Jump to content

Vítor Baía

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Vítor Baía
Rayuwa
Cikakken suna Vítor Manuel Martins Baía
Haihuwa Freguesia de São Pedro da Afurada (mul) Fassara, 15 Oktoba 1969 (56 shekaru)
ƙasa Portugal
Karatu
Harsuna Portuguese language
Sana'a
Sana'a ɗan wasan ƙwallon ƙafa
Hanya
Ƙungiyoyi Shekaru Wasanni da ya/ta buga Ƙwallaye
  FC Porto (en) Fassara1988-19962460
  Portugal national under-21 football team (en) Fassara1989-199080
  Portugal men's national football team (en) Fassara1990-2002800
  FC Barcelona1996-1998390
  FC Porto (en) Fassara1999-20071600
 
Muƙami ko ƙwarewa Mai tsaran raga
Tsayi 186 cm
Kyaututtuka

Samfuri:Infobox dan kwallon kafa

Vítor Manuel Martins Baía (an haife shi ranar 15 ga Oktoba, 1969) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Portugal wanda ya shahara a matsayin ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a tarihin ƙwallon ƙafar Turai. Ya yi suna sosai ne a ƙungiyar FC Porto inda ya lashe kofuna masu yawa na cikin gida da na Turai, sannan kuma ya wakilci tawagar ƙasar Portugal na tsawon shekaru da dama.[1]

An haifi Baía a garin Vila Nova de Gaia da ke kusa da birnin Porto a Portugal. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa sosai wajen taka leda a matsayin mai tsaron gida, abin da ya sa makarantar matasa ta FC Porto ta ɗauke shi domin horaswa. Ya taso cikin tsarin matasa na ƙungiyar har ya kai matakin babbar ƙungiya a ƙarshen shekarun 1980.[2]

Rayuwar farko

[gyara sashe | gyara masomin]

Vítor Baía ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami, inda ya kasance yana taka leda a unguwarsa kafin daga baya FC Porto ta gano hazakarsa. Kwarewarsa wajen cafke ƙwallaye da kuma saurin motsi sun sa masu horaswa suka yarda cewa zai zama babban mai tsaron gida a nan gaba. A makarantar koyon wasan Porto ya samu horo mai ƙarfi wanda ya taimaka wajen bunƙasa ƙwarewarsa.[3]

Aikin ƙungiya

[gyara sashe | gyara masomin]

Baía ya fara bugawa babbar ƙungiyar FC Porto wasa a shekarar 1988. Da sauri ya zama zaɓi na farko saboda kwazonsa da nutsuwarsa a raga. A shekarun farko na aikinsa ya taimaka wa Porto wajen lashe gasar Firimeira Liga sau da dama tare da cin Kofin Portugal.[4]

A cikin shekarun 1990, Vítor Baía ya zama ɗaya daga cikin mafi kyawun masu tsaron gida a Turai. Ya shahara wajen dakatar da bugun fanareti da kuma iya jagorantar masu tsaron baya. Wannan nasara tasa manyan ƙungiyoyi a Turai suka fara sha’awar sayensa.[5]

A shekarar 1996, ƙungiyar FC Barcelona ta Spain ta sayi Vítor Baía domin ƙarfafa ɓangaren masu tsaron gida. A ƙarƙashin jagorancin Johan Cruyff da kuma daga baya Louis van Gaal, Baía ya taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar. Ya taimaka wajen lashe gasar La Liga da kuma wasu kofuna na cikin gida.[6]

Sai dai duk da nasarorin da ya samu a Barcelona, wasu raunuka da canjin masu horaswa sun rage yawan damar bugawa. Wannan ya sa daga baya ya koma tsohuwar ƙungiyarsa ta Porto domin ci gaba da taka leda.[7]

Komawa Porto

[gyara sashe | gyara masomin]

Bayan dawowarsa Porto a shekarar 1999, Vítor Baía ya sake zama ginshiƙi a ƙungiyar. Ya taka muhimmiyar rawa wajen gina ƙungiyar da daga baya José Mourinho ya jagoranta zuwa manyan nasarori. Porto ta lashe gasar UEFA Cup a shekarar 2003 sannan ta lashe UEFA Champions League a shekarar 2004.[8]

A lokacin gasar zakarun Turai ta 2003–04, Baía ya nuna ƙwarewa ta musamman wajen kare raga, musamman a wasannin matakin knockout. Gogewarsa da jagoranci sun taimaka wajen tabbatar da Porto ta zama zakarar Turai.[9]

Aikin tawagar ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Vítor Baía ya wakilci tawagar ƙasar Portugal fiye da sau 80 tsakanin shekarar 1990 zuwa 2002. Ya taka leda a manyan gasa irin su UEFA Euro 1996 da UEFA Euro 2000. A Euro 2000 ya taimaka wa Portugal kaiwa wasan kusa da na ƙarshe, inda ƙungiyar ta nuna kyakkyawan salon wasa.[10]

Ya kasance ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan Portugal a zamanin “Golden Generation” tare da ‘yan wasa irin su Luís Figo da Rui Costa. Duk da cewa bai halarci gasar cin kofin duniya ta 2002 sosai ba saboda matsalar rauni, har yanzu ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida da Portugal ta taɓa samarwa.[11]

An san Vítor Baía da saurin motsi, iya cafke ƙwallaye masu wahala da kuma kwantar da hankalin masu tsaron baya. Yana daga cikin masu tsaron gida da suka fara nuna ƙwarewa wajen amfani da ƙafa wajen fara hari daga baya. Wannan salon wasa ya sa ya dace da tsarin zamani na masu tsaron gida masu taka rawa wajen gina wasa daga baya.[12]

Har ila yau, Baía ya shahara wajen tsayawa a manyan wasanni da kuma iya tunkarar matsin lamba. Masana da dama sun yaba masa saboda jagorancinsa da ƙwarewar da ya nuna a Porto da Portugal.[13]

Bayan ritaya

[gyara sashe | gyara masomin]

Bayan ya yi ritaya daga wasan ƙwallon ƙafa a shekarar 2007, Vítor Baía ya ci gaba da kasancewa kusa da harkokin wasanni. Ya yi aiki a fannoni daban-daban a FC Porto tare da shiga ayyukan taimakon jama’a da shirye-shiryen ci gaban matasa.[14]

Ana ci gaba da tuna shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da suka taɓa bugawa FC Porto da kuma ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a tarihin Portugal.[15]

  • Firimeira Liga: 1989–90, 1991–92, 1992–93, 1994–95, 1995–96, 1998–99, 2002–03, 2003–04, 2005–06, 2006–07
  • Taça de Portugal: 1990–91, 1993–94, 1999–2000, 2000–01, 2002–03, 2005–06
  • UEFA Cup: 2002–03
  • UEFA Champions League: 2003–04
  • Intercontinental Cup: 2004
  • La Liga: 1997–98
  • Copa del Rey: 1996–97
  1. "Vítor Baía Profile". FC Porto.
  2. "Vítor Baía Biography". WorldFootball.net.
  3. "The rise of Vítor Baía". UEFA.
  4. "FC Porto Legends – Vítor Baía". FC Porto.
  5. "Portugal's greatest goalkeepers". Goal.
  6. "Vítor Baía at Barcelona". FC Barcelona.
  7. "Baía returns to Porto". The Guardian.
  8. "2004 Champions League Final". UEFA.
  9. "Porto's road to European glory". FIFA.
  10. "Portugal national team archives". UEFA.
  11. "Portugal's Golden Generation". FIFA.
  12. "Great European Goalkeepers". Britannica.
  13. "Why Vítor Baía was world class". FourFourTwo.
  14. "Vítor Baía after retirement". FC Porto.
  15. "Portuguese football legends". UEFA.

Samfuri:Tawagar Portugal a UEFA Euro 2000