Jump to content

Turks da Caicos Creole

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Turks da Caicos Creole
Lamban rijistar harshe
ISO 639-3 tch
Glottolog turk1310[1]
Gidan Tarihi na Turks & Caicos

Turks da Caicos Creole, ko Caicosian Creole, yaren Creole ne na Turanci wanda ake magana a Tsibirin Turks da Caicos, yankin kasashen waje na Yammacin Indiya a cikin Tsibirin Lucayan

Ba a yi nazarin nau'ikan Creole na Turks da Caicos Island sosai ba amma yare ne na Bahamian Creole. Har ila yau, yana da alaƙa da Bermuda Creole kamar yadda aka ruwaito cewa biyun suna da fahimtar juna sosai. Ya zuwa 1995, an yi la'akari da yawan masu magana da Turks da Caicos Islands Creole kusan 10,700, kodayake suna raguwa kuma suna cikin haɗari.[2] Da alama yana canzawa zuwa nau'o'i daban-daban na Turanci na Caribbean, kamar yadda Turks da Caicos Islands Creole ba su da matsayin hukuma. Amfani da sautunan Afirka da kalmomi a cikin Caicosian Creole yayi kama da Gullah Geechee a Kudancin Carolina da Georgia, yayi kama da abubuwa na yarukan Afirka ta Yamma a Senegal da Saliyo. Wannan ya faru ne saboda bayi na Afirka da aka kawo tsibirin daga South Carolina da Georgia tsakanin 1720-1750 . [3]

Turks da Caicos Island Creole kuma suna da rinjaye daga Jamaica Patwah - kuma suna da yawancin kalmomi iri ɗaya kamar Aks (Ask), Dis (Wannan), Gyal (Girl), da Mosi (Dole ne su kasance) - saboda gaskiyar cewa tsibirin Turks da Kaicos sun kasance wani ɓangare na Jamaica sama da shekaru 114 (1848-1962), kuma suna da al'adun gama gari tare da Jamaica. Bermuda Creole ya shafi Caicosian Creole saboda tsibirai sun fara zama ne daga masu sayar da gishiri na Bermudian bayan mulkin mallaka na Burtaniya, kuma sun kasance wani ɓangare na Bermuda sama da shekaru 126 (1673 - 1799). [4] Ya zuwa (2019) yawan masu magana da Caicosian Creole kusan 34,000 ne.[2]

Kalma / jimla Ma'anar
axe Ka tambayi
chile/chilen yaro / yara
chile ana amfani dashi don wakiltar jaddadawa akan jumla (da kyau ya gaya mini nuttin fight cewa)
een aren't (Sun een goin today) ko ba haka ba (Wannan een daidai) ko ba (I een no nuttin bout that)
gal/gyal yarinya
jumbee ruhu ko fatalwa. Gwada zombie
musse dole ne ya kasance
scorch karkatarwa
switcha/switcher lemonade / limeade (haɗin abin sha mai laushi da ruwan lemun tsami / ruwan lemun laushi)
vel da kyau (yawanci 'W' da 'V' suna musayar juna, misali ved vednesday: Laraba, weil: veil)
  1. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Turks da Caicos Creole". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  2. 1 2 "Statistics Department | Government of the Turks and Caicos Islands". www.gov.tc. Archived from the original on 27 February 2019. Retrieved 2024-03-05. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  3. Klein, Thomas B. (2011-03-31). "African Sounds in Gullah Geechee and on Middle Caicos". The Black Scholar (in Turanci). 41 (1): 22–31. doi:10.5816/blackscholar.41.1.0022. ISSN 0006-4246.
  4. "Gold Bermudians - The Unheard Voice of Mary Prince". In Her Words - The Unheard Voice of Mary Prince. Dr. Dana Selassie. 2024. Retrieved 2024-08-07.