletvekili Genel Seçim Sonuçları". Yeni Şafak (in Harshen Turkiyya). Retrieved 18 September 2020.
- ↑ "Tuncel and Kürkçü elected co-chairs of HDP". ANF News (in Turanci). Retrieved 9 November 2019.
- ↑ "Sebahat Tuncel, Kamuran Yüksek Elected DBP Co-Chairs". Bianet. 30 May 2016. Retrieved 9 November 2019.
- ↑ Khalidi, Ari. "Kurdish DBP to turn party buildings into municipalities". www.kurdistan24.net. Retrieved 18 September 2020.
- ↑ "DBP Co-Chair Sebahat Tuncel Arrested". Bianet. 7 November 2016.
- ↑ Owen, Margaret. "Indictment and Allegations Concerning Ms Sabahat Tuncel" (PDF). International Law Bureau. Archived from the original (PDF) on 2019-01-19. Retrieved 2025-03-25.
- ↑ "PERSECUTION OF KURDISH MPS – Early Day Motions". edm.parliament.uk. Retrieved 9 November 2019.
- ↑ "Arrested Politicians Sebahat Tuncel, Selma Irmak Go on Hunger Strike". Bianet. 15 January 2019. Retrieved 18 September 2020.
- ↑ Welle (www.dw.com), Deutsche. "Turkey jails Kurdish politicians over alleged terror links | DW | 2 February 2019". DW.COM (in Turanci). Retrieved 18 September 2020.
- ↑ "Kobanê investigation: HDP's Tuncel, Tuğluk remanded in custody 'again'". Bianet. 13 October 2020.
- ↑ "Turkish court sentences politician to 11 months for saying 'president is a misogynist'". www.duvarenglish.com (in Turanci). Archived from the original on 20 October 2020. Retrieved 20 September 2020.
- ↑ "Turkish prosecutor seeks political ban on 687 pro-Kurdish politicians". www.duvarenglish.com (in Harshen Turkiyya). 18 March 2021. Retrieved 19 March 2021.
- ↑ "Kurdish political prisoners released from Turkish women's prison vow to continue their fight". Medya News (in Turanci). 2024-05-19. Retrieved 2024-05-20.